UND Avrupa Ülkeleri Uzmanı Sena Çelikten, LOGISTECH kapsamında düzenlenen “Zengezur Koridoru: Türk Devletleri Arasında Ulaştırma Koridorlarının Geleceği” paneline katıldı. Türk devletleri arasındaki taşımacılığın geliştirilmesinde sınır geçişlerinin kolaylaştırılması, dijitalleşme ve ülkeler arası koordinasyonun önemine dikkat çeken Çelikten, koridorların performansının uçtan uca ölçülmesi gerektiğini vurguladı.

LOGISTECH–5. Uluslararası Lojistik, Depolama ve Teknolojileri Fuarı, Türk devletleri arasındaki ulaştırma bağlantılarının ve bölgesel ticaretin geleceğine ilişkin değerlendirmelere ev sahipliği yaptı. Fuar kapsamında gerçekleştirilen “Zengezur Koridoru: Türk Devletleri Arasında Ulaştırma Koridorlarının Geleceği” başlıklı panelde, Orta Koridor’un stratejik önemi ve Zengezur bağlantısının sağlayabileceği fırsatlar ele alındı.

TÜİB Lojistik ve Nakliye Komitesi Başkanı Vusal Xalilov moderatörlüğünde düzenlenen panele; UTİKAD Yönetim Kurulu Üyesi Ayfer Vurgun, Ege Üniversitesi İşletme Bölümü Lojistik Yönetimi Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Burcu Aracıoğlu, LojDer Yönetim Kurulu Üyesi Fatih Dülger, AGTL Yönetim Kurulu Üyesi ve WILAT Azerbaycan Başkanı Lamiya Xalilova ile UND Avrupa Ülkeleri Uzmanı Sena Çelikten katıldı.

Taşımacılıkta belirsizlik de maliyet oluşturuyor

Türk devletleri arasındaki taşımacılık operasyonlarını yavaşlatan unsurları değerlendiren Çelikten, bir koridorun rekabet gücünün yalnızca yol uzunluğu veya altyapı kapasitesiyle ölçülemeyeceğine dikkat çekti. Yükün çıkış noktasından varış noktasına kadar geçen toplam sürenin ve bu sürenin öngörülebilirliğinin taşımacı açısından belirleyici olduğunu ifade etti.

Sınır kapılarındaki beklemelerin sürücü giderlerinden araç verimliliğine, yakıt tüketiminden teslimat planlamasına kadar birçok alanda ilave maliyet yarattığını belirten Çelikten, geçiş sürelerindeki belirsizliğin de operasyonları zorlaştırdığını vurguladı. Geçiş belgesi kotaları, farklı izin uygulamaları ve ülkeler arasında uyumlu işlemeyen belge sistemlerinin, fiziksel altyapı yeterli olsa bile taşımaları yavaşlatabildiğine işaret etti.

Ortak “Koridor Performans Endeksi” önerisi

Çelikten, taşımacılıktaki darboğazların somut verilerle belirlenebilmesi için Türk devletleri arasında ortak bir “Koridor Performans Endeksi” oluşturulmasının yararlı olacağını ifade etti.

Bu kapsamda sınır ve gümrük işlem süreleri, liman beklemeleri, gemi sefer sıklığı, vagon bulunabilirliği, geçiş belgesi temin süresi ve toplam taşıma maliyeti gibi göstergelerin birlikte izlenmesi gerektiğini belirtti. Böylece sorunların hangi aşamada ortaya çıktığının ve taşıma maliyetlerine ne ölçüde yansıdığının daha net görülebileceğini kaydetti.

Dijitalleşmenin önemine de değinen Çelikten, aynı bilgilerin farklı ülkelerde tekrar tekrar sunulmasının önüne geçilmesi gerektiğini vurguladı. Taşıma belgeleri, gümrük verileri, transit bilgileri ve izinlerin ortak bir dijital yapı üzerinden paylaşılmasının, kesintisiz taşımacılığın temel unsurlarından biri olduğunu ifade etti.

Zengezur, Orta Koridor’un bağlantılarını güçlendirebilir

Zengezur Koridoru’nun önemini değerlendiren Çelikten, Azerbaycan ana karası ile Nahçıvan arasında kurulması öngörülen bağlantının, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ulaşımı güçlendirme ve Orta Koridor’un mevcut ağını tamamlama potansiyeline dikkat çekti.

Yeni güzergâhların başarısı için karayolu, demiryolu, limanlar, lojistik merkezler ve dijital sistemlerin uyum içinde çalışması gerektiğini belirten Çelikten, hedefin daha hızlı, daha az işlem gerektiren ve daha öngörülebilir bir ulaştırma ağı oluşturmak olduğunu vurguladı.

Orta Koridor, ekonomik entegrasyona da hizmet etmeli

Orta Koridor’un küresel tedarik zincirlerine ek bir seçenek sunarak tek bir güzergâha bağımlılığı azaltabileceğini ifade eden Çelikten, koridorun Türk dünyası açısından öneminin transit taşımacılığın ötesine geçtiğini belirtti.

Güzergâh üzerindeki ülkeler arasında ticaretin artması, lojistik merkezlerin gelişmesi, depolama ve dağıtım faaliyetlerinin büyümesinin de koridorun başarısının göstergeleri olması gerektiğini kaydetti. Çelikten, Orta Koridor’un rekabet gücünü artırmak için altyapı yatırımlarının, mevzuat uyumu, dijitalleşme ve operasyonel koordinasyonla birlikte ilerlemesi gerektiğine dikkat çekti.