Sıkça Sorulan Sorular

Cevap: Türkiye veya Topluluk’ta serbest dolaşımda bulunan eşyanın Türkiye-Avrupa Topluluğu gümrük birliği çerçevesinde tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere, gümrük idaresince ya da bu idare tarafından yetki verilmiş kuruluşlarca düzenlenip gümrük idaresince vize edilen belgedir. Yani, eşya AB üyesi ülkelerden A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde gelmez ise eşyaya 3. ülkelere uygulanan vergi oranları uygulanır.

Bu belge, Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasındaki sanayi ürünleri ve işlenmiş tarım ürünleri ticaretinde kullanılan, eşyanın Türkiye ve Toplulukta serbest dolaşımda olduğunu gösteren ve o eşyanın tercihli rejimden faydalanmasını sağlamaktadır.
Cevap : A.TR Dolaşım Belgelerine ilişkin hükümler 03.09.2002 tarihli ve 24865 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2002/4616 sayılı “Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar” ile düzenlenmiştir.
Cevap : AB Gümrük Bölgesi Federal Almanya Cumhuriyeti, Fransa Cumhuriyeti, İtalya Cumhuriyeti, Belçika Krallığı, Lüksemburg Büyük Dükalığı, Hollanda Krallığı Danimarka Krallığı, İrlanda Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı, Yunanistan Cumhuriyeti, Portekiz Cumhuriyeti, İspanya Krallığı, Avusturya Cumhuriyeti, Finlandiya Cumhuriyeti, İsveç Krallığı, Kıbrıs, Polonya, Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Macaristan, Slovenya, Litvanya, Letonya, Estonya ve Malta’ dan oluşmaktadır. Bu ülkelerle aramızdaki ticarette tercihli tarife uygulanmasını teminen A.TR Dolaşım belgesi düzenlenmektedir.

A.TR Dolaşım Belgesi, Türkiye’den Topluluğa veya Topluluktan Türkiye’ye doğrudan nakledilen eşya için düzenlenir.
Cevap : A.TR Dolaşım Belgesi eşyanın gümrük vergisinden muaf tutulmasını sağlamakta olup, eşyaya ait KDV tahsil edilmektedir. Bu durumda, KDV matrahı eşyanın CIF kıymetidir.
Cevap : İlgili mevzuat uyarınca yolcu beraberi eşya ve posta gönderileri kapsamındaki eşya için A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesi gerekmemektedir.    
Cevap : A.TR Dolaşım Belgesi almak için TOBB’a bağlı Ticaret Odalarına başvurulmaktadır.
Cevap : Tümüyle Türkiye veya Topluluk’ta elde edilmiş olan ya da tamamı veya bir kısmı üçüncü ülkeler menşeli olup Türkiye ya da Toplulukta ithal işlemleri tamamlanmış, gerekli gümrük vergisi, eş etkili vergi ve resimleri tahsil edilmiş, bu vergi ve resimleri tam veya kısmi bir iadeden yararlanmamış eşyadır.
Cevap : Her ne kadar tamamıyla Türkiye'de elde edilmiş, dolayısıyla, Türk menşeli olan eşya doğal olarak serbest dolaşımda olsa da, her Türk menşei kazanmış eşya, serbest dolaşımda olmayabilir. Örneğin, dahilde işleme rejimi kapsamında vergileri kısmen veya hiç ödenmeden .ithal edilen girdilerden Türkiye'de elde edilen nihai ürün, gördüğü işçilik ve işlemler nedeniyle Türk menşeini kazanmış olsa dahi, bünyesine giren ve dahilde işleme rejimi kapsamında vergileri tahsil edilmeyen girdilere ait telafi edici vergi tahsil edilmediği sürece serbest dolaşıma girmez.
 
Bu itibarla, bünyesinde serbest dolaşımda olmayan yabancı girdi bulunan ürünler, ancak, tüm bu yabancı girdilerin vergilerinin ödenmiş olması şartıyla serbest dolaşıma girerler ve böylece bu ürünlerin Avrupa Topluluğuna ihracında A. TR Dolaşım Belgesi düzenlenebilir.
Cevap : Eşyanın AB’den A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde ithal edilmesi halinde, bu belgeye istinaden eşyaya A.TR düzenlenebilecektir.

Ancak, AB’de serbest dolaşımda bulunan eşya ile birlikte bünyesinde 3. ülke menşeli girdi bulunduran eşyanın AB’ye ihraç edilmesi sırasında,  3. ülke menşeli girdilere ait telafi edici vergilerin ödenmesi şartıyla A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenebilir.  
Cevap : Bu durumlarda A.TR Dolaşım Belgeleri ihracat tarihinden sonra düzenlenebilmektedir. Belgenin ''Sonradan Düzenlenmesi'' halinde gümrük idarelerince ilk düzenlendikleri tarih itibariyle değil sonradan düzenlenme tarihi itibariyle onaylanması gerekmektedir.
Cevap : Bu durumlarda, ihracatçı ilgili Ticaret Odasına başvurarak sertifikanın ikinci bir nüshasının düzenlenmesini talep edebilir.

Belgenin ''İkinci nüsha'' olarak düzenlenmesi halinde ilk düzenlenme tarihi itibariyle onaylanması gerekmektedir. İkinci nüsha belge ilk dolaşım belgesinin vize tarihinden itibaren geçerli sayıldığından ve dört aylık geçerlilik süreleri ilk vize edildikleri tarihten başladığından ikinci nüsha belgeler üzerine ilk dolaşım belgesinin vize tarihinin yazılması gerekmektedir.
Cevap : Türkiye ya da  Toplulukta bir gümrük idaresinin kontrolü altındaki eşyanın, tamamının ya da bir kısmının Türkiye ya da Topluluk sınırları içinde bir yere gönderilmesi amacıyla A.TR Dolaşım Belgesinin aslının bir ya da bir çok A.TR Dolaşım Belgesiyle değiştirebilmesi mümkündür.
Cevap : Genel kural olarak, A.TR Dolaşım Belgesinin, ihracatçı ülke gümrük idaresince vize edildiği tarihten itibaren dört ay içerisinde ithalatçı ülke gümrük idaresine ibraz edilmesi gerekir.
Cevap : Müsteşarlıkça “Onaylanmış İhracatçı” yetkisi verilen gerçek ve tüzel kişilere, Ticaret Odaları tarafından düzenlenip, gümrük idaresine vize işlemi için ibraz zorunluluğu olmadan, A.TR Dolaşım Belgeleri düzenleme yetkisi verilebilmektedir.
Cevap : İthalatçı ülke gümrük idaresi, ihracatçı ülke gümrük idaresince verilen A.TR Dolaşım Belgelerinin  gerçekliği veya eşyaya ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında makul bir şüphesi olduğunda veya sondaj usulü ile A.TR Dolaşım Belgelerinin sonradan kontrolünü talep edebilir.

Sonradan kontrol talebinde bulunan ithalatçı ülke gümrük idaresinin, kontrol sonucundan en geç on  ay içerisinde haberdar edilmesi gerekmektedir.
Cevap : İhracata konu eşyaya ait faturayı düzenleyen firma ile A.TR Dolaşım Belgesini düzenleyen firmanın faklı olması mümkündür. Eşyaya ait belgeler ile eşyanın uyumluluk arzetmesi ve mevzuata aykırı başka bir durum olmaması kaydıyla, bu şekilde düzenlenmiş Dolaşım Belgesi geçerli bir belge olarak kabul edilmektedir.
Cevap : İthalatçı firmanın bulunduğu ülke değil, doğrudan eşyanın gönderildiği ülke esas alınarak belge düzenlenmesi gerekmektedir.
Cevap : İki adet orijinal Dolaşım Belgesi düzenlenmesi mümkün değildir. A.TR Dolaşım Belgelerinin “sonradan verilme” gibi istisnai haller hariç olmak üzere, ithalat işlemleri esnasında gümrük beyannamesi ekinde gümrük idarelerine ibraz edilmesi gerekmektedir. Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar çerçevesinde ithalata ait bilgi ve belgelerin bankalarca da istenebilmesi mümkündür, ancak bu husus iki adet orijinal Dolaşım Belgesi düzenlenmesini gerektirmemektedir.
Cevap : 4458 sayılı Gümrük Kanununun 178 nci maddesine istinaden 03.01.2001 tarihli ve 24276 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tasfiye Tüzüğü”nün “Eşyanın Bedelinin Tespiti” başlıklı 6 ncı maddesinin (a) fıkrasında “Tasfiye edilebilir hale gelmiş olan eşyanın bedelinin tespitinde gümrüklenmiş değeri esas alınır…” denilmektedir. Aynı Tüzüğün “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin (e) fıkrasında “eşyanın gümrüklenmiş değeri” ifadesi “eşyanın Gümrük Kanununun 23-31 inci maddelerine göre hesaplanacak gümrük kıymetine gümrüklerce alınan vergi, resim ve fonların eklenmesiyle bulunacak değer” şeklinde tanımlanmıştır. Bu itibarla, tasfiyelik hale gelmiş eşyanın gümrük vergileri ödenmiş ve serbest dolaşıma girmiş olduğundan mevzuata aykırı başkaca bir husus bulunmaması halinde söz konusu eşyaya A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesi mümkündür.    
Cevap : Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği çerçevesinde eşyanın serbest dolaşım statüsünü tevsiken A.TR Dolaşım Belgesi ibraz edilmesi halinde, ithalata konu eşyanın gerçek menşeini belirleme konusunda ciddi ve somut gerekçelere dayanan tereddütlerin bulunması ve kesinlikle gerekli olması durumu saklı kalmak kaydıyla, menşe şahadetnamesi aranmamaktadır.
Cevap : Belgenin 8 no.lu hanesine yalnızca  “Sonradan Verilmiştir” ve “İkinci Nüsha” ibareleri yazılabilir. Belgenin “İkinci Nüsha” olarak düzenlenmesi halinde ilk Dolaşım Belgesinin seri no ve tarihi de 8 no.lu haneye yazılmalıdır. AB’den Türkiye’ye yapılan ihracatlarda ihracatçı ülke tarafından kullanılan basitleştirilmiş usul seçeneğine göre 8 no.lu kutuya “Basitleştirilmiş Usul” ibaresi de yazılabilmektedir.

Bu haneye “The goods are of Turkish Origin” gibi eşyanın menşeine ilişkin herhangi bir ibare yazılmaması gerekmektedir.
Cevap : “Onaylanmış Kişi” statü belgesine sahip firmaların aynı unvan ve sorumluluğu altındaki Şubelerince aynı yetki numarasına istinaden Türkiye Gümrük Bölgesinde serbest dolaşım hakkını kazanmış eşya için Dolaşım Belgesi düzenleyebilmektedir.
Cevap : Serbest bölgelerden AB’ye ihraç edilmek istenilen eşya için A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmek istenilmesi halinde, Ön Statü Belgesinin gümrük idaresi ve ilgili Odaya ibraz edilmesi kaydıyla Dolaşım Belgesi düzenlenebilmektedir.

Eşyanın Türkiye’deki serbest bölgelerden Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmesi veya Türkiye’den serbest bölgeye geri gitmesi halinde eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinde serbest dolaşım hakkını kazanmış olduğunu kanıtlamak amacıyla Statü Belgesi kullanılmaktadır.
Cevap : Gümrükler Genel Müdürlüğünün 2004/11 sayılı Genelgesine göre, A.TR Dolaşım Belgelerinin vize edilmesi için dolaşım belgesi kapsamı eşyanın temin ediliş belgeleri, üçüncü ülke menşeli girdi kullanılmış ise giriş beyannameleri, telafi edici vergi söz konusu ise tahsil edildiğine ilişkin gümrük vezne alındıları, üretici firmanın kapasite raporu gibi tevsik edici belgelerin temin edilmesinin mümkün olmadığı durumlarda, A.TR Dolaşım Belgelerinin Ticaret Odalarınca düzenlenmesi ve gümrük idarelerince vize edilmesine yönelik talepler eşyanın geçmiş yıllarda satın alınmış olması halinde Mali Müşavirliklerce Onaylı envanter kayıtlarının, cari yıl içinde satın alınmış olması halinde ise işletmenin yevmiye defterinde kayıtlı bulunduğu sayfanın yine Mali Müşavirliklerce onaylı fotokopisinin ibrazı şartıyla karşılanmaktadır.
Cevap : Türkiye ile AT Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Bakanlar Kurulu Kararının 6 (b) maddesinde geçen “büyük matbaa harfleri” ifadesi “okunaklı matbaa harfleri” olarak değerlendirilmekte olup, mevzuata aykırı başkaca bir husus bulunmaması halinde Dolaşım Belgelerinin küçük matbaa harfleri ile doldurulmuş olması belgenin reddi için bir gerekçe teşkil etmemektedir. 
AETR Konvansiyonu, Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Yapan Taşıtlarda Çalışan Personelin Çalışmalarına İlişkin Avrupa Anlaşması’dır. Karayoluyla uluslararası yolcu ve yük taşımacılığının geliştirilmesi, iyileştirilmesi, karayolu trafiğinin güvenliğini artırmak, uluslararası karayolu taşımacılığı alanındaki çalışma koşullarını, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ilkeleriyle uyumlu hale getirmek ve düzenlemelere uyulmasını temin etmek üzere bazı önlemleri birlikte almak amacı ile hazırlanmıştır.

Söz konusu Konvansiyona taraf olan 51 ülke bulunmaktadır: “Almanya, Andora, Arnavutluk, Avusturya, Azerbaycan, Belçika, Fransa, Hollanda, İtalya, İspanya, Lüksemburg, Portekiz, Danimarka, Finlandiya, Birleşik Krallık, Yunanistan, İsveç, İrlanda, Kıbrıs Rum Kesimi, Beyaz Rusya, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Gürcistan, Macaristan, Malta, Karadağ, Kazakistan, Kırgızistan, Lituanya, Letonya, Liechtenstein, Makedonya, Moldova, Polonya, Romanya, Rusya, Slovakya, Slovenya, Tacikistan, Türkiye, Türkmenistan, Ukrayna, Özbekistan, Norveç, Sırbistan, İsviçre, San Marino, Ermenistan”
Günlük çalışma süresi 9 saat, 2 haftada bir 10 saate çıkarılabilir. Haftalık ise 56 saat çalışma süresi vardır. 4.5 saatlik sürekli veya toplam sürüşün sonu öncesinde veya sonunda toplam 45 dakikalık mola verilmelidir. 45 dakikalık mola süresi ilki en az 15 dakika ve ikincisi en az 30 dakika olmak üzere 2’ye bölünebilir.

Son günlük veya haftalık dinlenmenin bitiminden başlamak üzere 24 saatlik süre içerisinde 11 saatlik dinlenme gereklidir. Herhangi iki haftalık dinlenme süreci arasında 3 defadan fazla olmamak şartıyla 9 saate düşürülebilir.
AETR Anlaşmasına göre 16 Haziran 2010 tarihinden itibaren AB Üyesi olmayan AETR’ye taraf ülkelerde yeni tescil edilmiş taşıtlara dijital takograf zorunluluğu getirilmektedir. Dijital takograf uygulaması Avrupa Birliği ülkelerinde 1 Mayıs 2006 tarihinden bu yana tescil edilmiş taşıtlarda bir zorunluluktur.

Analog takograflı araçların Sayısal takograf ile değişmesi ile ilgili bir uyarlama zorunluluğu yoktur. Düzenleme, 16 Haziran 2010 tarihinden sonra tescil edilen 3,5 ton ve daha fazla eşya taşımacılığı yapan araçlarla sürücü dahil olmak üzere 9 ve daha fazla yolcu taşıyan araçlara uygulanmaktadır.
Sayısal takograf kartı almak isteyen sürücü/şirket ve servisler başvurularını internet üzerinden http://staum.tobb.org.tr adresinden ulaşacakları başvuru ekranı aracılığıyla yapacaklardır. Ön başvurular internet üzerinden alınacak, ön başvurunun ardından sürücüler şahsen TOBB tarafından yetkilendirilmiş Odalara gerekli belgelerle giderek başvuru işlemini tamamlayacaktır. Başvuru sahipleri Odalara gitmeden ödemeyi gerçekleştirmiş olmalıdırlar. Kart teslimatları başvurunun yapıldığı Odalardan gerçekleştirilecektir. Bununla birlikte, denetim kartları için başvurular da kartların teslimatı da TOBB ve Emniyet Genel Müdürlüğü arasında yapılacak işbirliği ile gerçekleştirilmiştir.

Sürücü ve şirket kartları beş yıl, denetim kartları iki yıl ve servis kartları bir yıl geçerli olacaktır.

Sürücü kartları 75 TL, şirket ve servis kartları 300 TL’dir.
Cevap: Antrepolar, gümrük gözetimi altında bulunan eşyanın konulması amacıyla kurulan ve kuruluşunda aranılacak koşulları ve nitelikleri yönetmelikle belirlenen yerlerdir.

Antrepo rejimi, eşyanın antrepoya gümrük mevzuatında düzenlenen şekilde konulması halinde süresiz kalabildiği ve eşyanın antrepoda kaldığı süre içerisinde eşyaya terettüp eden vergilerin ödenmediği bir gümrük rejimidir.Cevap: Serbest bölgelerde faaliyette bulunabilmek için öncelikle faaliyet ruhsatı alınması gerekmektedir. Faaliyet Ruhsatları, Ekonomi Bakanlığı tarafından verilmektedir.
Geçici depolama yeri ve antrepo açılmasına ve işletilmesine izin vermek ve bu yerlere ilişkin usul ve esasları belirlemek, Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün görevleri arasında yer almaktadır. Bu kapsamda, geçici depolama yeri ve akaryakıt antrepo izinleri  Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü, diğer antrepo açma izinleri ise ilgili gümrük ve ticaret bölge müdürlüklerince verilmektedir.

Gümrüksüz satış mağazası ve deposu açma talepleri Gümrükler Genel Müdürlüğünce değerlendirilmektedir.
Cevap: Geçici depolama yerleri ve antrepolara ilişkin tüm şartlar Gümrük Yönetmeliğinde belirtilmiştir.
Cevap: Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen serbest dolaşımda olmayan eşya, gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutuluncaya kadar geçici depolanan eşya statüsünde bulunur ve bu şekilde adlandırılır.
Cevap: Geçici depolanan eşyanın her türlü dış etken ve müdahalelerden korunmasını sağlayacak şekilde yapılmış ve taşıtların durduğu, yanaştığı veya indiği yerlerdeki ambar, depo, ardiye veya hangar gibi yerler geçici depolama yerleridir.
Cevap: Geçici depolama yerlerinde bulunan eşyanın geçerli veya zorlayıcı nedenler dışında ziyanından, hasara uğramasından veya değiştirilmesinden doğan mali sorumluluk işleticilere aittir. Bu sorumluluk söz konusu eşyaya ait gümrük vergilerinin gümrük idaresine ödenmesini de kapsar. 
Cevap: Gümrüksüz satış mağazaları, Türkiye’ye gelen veya Türkiye’den giden yolcular ile transit yolculara, diplomatik muafiyetten yararlananlara, yabancı basın yayın organlarının yabancı uyruklu mensuplarına, İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’ndan transit geçen gemilere, yat limanlarına gelip giden veya kışlayan yat ve tekne sahiplerine, uluslararası sefer yapan uçaklardaki yolculara ve Bakanlıkça belirlenecek diğer kişilere satış yapmak üzere açılan ve özel antrepo sayılan yerlerdir. 
Cevap: Gümrüksüz satış mağazalarında “Yolcu beraberi kişisel eşya listesi” satış limitine esas alınmaktadır.
Cevap : Eşyanın gümrük kıymeti, gümrük tarifesinin ve eşya ticaretine ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla, Gümrük Kanunu ile Gümrük Yönetmeliğinin İkinci Kısım Üçüncü Bölümlerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymettir. (Ancak bu bölümlerin hükümleri, gümrükçe onaylanmış bir başka işlem veya kullanıma tabi tutulduktan sonra serbest dolaşıma giren eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesine ilişkin özel hükümleri etkilemez.)

İthal eşyasının gümrük kıymeti deyimi; ithal eşyası üzerinden advalorem sisteme göre gümrük vergisinin hesaplanmasına esas teşkil edecek eşya kıymetini belirtir.
Cevap : Eşyasının gümrük kıymeti, Gümrük Yönetmeliğinin 89 ilâ 94 üncü maddelerinde belirtilen kıymet tespit yöntemlerinin sırasıyla uygulanması suretiyle tayin ve tespit olunur.

Bu yöntemler; satış bedeli yöntemi, aynı eşyanın satış bedeli yöntemi, benzer eşyanın satış bedeli yöntemi, indirgeme yöntemi, hesaplanmış kıymet yöntemi ve son yöntem olmak üzere altı tanedir.

Bu yöntemlerin kullanılmasında esas, ilk önce satış bedeli yönteminin kullanılması, bu yöntemin kullanılmasını engelleyen bir durumun varlığı halinde ise sırasıyla diğer yöntemlerin denenmesi ve ilk beş yönteme göre belirlenemeyen kıymetin son yönteme göre belirlenmesidir. Eşyanın gümrük kıymeti bir önceki yönteme göre belirlenebildiği sürece izleyen yönteme geçilmez. Ancak beyan sahibinin yazılı talebinin gümrük idaresince uygun bulunması şartıyla, söz konusu yöntemlerden indirgeme yöntemi ile hesaplanmış kıymet yönteminin uygulama sırası değiştirilebilir.
Cevap : Satış bedeli yönteminde ithal eşyasının kıymeti eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli Türkiye’ye ihraç amacı ile yapılan satışta (Türkiye’ye ihraç amaçlı satış deyimi; Türkiye’ye ithal edilmek üzere doğrudan doğruya yapılan satışı ifade eder) Gümrük Kanununun 27 ve 28 inci Gümrük Yönetmeliğinin 95 ve 96 ncı maddelerine göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır.
Cevap : Eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesi aşağıdaki koşullara bağlıdır;

i- Eşyanın alıcısı tarafından elden çıkarılması veya kullanımı;
    - - Türkiye Cumhuriyeti Kanunları, Tüzükleri ve bunların yetkili kıldığı merciler tarafından   konulmuş olan,
    - - Eşyanın tekrar satılabileceği coğrafi bölgeyi sınırlayan,
    - - Eşyanın kıymetini önemli bir ölçüde etkilemeyen,
      Kısıtlamalar dışında hiçbir kısıtlamaya tabi olmamalıdır.

ii- Satış veya fiyat, kıymeti belirlenmekte olan eşya bakımından kıymeti tespit edilemez bir koşul veya edim konusu olmamalıdır.

iii- Eşyanın alıcı tarafından tekrar satışı veya diğer herhangi bir şekilde elden çıkarılması ya da kullanımı sonucu doğan hasılanın bir bölümünün doğrudan veya dolaylı olarak satıcıya intikal etmesi halinde, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına Gümrük Yönetmeliğinin 95 inci maddesi hükümlerine göre ilave yapılabilmelidir.

iv- Alıcı ve satıcı arasında bir ilişki bulunmamalı; ilişkinin varlığı durumunda ise, satış bedeli bu maddenin Gümrük Kanununun 24 (2) maddesi hükümlerine göre gümrük kıymeti olarak kabul edilebilir nitelikte olmalıdır. (Bu konu yedinci soruda açıklanmıştır.) 
Cevap : Gümrük kıymetinin belirlenmesinde alıcı ile satıcı arasındaki ilişkinin varlığı yalnızca aşağıdaki durumlarda kabul edilir.

   - Birbirlerinin memuru veya idarecileri olmaları,
    - Birbirlerinin yasal ortakları olmaları,
    - İşçi ve işveren ilişkisi içinde bulunmaları,
    - Her iki firmanın oy hakkı veren hisse senedi veya sermaye paylarının en az %5’i doğrudan veya dolaylı olarak aynı kişilere ait veya bu kişilerin kontrolü altında veya elinde bulunması,
    - Birinin diğerini dolaylı veya dolaysız olarak kontrol etmesi,
    - Her ikisinin de doğrudan veya dolaylı olarak bir üçüncü kişi tarafından kontrol edilmesi,
    - Her ikisinin birlikte, bir üçüncü kişiyi doğrudan veya dolaylı olarak kontrol etmesi,
    - Aynı ailenin üyeleri olmaları. (aynı ailenin üyeleri deyimi; karı, koca, anne, baba, çocuk, erkek ve kız kardeş (öz ya da anne veya babadan biri öz), büyükbaba, büyükanne, torun, amca, dayı, hala, teyze, yeğen, üvey anne-baba, üvey çocuk ve üvey kardeşi ifade eder).

Tek acente, tek distribütör veya tek bayii olarak birbiri ile iş ilişkisi içinde bulunan kişilerin yukarıdaki kıstaslara uymaları durumunda, ilişki içinde oldukları kabul edilir.
Cevap : Satış bedelinin belirlenmesinde, alıcı ile satıcı arasındaki ilişkinin varlığı, satış bedelinin reddedilmesi için tek başına yeterli bir neden oluşturmaz. Böyle durumlarda satışa ilişkin koşullar incelenerek, bu ilişkinin fiyatı etkilemediği belirlenirse, satış bedeli kabul edilir. Gümrük idaresi, beyan sahibi veya diğer kaynaklardan elde ettiği bilgilere dayanarak, söz konusu ilişkinin fiyatı etkilediği kanısına varırsa, bu hususları beyan sahibine yazılı olarak bildirir. Beyan sahibinin tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içerisinde olmak şartıyla cevap hakkı saklıdır.

  Birbirleri ile ilişkisi bulunan kişiler arasındaki bir satışta, beyan sahibi satış bedelinin aynı veya yakın bir tarihte gerçekleşen ve aşağıda yer alan emsal kıymetlerden birine çok yakın olduğunu ispatlarsa bu satış bedeli kabul edilerek eşyanın kıymeti satış bedeli yöntemine göre belirlenir.

   1) Türkiye’ye ihraç amacıyla satılan aynı veya benzer eşyanın birbiri ile hiçbir ilişkisi bulunmayan satıcılar ve alıcılar arasında satışındaki satış bedeli,
   2) Aynı veya benzer eşyanın indirgeme yöntemi hükümlerine göre belirlenen gümrük kıymeti,
   3) Aynı veya benzer eşyanın hesaplanmış kıymet yöntemi hükümlerine göre belirlenen gümrük kıymeti.
   Yukarıdaki emsal kıymetlerle yapılan kıyaslama sırasında, ticari düzeye, miktara, Gümrük Yönetmeliğinin 95 inci maddesinde sayılan unsurlara ve alıcı ile satıcı arasında ilişki bulunmayan satışlarda, satıcının üstlendiği, ancak satıcı ile alıcı arasında ilişki bulunan durumlarda ise satıcının üstlenmediği giderlere ilişkin ispatlanmış farklılıklar dikkate alınır. 

   Söz konusu emsal kıymetler beyan sahibinin girişimi ile ve yalnız kıyaslama amacıyla kullanılır. Bu emsal kıymetlere dayanarak eşyanın satış bedelinin yerini alacak bir kıymet tespit edilmez.
Cevap : Fiilen ödenen veya ödenecek fiyat, ithal eşyası için alıcının, satıcı veya satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamıdır. Bu fiyat, ithal eşyasının satış koşulu olarak, alıcının satıcıya veya satıcının bir yükümlülüğünü karşılamak üzere üçüncü bir kişiye yaptığı veya yapacağı tüm ödemeleri kapsar. Ödemeler, para transferi şeklinde olabileceği gibi akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan veya dolaylı yapılabilir.

Gümrük Yönetmeliğinin 95 inci maddesine göre yapılan ilaveler dışında, alıcının pazarlama veya satıcı ile yapılan bir anlaşma yoluyla da olsa, satıcıya yapılan dolaylı dahil kendi hesabına yaptığı faaliyetler, satıcı yararına bir ödeme olarak değerlendirilmez. Bu tür işlemlere ilişkin giderler, ithal eşyasının gümrük kıymetinin tespiti sırasında fiilen ödenen veya ödenecek fiyata ilave edilmez. 
Cevap : Aynı eşya deyimi; fiziksel özellik, kalite ve tanındığı özellikleri dahil olmak üzere her hususta aynı olan ve aynı ülkede üretilmiş eşyayı (görünüşteki küçük farklılıklar diğer hususlarda tanıma uyan eşyanın aynı eşya sayılmasını önlemez) ifade eder.

Benzer eşya deyimi; her hususta aynı olmamakla birlikte aynı işlevi görmelerini ve ticari olarak birbirlerini ikame edebilmelerini mümkün kılan, benzer özellik ve benzer unsurları bulunan ve aynı ülkede üretilmiş olan eşyayı (eşyanın kalitesi, tanındığı özellikleri, bir ticari markasının bulunması, eşyanın benzerliğinin belirlenmesinde göz önüne alınacak faktörler arasında yer alır), ifade eder.

Aynı eşya ve benzer eşya deyimleri, Türkiye’de yapılması nedeniyle düzeltme konusu olmayan, ithal eşyasının üretimi için gereken ve Türkiye dışında gerçekleştirilen mühendislik,geliştirme, sanat ve çizim çalışmaları, plan ve taslak hazırlama hizmetlerini içeren veya yansıtan eşyayı kapsamaz.
Yalnızca kıymeti belirlenecek eşya ile aynı ülkede üretilen eşya, “aynı eşya” veya “benzer eşya” olarak nitelenebilir. Kıymeti belirlenecek eşya ile aynı kişi tarafından üretilmiş aynı veya benzer eşya bulunmadığı takdirde, farklı kişi tarafından üretilmiş eşya dikkate alınır. Üretilmiş deyimi, yetiştirilmiş,imal edilmiş veya topraktan çıkarılmış olma halini ifade eder.
Cevap : Satış bedeli yöntemine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymeti Türkiye’ye ihraç amacıyla satılarak kıymeti belirlenecek eşya ile aynı veya yakın bir tarihte ihraç edilen aynı eşyanın satış bedelidir. (Aynı veya yakın bir tarih deyimi; ithal edilen eşya ya da aynı veya benzer eşyaya ait birim fiyatın belirlenmesine imkan verecek ileri ve geriye doğru tespiti mümkün olan ilk tarihi ifade eder.)

Bu yönteme göre gümrük kıymeti belirlenirken, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı ticari düzey ve yaklaşık aynı miktarda satılan aynı eşyanın satış bedeli kullanılır. Böyle bir satışın bulunmaması durumunda, farklı ticari düzey ve/veya farklı miktarlardaki aynı eşyanın satış bedeli, bu ticari düzey ve/veya miktar farkları göz önüne alınarak yapılacak düzeltmeden sonra kullanılır. Kıymet artış veya azalışına da yol açsa, düzeltmenin yapılabilmesi için makul olduğunun ve doğruluğunun kesin delillerle ispatı gerekir. 

İthal eşyası ile söz konusu aynı eşya arasında, ithal eşyasının giriş liman ve mahalline kadar nakliyesi ile ilgili olarak yapılan nakliye ve sigorta giderlerinin satış bedeline dahil edildiği durumlarda, mesafe ve nakliyatın türünden doğan ciddi farklılıklar göz önüne alınarak satış bedelinde düzeltme yapılır.

Bu yöntemin uygulanması sırasında aynı eşyaya ilişkin birden fazla satış bedeli tespit edilirse, ithal eşyasının gümrük kıymetini belirlemek üzere bunlardan en düşük olanı kullanılır.
Cevap : İlk iki yönteme göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymeti Türkiye’ye ihraç amacıyla satılarak, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı veya yakın bir tarihte ihraç edilen benzer eşyanın satış bedelidir. (Aynı veya yakın bir tarih deyimi; ithal edilen eşya ya da aynı veya benzer eşyaya ait birim fiyatın belirlenmesine imkan verecek ileri ve geriye doğru tespiti mümkün olan ilk tarihi ifade eder.)

Bu yönteme göre gümrük kıymeti belirlenirken, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı ticari düzey ve yaklaşık aynı miktarda satılan benzer eşyanın satış bedeli kullanılır. Böyle bir satışın bulunmaması durumunda, farklı ticari düzey ve/veya farklı miktarlardaki benzer eşyanın satış bedeli, bu ticari düzey ve/veya miktar farkları göz önüne alınarak yapılacak düzeltmeden sonra kullanılır. Kıymet artış veya azalışına da yol açsa, düzeltmenin yapılabilmesi için makul olduğunun ve doğruluğunun kesin delillerle ispatı gerekir. 

İthal eşyası ile söz konusu benzer eşya arasında, ithal eşyasının giriş liman ve mahalline kadar nakliyesi ile ilgili olarak yapılan nakliye ve sigorta giderlerinin satış bedeline dahil edildiği durumlarda, mesafe ve nakliyatın türünden doğan ciddi farklılıklar göz önüne alınarak satış bedelinde düzeltme yapılır. 

Bu yöntemin uygulanması sırasında benzer eşyaya ilişkin birden fazla satış bedeli tespit edilirse, ithal eşyasının gümrük kıymetini belirlemek üzere bunlardan en düşük olanı kullanılır.
Cevap : Bu yöntemde, kıymeti belirlenecek eşya ya da aynı veya benzer eşya, Türkiye’de ithal edildiği hal ve durumda satılmışsa, bu yönteme göre ithal eşyasının gümrük kıymetinin belirlenmesinde, bu eşyanın ya da aynı veya benzer eşyanın ithalatçı tarafından yurt içinde müstakil kişilere aynı veya yakın bir tarihte yapılan en büyük miktardaki satışına ait birim fiyat esas alınır. Yukarıda belirtilen birim fiyattan aşağıdaki indirimler yapılır:
  a) Türkiye’ye ithal edilen, ithal eşyası ile aynı sınıf veya cins eşyanın satışında mutat olarak ödenen veya ödenmesi kararlaştırılan komisyon veya kar ve genel giderler için yapılması mutat olan ilaveler. (Aynı sınıf veya cins eşya deyimi; belli bir sanayi sektöründe üretilen bir grup veya bir dizi eşya kapsamına giren eşyayı ifade eder (bu ifade aynı veya benzer eşyayı da kapsar)
  b) Türkiye sınırları içinde gerçekleşen mutat nakliye ve sigorta giderleri ile bunlarla ilgili diğer giderler.
  c) Eşyanın ithali veya satışı nedeniyle Türkiye’de ödenecek gümrük vergileri ile diğer dahili vergiler.

Kıymeti belirlenecek eşya ya da aynı veya benzer eşyanın, ithal tarihinde veya yakın bir tarihte satışı yoksa, bu eşyanın ithal tarihinden itibaren doksan gün içinde ithal edildiği hal ve durumda yapılan ilk satışına ait birim fiyat esas alınır. 

İthal edildiği hal ve durumda satılan kıymeti belirlenecek eşya ya da aynı veya benzer eşya yoksa; ithalatçının talebi üzerine ithal edildikten sonra işlenen veya değişikliğe tabi tutulan kıymeti belirlenecek eşyanın, müstakil kişilere en büyük miktardaki satışına ait birim fiyat gümrük kıymetine esas alınır. Bu birim fiyatından eşyanın işlenmesi veya değişikliğe tabi tutulmasından doğan ilave kıymetin düşülmesi ve yukarıda belirtilen indirimlerin yapılması gerekir.
Cevap : Bu yönteme göre ithal eşyasının gümrük kıymeti, hesaplanmış kıymet esas alınarak belirlenir. Bu yöntemin uygulanması için ithalatçının gerekli bilgi ve belgeleri gümrük idaresine ibraz etmesi ve bu bilgi ve belgelerin doğruluğunu ispata hazır olduğunu üretici ülke makamlarından alacağı belge ile tevsik etmesi gerekir.

Hesaplanmış kıymet aşağıdaki unsurların toplamından oluşur; 
  a) İthal eşyasının üretiminde kullanılan malzeme ve yapılan imalat veya diğer imal işlemlerinin bedel veya kıymetleri, 
  b) Türkiye’ye ihraç edilmek üzere ihraç ülkesindeki üreticiler tarafından üretilen, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı sınıf veya cins eşyanın satışında mutat olan kar ve genel giderlere eşit bir tutar,
c) İthal eşyasının giriş liman ve mahalline kadar nakliyesi ile ilgili olarak yapılan yükleme, boşaltma, elleçleme giderleri ile nakliye ve sigorta giderleri.
Cevap : 1) İlk beş yönteme göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymeti;
  a) Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII nci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın,
  b) Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII nci maddesinin,
c) Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliğinin Eşyanın Gümrük Kıymeti ile ilgili bölüm hükümlerinin,
esaslarına ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye’de mevcut hükümler esas alınarak belirlenir.
  2) Bu yönteme göre gümrük kıymetinin belirlenmesinde aşağıdaki hususlar esas alınmaz.
  a) Türkiye’de üretilen eşyanın Türkiye içindeki satış fiyatı,
  b) Gümrük idaresinin iki alternatif kıymetten yüksek olanını kabul etmesini öngören bir sistem,
  c) Eşyanın ihraç ülkesindeki iç piyasa fiyatı,
  d) Aynı veya benzer eşyanın hesaplanmış kıymet yöntemi hükümlerine göre belirlenen kıymeti dışındaki maliyet bedeli,
  e) Türkiye’den başka bir ülkeye ihraç edilmek üzere satılmış eşyanın fiyatı,
  f) Asgari gümrük kıymetleri,
  g) Keyfi veya fiktif kıymetler.
Cevap : Gümrük beyannamesine tescilden önce Orijinal Fatura ve beyanda bulunulan rejime ait İthal Eşyasına Ait Kıymet Bildirim Formunun eklenmesi zorunludur. 

Tescil sırasında yukarıda sayılan ibrazı zorunlu belgeler yanında ihtiyari veya duruma bağlı olarak; ödeme şekline göre navlun faturası ve/veya sigorta poliçesi de aranır. (Fiyatın navlun ve sigortayı kapsamadığı teslim şekillerinde (FOB gibi) navlun faturası ve sigorta poliçesi, fiyatın navlun veya sigortadan birini kapsadığı teslim şekillerinde fiyata dahil olmayan unsura ilişkin belge (CF teslim şekli için sigorta poliçesi gibi). 

Orijinal fatura, kesin satışlarda, satıcı firma ve diğer hallerde eşyayı gönderen firma tarafından mahallinde düzenlenmiş bir belgedir. 
Ayrıntılı fatura, kıymetleri üzerinden vergiye tabi olup da birden ziyade kap içinde gelen ve aynı zamanda çeşitli cins ve kıymette olan eşyadan, her kapta aynı cins ve kıymette ne miktar eşya bulunduğunu gösteren ve orijinal faturaya uygun bir şekilde, satıcı veya gönderici tarafından mahallinde düzenlenmiş bir belgedir.

Orijinal faturalarda her kabın içinde satış birimine göre ne miktar eşya bulunduğu gösterilmediği takdirde, ayrıntılı faturanın beyanname ile birlikte idareye verilmesi gerekir. 

Çeki listesi, bir fatura kapsamı eşyanın çeşitli cins ve nev’ide ve çeşitli ağırlıktaki kaplara konulması halinde, her kapta ne miktar eşya bulunduğunu göstermek amacıyla düzenlenen bir belgedir.

Çeki listesi satıcı veya gönderici tarafından orijinal fatura ile birlikte hazırlanabileceği gibi, beyan sahibi tarafından da hazırlanabilir.

İthal eşyasına ait kıymet bildirim formu, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII nci Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşma hükümleri çerçevesinde belirlenen ithal eşyasına ait gümrük kıymetinin unsurlarını içeren ve Gümrük Yönetmeliğinin 21 no.lu ekinde yer alan belgedir.
Cevap : Gümrük Yönetmeliğin 89 uncu maddesinde yer alan satış bedeli yöntemi hükümlerine göre gümrük kıymeti belirlenirken, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına aşağıdaki ilaveler yapılır.

  a) Aşağıdaki unsurlara eşyanın fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına dahil edilmemiş ancak alıcı tarafından üstlenilen bölümü;
  1) Satın alma komisyonları dışındaki komisyonlar ve tellaliye, (Satın alma komisyonu deyimi; ithalatçının temsilcisine, kıymeti belirlenecek eşyanın satın alınmasında yurt dışında verdiği temsil hizmeti karşılığı ödediği ücreti ifade eder.)
  2) Gümrük işlemleri sırasında söz konusu eşya ile tek eşya muamelesi gören kapların maliyeti,
  3) İşçilik ve malzeme giderleri dahil ambalaj bedeli,
  b) İthal eşyasının üretiminde ve ihraç amacıyla satışında kullanılmak üzere alıcı tarafından doğrudan veya dolaylı olarak bedelsiz veya düşük bedelle sağlanan, fiilen ödenmeyen veya ödenecek fiyata dahil edilmemiş olan aşağıda sayılan mal ve hizmetlerin kıymetinden verilecek uygun miktardaki pay;
  1) İthal eşyasına katılan malzeme, aksam, parça ve benzerleri,
  2) İthal eşyasının üretimi sırasında kullanılan araç, gereç, kalıp ve benzeri aletler,
  3) İthal eşyasının üretimi sırasında tüketilen maddeler,
  4) İthal eşyasının üretimi için gereken ve ithal ülkesi dışında gerçekleştirilen mühendislik, geliştirme, sanat ve çizim çalışmaları, plan ve taslak hazırlama hizmetleri,
   c) Kıymeti belirlenecek eşyanın satış koşulu gereği, alıcının doğrudan veya dolaylı olarak ödemesi gereken, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata dahil edilmemiş olan royalti ve lisans ücretleri,
   d) İthal eşyasının tekrar satışı veya diğer herhangi bir şekilde elden çıkarılması ya da kullanımı sonucu doğan hasılanın doğrudan veya dolaylı olarak satıcıya intikal eden kısmı,
   e) İthal eşyası için Türkiye’deki giriş liman veya mahalline kadar yapılan nakliye ve sigorta giderleri. (Giriş liman veya mahalli deyimi; deniz yolu ile gelen eşyada Türkiye’deki boşaltma limanını, karayolu ile gelen eşyada kara taşıt araçlarının ilk vardıkları hudut gümrüğünü, hava yolu ile gelen eşyada eşyanın boşaltıldığı hava limanı gümrüğünü ifade eder.)
Bu maddeye göre fiilen ödenen veya ödenecek fiyata yapılacak ilaveler için objektif ve ölçülebilir veriler esas alınır.

Gümrük kıymetinin belirlenmesinde, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata bu maddede öngörülenler dışında hiçbir ilave yapılamaz.

İthal eşyasının gümrük kıymetinin belirlenmesi sırasında Türkiye’de çoğaltılması hakkı için yapılan ödemeler ve Türkiye’ye ihraç amacıyla satışında bir satış koşulu olmaması kaydıyla, dağıtım veya tekrar satış hakları için alıcının yaptığı ödemeler, yukarıdaki (c) bendi kapsamında değerlendirilmez ve fiilen ödenen veya ödenecek fiyata ilave edilmez.
Cevap : İthal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatından ayırdedilebilmeleri koşuluyla, aşağıdaki giderler gümrük kıymetine dahil edilmez.
  a) Eşyanın, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi ile Türkiye’nin anlaşmalarla dahil olduğu gümrük birliği gümrük bölgelerine giriş yerine varışından sonra yapılan nakliye ve sigorta giderleri,
  b) Sınai tesis, makine veya teçhizat gibi ithal eşyası için ithalattan sonra yapılan inşa, kurma, montaj, bakım veya teknik yardıma ilişkin giderler,
  c) İthal eşyasının satışıyla ilgili olarak bir finansman anlaşması uyarınca alıcı tarafından üstlenilen faiz giderleri,
  d) Satın alma komisyonları,
  e) Eşyanın ithali veya satışı nedeniyle Türkiye’de ödenecek ithalat vergileri.
  Bu maddenin (c) fıkrasında belirtilen hallerde, finansmanın satıcı veya bir başka kişi tarafından sağlanmış olmasına bakılmaz. Ancak, finansman anlaşmasının yazılı olarak yapılmış olması ve gerektiğinde alıcının;
- Eşyanın, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olarak beyan edilen fiyattan satıldığını,
  - Söz konusu faiz oranının, finansmanın sağlandığı ülkede o tarihte bu tür bir işlem için geçerli olan faiz oranı seviyesini aşmadığını,
Kanıtlaması şarttır.
Cevap : Bilgisayarlarda kullanılmak üzere, ithal edilen veri ya da komutlar yüklü bilgi taşıyıcılarının gümrük kıymetinin belirlenmesinde, sadece taşıyıcı ortamın kendisinin maliyeti veya kıymeti esas alınır. Bu nedenle, taşıyıcı ortamın maliyet veya kıymetinden ayırdedilebilmesi koşuluyla, gümrük kıymeti, veri veya komutların maliyet veya kıymetini içermez.

  Bu maddede geçen;
  - Taşıyıcı ortam deyimi, entegre devreler, yarı iletkenler ve bu tür devre veya cihazlarla bütünlük oluşturan benzeri araç ve aletleri,
  - Veri veya komutlar deyimi, ses, sinematografik veya video kayıtlarını,
  Kapsamaz.
Cevap : Eşyanın gümrük vergisine esas alınacak kıymetinin Türk Lirası olarak beyanı zorunludur. Fatura veya diğer belgelerde yazılı yabancı paralar, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan T.C. Merkez Bankası döviz satış kurları üzerinden Türk Lirasına çevrilir.
Cevap : Royalti ve lisans ücreti deyimi; ithal eşyasının imalatı, ihraç edilmek üzere satışı veya kullanımı ya da yeniden satışı ile ilgili olarak patent, dizayn, know-how, model, marka, tescilli tasarım, telif hakkı ve imalat prosesleri gibi adlar adı altında yapılan ödemeleri ifade eder.
Royalti ve lisans ücretleri ile ilgili olarak aşağıdaki hükümler uygulanır.
  a) Gümrük Kanununun 27 nci maddesinin 5 inci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, ithal eşyasının gümrük kıymeti satış bedeli yöntemine göre belirlenirken, royalti veya lisans ücreti ödemeleri fiilen ödenen veya ödenecek fiyata aşağıdaki koşullarla ilave edilir.
  1) Ödeme kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili olmalıdır.
  2) Ödeme bu eşyanın satış koşulu olarak yapılmalıdır.
  b) İthal eşyasının sadece Türkiye’de imal edilen eşyanın karışımındaki maddelerden biri veya bir parçası olması durumunda, ithal edilen eşya için fiilen ödenen veya ödenecek fiyatta düzeltme sadece royalti veya lisans ücreti bu eşya ile ilgili ise yapılabilir.
Eşyanın monte edilmemiş bir şekilde veya sulandırma veya ambalajlama gibi satıştan önce küçük işlemlerden geçecek şekilde ithal edilmesi durumunda, bu, bir royalti veya lisans ücretinin ithal edilen eşya ile ilgili kabul edilmesini engellemez.
Eğer royalti veya lisans ücretleri kısmen ithal edilen eşya ile kısmen de ithal edilmelerinden sonra eşyaya eklenen parçalarla veya ithalat sonrası faaliyetler veya hizmetler ile ilgiliyse, uygun bir paylaştırma sadece nesnel ve somut verilere dayalı olarak yapılır.
  c) Bir markanın kullanılmasına ilişkin bir royalti veya lisans hakkı, ithal edilen eşya için fiilen ödenen veya ödenecek fiyata sadece aşağıdaki durumlarda ilave edilir.
  1) Royalti veya lisans ücreti, aynı durumda yeniden satılan veya ithal edildikten sonra sadece küçük değişikliklerden geçen eşyaya ilişkin ise,
  2) Eşya, ithalattan önce veya sonra yapıştırılan ve royalti veya lisans ücretinin ödendiği marka altında pazarlanıyorsa,
  3) Alıcı, bu tür eşyayı satıcı ile ilişkisi olmayan diğer satıcılardan temin etme özgürlüğüne sahip değilse.
  d) Alıcının bir üçüncü kişiye royalti veya lisans ücreti ödemesi durumunda, bu maddenin (a) bendinde öngörülen koşullar, satıcı veya satıcı ile ilişkili olan bir kişinin alıcıdan bu ödemeyi yapmasını istememesi durumunda yerine getirilmiş sayılmaz.
  e) Bir royalti veya lisans ücretinin miktarı ithal edilen eşyanın fiyatına bağlı olarak belirleniyor ise, aksi yönde bir kanıt bulunmadığı sürece, bu royalti veya lisans ücretinin ödenmesinin kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili olduğu varsayılır.

Ancak, bir royalti veya lisans ücretinin miktarı ithal edilen eşyanın fiyatına bakılmaksızın belirleniyor ise, bu royalti veya lisans ücreti ödenmesinin de kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili olduğu kabul edilebilir.
Cevap : Gümrük Kanununun 234 (1) (b) maddesi gereğince, Serbest dolaşıma giriş rejimine veya bir geçici muafiyet düzenlemesine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda, kıymeti üzerinden gümrük vergisine tabi eşyanın beyan edilen kıymeti, muayene ve denetleme sonucunda Gümrük Kanununun 23 ila 31 inci maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunduğu takdirde, bu noksanlığa ait gümrük vergisinden başka bu vergi farkının 3 katı para cezası alınır.

Ancak, satış birimine göre miktar itibarıyla %5’i geçmeyen bir vergi farkı ile maddi hesap hatasından doğan noksan kıymet beyanlarında, bu farklara ait gümrük vergisinden başka bu verginin bir katı da para cezası alınır.

Bu maddeye göre verilen ceza hiçbir şekilde Gümrük Kanununun 241 İnci maddesinin 1 İnci fıkrasında belirtilen miktardan az olamaz.
- Vergi kaybı doğurmamasına karşın, Gümrük Kanununun 24 üncü maddesine göre birbirleriyle ilişkisi bulunan kişiler arasında bir satış işlemi olması ve bu ilişkinin beyan edilmemesi durumunda Gümrük Kanununun 241 (3) (b) maddesi gereğince, aynı Kanunun 241 (1) maddesinde belirtilen miktarın iki katı tutarında usulsüzlük cezası uygulanır.
1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun hükümleri saklıdır.
Cevap: Geçici ithalat rejimine tabi tutulmak istenen eşya için gerekli izin, gümrük müdürlüklerinden alınır.
Cevap: Geçici ithalat rejimi kapsamında ithali talep edilen eşya için ATA Karnesi, gümrük beyannamesi ya da sözlü beyan formu düzenlenebilmekte olup, eşyanın gümrük beyannamesi ile geçici ithalinde Gümrük Yönetmeliği’nin 55 no.lu ekinde yer alan Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri Başvuru Formu doldurularak, söz konusu evraklara aşağıda belirtilen belgelerden biri veya bir kaçı da eklenir:
a) Proforma fatura aslı ve iki nüsha tercümesi,
b) İhtiyaç duyulursa eşyanın teknik özelliklerini gösterir katalog ve/veya teknik dokümanlar,
c) Eşyanın gönderilme amacı ve süresini, bedelli veya bedelsiz olup olmadığı ile sair hususları kapsayan gönderici firma ile alıcı firma arasında imzalanmış bir anlaşma varsa aslı ve tercümesi veya kiralamaya ilişkin gönderici firmanın yazısının aslı ve tercümesi.
1-Türkiye'ye ithali yasak olan eşya.
2- Tüketilebilir nitelikte olan eşya.
3- Ayniyet tespitinin yapılması mümkün olmayan eşya.
4- Ülke ekonomisine zarar verebileceği Bakanlıkça belirlenecek eşya.
Cevap: Geçici ithal edilmiş eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmasına ilişkin başvurular, eşyanın yeni ve kullanılmamış olması veya yenileştirilmiş ya da kullanılmış olmakla birlikte Ekonomi Bakanlığı tarafından yayımlanan “Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak İthal Edilebilecek Bazı Maddelere İlişkin Tebliğ’de (2012/9)” yer alan ve izin belgesi aranmayacağı belirtilen eşya kapsamında olması halinde doğrudan ilgili gümrük idaresine yapılır. Bunun dışında geçici ithale konu kullanılmış eşyanın kati ithal başvurularının ise eşyanın yurtta kalma süresi içinde Ekonomi Bakanlığı’na yapılması gerekmektedir. 
Cevap: Geçici ithaline izin verilen eşyanın yurtta kalabileceği süre, 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında özel olarak belirlenen süreler ile Gümrük Yönetmeliğinin 380 inci madde hükmü saklı kalmak ve 24 ayı aşmamak koşuluyla rejimi kullanım iznini veren gümrük idaresince belirlenmektedir.

İzin hak sahibi tarafından rejim süresi içinde yazılı olarak rejime giriş gümrük idaresine veya eşyanın bulunduğu yere en yakın gümrük idaresine müracaat edilerek ek süre talep edilebilir.  Eşyanın rejim altında kalma süresinin verilecek ek sürelerle birlikte, 24 ayı aşmaması esastır.

Ancak ek sürelerle birlikte, 24 aylık süreyi aşan süre uzatımı ancak geçici ithalat konusu eşyanın mülkiyetinin devredilmemesi veya 24 aydan uzun süreli yatırımlarda kullanılması durumlarında yapılabilir.
Cevap: Geçici ithalatta ev eşyasına ilişkin işlemler, 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 57 nci maddesi kapsamında yürütülmektedir.

Söz konusu Karar maddesine göre, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında sürekli olarak, en az yirmi dört ay süre ile yerleşik bulunan gerçek kişiler tarafından Türkiye Gümrük Bölgesinde kiralanmak veya satın alınmak suretiyle edindikleri konutlarında kullanılmak üzere, serbest dolaşıma sokulan kendilerine ait ev eşyasına muafiyet tanınmaktadır.

Konutun en az iki yıl kiralama şartının karşılanmadığı durumlarda, ev eşyasının gümrük vergilerinden tam muafiyet suretiyle vergileri teminata bağlanarak geçici ithaline izin verilmektedir. 
Cevap: Geçici ithal rejimi çerçevesinde yurda ithal olunan eşyanın ya geçici ithal rejimi altında kaldığı süre içerisinde ayniyet tespiti yapılmak suretiyle yeniden ihraç edilmesi ya da bu süre içerisinde gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanıma tabi tutulması (bir gümrük rejimine tabi tutulabilir, serbest bölgeye girebilir, yeniden ihraç edilebilir, imha edilebilir veya gümrüğe terk edilebilir) gerekmektedir. Eşyanın izin verilen süre içerisinde yeniden ihraç edilmemesi ya da gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması durumunda Gümrük Kanununun 241 inci veya 238 inci maddeleri uyarınca idari para cezası uygulanmaktadır.
• 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 128  ila 134 üncü maddeleri  
• Gümrük Yönetmeliği’nin 376  ila 394 üncü maddeleri
• 07.10.2009 tarih ve 27369 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
• 21.03.2005 tarih ve 25762 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 Seri No.lu Geçici İthalat Tebliği
Deniz ve kara hudut kapılarından giriş-çıkış yapan kamyonlar için kamyon başına fazla çalışma ücreti alınır. Bu işlemlerde saat başına fazla çalışma ücreti tahsil edilmez.

Yükleme, boşaltma gibi gümrük işlemleri yapan Türk ve yabancı plakalı kamyonlar için çalışılan saat esasına göre fazla çalışma ücreti tahakkuk ve tahsil edilir.
21/11/2009 tarihli ve 27413 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 74 Seri Nolu Tebliğ ile fazla mesai ücreti tahsiline ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Buna göre, hafta içi uygulanan fazla mesai saat ücreti ile hafta sonu uygulanan fazla mesai saat ücreti arasında herhangi bir farklılık yoktur.

Öte yandan, 2009/15481 sayılı 4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkındaki Bakanlar Kurulu Kararının 122 nci maddesi ile belirlenen ve yine anılan madde gereğince her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında arttırılacak olan fazla çalışma ücretleri her yıl, yılın ilk gününden geçerli olmak üzere Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca tebliğ ile duyurulur.
Gümrük idarelerinin daha disiplinli hale getirilmesi, belli eşyanın gümrük işlemlerinin yapılması yönünde uzmanlaşmaya gidilmesi, özellik arz eden eşyanın bu konuda uzmanlaşmış gümrüklere yönlendirilmesi ve bu konuda gümrük işlemlerinin daha etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi Bakanlığımızın temel politikasını oluşturmaktadır.

4458 sayılı Gümrük Kanununun 10 uncu maddesinde, Bakanlığımızın, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu hüküm doğrultusunda; değişen ekonomik yapı ve gelişen teknolojiye bağlı olarak, yapılan yeni düzenlemelerle ihtisas gümrükleri kurulmaktadır.

Kurulmasının amacı ise, ithal eşyasında aranan zorunlu standartların korunması, tam kıymet tespitiyle vergi kaçakçılığının önlenmesi, belirlenen eşyada ithalatın denetim altına alınması, etkin gümrük denetlemelerinin yoğunlaştırılması, bu çerçevede önemli ithal kalemleri itibariyle, kıymet, tarife, menşe, ve standartlar yönünden etkin bir denetim yapılmasının sağlanmasıdır.
Ülkemiz sınırları içerisinde bir yerin (kara, hava, deniz ve demiryolu) giriş-çıkışlara açık hudut kapısı olarak ilan edilmesi, 5682 sayılı Pasaport Kanununun 1 inci maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün yetkisi dahilinde bulunmaktadır.

Anılan Bakanlıkça ilgili Kurumların (Bakanlığımız dahil) olumlu görüşlerinin alınması ve talep edilen yerin 5682 sayılı Pasaport Kanununun 1 inci maddesi uyarınca, giriş-çıkışlara açık hudut kapısı ilan edilmesini müteakip buradan giriş-çıkış işlemlerinin yapılmasına izin verilmektedir.
Kapatılan gümrük idarelerinin bulunduğu yerleşim merkezlerinde sınırlı da olsa gümrük hizmetine ihtiyaç duyulması halinde, bu ihtiyacın mobil gümrük ve gümrük muhafaza ekiplerince karşılanması uygun bulunmuş ve bu çerçevede yapılacak işlemler 05.09.2001 tarihli, 2001/21 sayılı ve 01/08/2006 tarihli, 2006/17 sayılı Genelgeler ile belirlenmiştir.

Mezkur Genelge uyarınca, kapatılan gümrük idaresinin iç gümrük olması durumunda ihracat işlemleri, liman gümrüğü olması durumunda ise sadece deniz yoluyla gelen eşyanın ithal ve ihracat işlemleri mobil gümrük ekiplerince yürütülecek bunun için de talep sahibinin istemi, bulunduğu yer mülki idare amirliği, bağlı bulunduğu ihracatçı birlikleri, ticaret ve/veya sanayi odaları gibi kişi ve kurumlar tarafından işlemin yapılmasından 1 gün önce yazılı olarak (faks dahil) ilgili Bölge Müdürlüğüne iletilecek, Bölge Müdürlüğünce de en yakın gümrük idaresinden yeterli sayıda personel tefriki suretiyle gümrük işlemleri ikmal edilecektir.
İthal veya ihraç edilecek gıdaların giriş ve çıkış kapılarının tespit ve ilanı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının yetkisinde olup, anılan Bakanlıkça düzenlenen tebliğler ile belirlenen gümrük müdürlüklerinden gıda maddelerinin ithal veya ihraç işlemleri gerçekleştirilmektedir.
Türkiye Gümrük Bölgesi dışında kabul edilen serbest bölgede bulunan ve bu nedenle de ithalat kapsamında yer alan eşyanın ihtisas gümrüğü uygulamasına tabi bir eşya olması halinde bu eşyanın gümrük işlemlerinin de ihtisas gümrük müdürlüklerinden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Tekstil ihtisas gümrüğü uygulaması, 26.04.2007 tarihli, 26504 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 55 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği çerçevesinde yürütülmektedir.

Söz konusu Tebliğ ile getirilen uygulama; sadece serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulacak olan tekstil ürünleri için öngörülmüş olup, Dahilde İşleme Rejimi kapsamında geçici ithali yapılacak tekstil ürünlerini kapsamamaktadır. Bir başka ifadeyle, Dahilde İşleme Rejimi kapsamında gelen tekstil ürünlerinin işlemleri için herhangi bir gümrük idaresinin belirlenmesi söz konusu değildir.
Gümrük idareleri yetkilerine göre A ve B sınıfı olarak iki sınıfa ayrılmaktadır. A sınıfı gümrükler, her türlü gümrük işlemlerini; B sınıfı gümrükler, yalnızca yolcu ve yolcu beraberinde gelen eşya ile Bakanlıkça belirlenen gümrük işlemlerini yapmaya yetkilidir. Gümrük idareleri ve sınıflarına ilişkin liste web sitemizin Tanıtım>>Taşra Teşkilatı bölümünde yer almaktadır.

Ancak, 2006/11 sayılı Başbakanlık Genelgesi uyarınca ithalat ve ihracata ilişkin gümrük işlemleri kara sınır kapılarındaki gümrük idarelerinde yapılmamakta,  iç gümrüklerde yapılmaktadır.

İhtisas gümrüğü kapsamı eşyanın serbest dolaşıma giriş işlemleri ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca giriş ve çıkış kapıları belirlenen eşya işlemleri ise sadece yetki verilen gümrük idarelerinden yapılmaktadır.
Hariçte İşleme Rejimi: Serbest dolaşımdaki eşyanın işlenmek, tamir edilmek veya yenilenmek üzere geçici olarak ihraç edilmesi ve işlem görmüş ürünün tam veya kısmi muafiyetten yararlanarak serbest dolaşıma girmesinin sağlanması ile ithal edilen işlem görmüş ürünlerin aynısını veya benzerini üreten Türkiye’deki üreticilerin temel ekonomik çıkarlarının olumsuz etkilenmemesi kaydıyla ihraç eşyasının satışının teşviki amacıyla düzenlenmiş bir rejimdir.

Buna göre,

a) Hammadde, yardımcı madde, yarı mamul ve ambalaj malzemelerinin daha ileri safhada işlem görmek üzere Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya Serbest Bölgelere gönderilmesi için Ekonomi Bakanlığı’ndan, 
b) Maden cevheri ve konsantrelerinin izabe edilmesi ve işlenmesi amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya Serbest Bölgelere gönderilmesi için Maden İhracatçı Birliklerinin bağlı olduğu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği’nden,
c) Tamirat amaçlı garanti hükümleri uyarınca veya bir imalat hatası nedeniyle, Türkiye Gümrük Bölgesi veya Serbest Bölgelere gönderilen eşya için Bakanlığımızdan,

İzin alınması gerekmektedir.
Standart değişim sistemi kapsamında, ülkemizde tamiri mümkün olmayan bazı yedek parçaların Amerika bazen de Avrupa’daki merkezlere gönderilerek tamir ettirilmesi, yenilerine göre çok daha az maliyetle ekonomik ömürlerinin uzatılması mümkün bulunduğundan, ayrıca tamir amacıyla yurt dışına gönderilen parçaların tamiratının uzun süre alması veya iş yoğunluğu nedeniyle bu süre içerisinde de firmaların veya kuruluşların iş gücü kaybını önlemek amacıyla;

Standart değişim sistemine dayalı Hariçte İşleme Rejimi kapsamında tarım politikasına veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen ve özel düzenlemelere tabi eşya dışında, Türkiye Gümrük Bölgesi dışına işleme faaliyetlerinde bulunulmak üzere gönderilen eşyanın yerine bu faaliyetler tamamlanarak gümrük bölgesine geri getirilinceye kadar geçen sürede kullanılmak üzere, aynı tarife pozisyonunda, aynı ticari nitelikte ve aynı teknik özelliklere sahip eşyanın  ithali mümkün bulunmaktadır. Bu rejim çerçevesinde işlemleri yapmaya ilgili Gümrük İdareleri yetkili bulunmaktadır.
Tamir amacıyla yurtdışına gönderilen ve süresi içerisinde geri gelen eşyanın gümrük işlemleri serbest dolaşıma giriş rejimi hükümlerine göre yapılır. Eşyanın muayenesinde çıkış beyannamesindeki ayniyet tespitine ilişkin kayıtlar dikkate alınır.

Tamir amacıyla geçici ihraç edilen eşya, tamiratın garanti nedeniyle  sözleşmeye bağlı olarak  veya kanuni bir yükümlülüğe dayanarak ya da bir imalat hatası nedeniyle, bedelsiz yapıldığının kanıtlanması halinde, serbest dolaşıma ithalat vergilerinden tam muaf olarak girer. Ancak, söz konusu eşyanın serbest dolaşıma ilk giriş sırasında kusurlu olduğunun belirlenmesi durumunda ithalat vergilerinden indirim yapılması veya muafiyet uygulanması söz konusu değildir.

Tamiratın bedel karşılığında yapıldığı hallerde ithalat vergileri, gümrük kıymeti olarak tamir masraflarına eşit bir tutar dikkate alınarak, işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil edildiği tarihte, bu ürünlere uygulanacak vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına istinaden belirlenir. Ancak izin hak sahibinin tamir masrafları dışında başka bir ödeme yapmamış olması ve bu ödemenin izin hak sahibi ile faaliyet yapan kişi arasındaki ilişkiden etkilenmemesi gerekmektedir.

Bu hususlardaki daha ayrıntılı bilgi için, Bakanlığımız WEB sayfasında bulunan (www.gumrukveticaret.gov.tr) 1 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği’nden (Hariçte İşleme-Geçici İhracat) yararlanılabilinir.
4458 sayılı Gümrük Kanununun 168 inci maddesine göre aracınız yurt dışında kalma süresi 3 yıl olup, bu sürenin kaza, hastalık, yurt dışında meydana gelebilecek adli takibatlar veya görev sürenizin uzaması ve benzeri  mücbir nedenlerle uzatılması mümkün bulunmaktadır.

Bu hususlardaki daha ayrıntılı bilgi için, Bakanlığımız WEB sayfasında bulunan 1 Seri No’lu Gümrük Genel Tebliği’nden (Hariçte İşleme-Geçici İhracat) yararlanılabilinir.
İhracat Rejimi, serbest dolaşımda bulunan eşyanın ihraç amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkışına ilişkin hükümlerin uygulandığı rejimdir.
Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilecek eşya, ihracata ilişkin gümrük beyannamesi ile yetkili gümrük idaresine beyan edilir.
İhracat beyannamesinin yanı sıra, sözlü beyan formu, özel fatura ve kumanya listesi ile ihracına izin verilen eşyanın gümrük işlemleri bu belgeler ile yürütülür.
Uluslararası veya ikili anlaşmalar, kanun, tüzük ve kararnamelerle konulmuş yasaklama ve kısıtlama hükümleri saklı kalmak üzere, her türlü eşyanın Türkiye'den ihracı serbesttir.
Bakanlar Kurulu, kamu ahlakı, kamu düzeni, kamu güvenliği, insan, hayvan ve bitki sağlık ve hayatlarının korunması, sanatsal, tarihi veya arkeolojik değeri olan ulusal hazinelerin korunması, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması gerekçeleri ile eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına yasaklama veya kısıtlamalar koyabilir.

Ayrıca, Türkiye ile ticaret, gümrük, taşımacılık anlaşması bulunmayan ve imzalanmış anlaşmaları süresinden önce tek taraflı olarak kısmen veya tamamen hükümsüz bırakan veya Türk kara, hava ve deniz taşıtlarına karşı yasaklama ve kısıtlamalar koyan veya bunlar hakkında farklı işlemler uygulayan yabancı ülkelere ait eşya ve taşıtlara, karşılık olmak üzere, yasaklama veya kısıtlamalar koymaya ve farklı işlemler veya farklı tarifeler uygulamaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
İhraç eşyası, buna ilişkin gümrük beyannamesinin tescili sırasında bulunduğu durum ve niteliğini gümrük denetiminden çıktığı sırada da aynen muhafaza etmesi ve bu haliyle Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi koşuluyla fiilen ihraç edilmiş sayılır.
Fiili ihracatın gerçekleşmesi durumunda, ihraç eşyası üzerindeki gümrük denetimi sona erer.
İhracat veya yeniden ihracat amacıyla geçici depolama yerlerine getirilen eşya, buralarda bir ay kalabilir. Sözü edilen eşya ile ilgili olarak beyanname tescil edilip edilmediğine bakılmaksızın bu süre içinde ek süre talebinde bulunulması halinde, gümrük idare amiri tarafından en çok üç aya kadar ek süre verilebilir.
Söz konusu eşya için gümrük yükümlüsüne tebligat yapılarak, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde eşyanın geçici depolama yerinden çıkarılması; aksi takdirde, bu eşyanın gümrüğe terk edilmiş sayılacağı bildirilir. Bu süre içinde de yerinden çıkarılmaması halinde eşya gümrüğe terk edilmiş sayılır ve tasfiye hükümlerine göre işlem yapılır. Bu eşyaya ilişkin olarak tescil edilmiş beyanname varsa iptal edilir.
Söz konusu eşyanın beyanname kapatma süresi iki aydır. Bu süre makul sebeplerle en çok iki ay uzatılabilir. Bu süreler içinde işlemleri tamamlanmayan beyannameler iptal edilir.
Beyan edilen eşyanın tamamının ihraç edilememesi durumunda görevli memurlar tarafından fiilen ihraç edilen miktar beyannameye kaydedilir ve bu konuda Gümrük Yönetmeliği'nin 192 nci maddesi uyarınca işlem yapılır. İhraç edilmeyen beyanname kapsamı eşya için yeniden bir beyanname verilmesi gerekir.

Kaçakçılık fiilleri hariç olmak üzere, ihracata konu eşyanın %10'u aşan cins, tür, miktar veya kıymet farklılıkları için Gümrük Kanunu'nun 241 inci maddesinin 3 üncü fıkrasının (j) bendi hükmü uygulanır.
İhracı ön izne veya standardizasyon kontrolüne tabi olan eşya ile özel kanunlar veya diğer düzenlemeler gereğince ihracatında özel belgeler aranılan eşyanın gümrük işlemleri yapılırken ilgili mevzuat ile belirlenmiş olan usul ve esaslar çerçevesinde işlem yapılır.
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkan eşya, yürürlükteki hükümlere göre gümrük idareleri tarafından yapılan denetimlere tabi olup, bunlar önceden belirlenen yollardan ve gümrüğün gözetimi altında yurt dışı edilir.
Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkan eşyaya ilişkin olarak taşıyıcı veya temsilcileri tarafından aracın hareketinden önce gümrük idaresine özet beyan verilir.

Ancak, deniz yolu ile yapılan ihracatlarda geminin hareketini izleyen ilk işgünü mesai saati bitimine kadar özet beyan verilebilir. Bu durumda, özet beyan, beyanname ve taşıma senetleri karşılaştırılarak uygun bulunması halinde özet beyan ve beyanname kapatılır. Beyanname ile taşıma senetleri arasında aykırılık olması halinde Gümrük Yönetmeliği'nin 192 nci maddesi uyarınca işlem yapılır.

Harp gemileri ve hava harp gemileri ile Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkan eşya, gümrük işlemlerinin yapılmasını sağlamak amacıyla, gemilerin komutanları tarafından bir liste halinde en yakın gümrük idaresine bildirilir. Söz konusu gemilerin komutan ve diğer mürettebatına ait eşya da bu hükme tabidir.
Serbest dolaşımda bulunan yakıt ve yağlar ile kumanyaların dış sefere çıkacak gemi, bot ve diğer deniz taşıtları ile hava gemilerine verilmesi ihracat hükmünde olup, gümrük beyanı için verilecek kumanyaya ilişkin listenin beyanname olarak kabul edilerek, eşyanın gümrük işlemlerinin bu belgeler ile yürütülmesi mümkün bulunmaktadır.
Birinci olarak, Gümrük Kanunu'nun 241 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca, Gümrük Kanunu'na ve bu Kanunla tanınan yetkilere dayanılarak çıkarılan tüzük, yönetmelik, tebliğ ve talimatlarla getirilen şekil ve usullere aykırı hareket edenlere, her yıl yeniden belirlenen bir para tutarında usulsüzlük cezası uygulanır.

İkinci olarak, yine aynı Kanunun 241 inci maddesinin 3 üncü fıkrasının (j) bendi uyarınca, herhangi bir ihracat iadesinden yararlanmayan veya ihracat vergisine ve ticaret politikası önlemlerine tabi olmayan ihracata konu eşyanın cins, tür, miktar veya kıymetinin yanlış beyan edilmesi halinde, usulsüzlük cezası Kanunun 241 inci maddesinin 1 inci fıkrasındaki para tutarının iki katı olarak uygulanır.
4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na göre bu kapsamdaki kaçakçılık fiilleri şöyle sıralanabilir:

a) İhraç eşyasının yapılan beyan ve eki belgelere göre miktarı veya cinsinde yüzde ondan fazla farklılık çıkması.
b) İhraç eşyası için gerçeğe aykırı belge ibrazı suretiyle ihracat vergilerini ödememek veya eksik ödemek veya Devletçe uygulanan teşvik veya sübvansiyonlardan veya parasal iadelerden yararlanmak şeklinde haksız menfaat temin etmek.
c) İhracı lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tâbi olan eşyayı, belirlenen kayıt ve koşullara uymaksızın veya gerçeğe aykırı her türlü beyanname ve belge ibrazı ile gümrüğü yanıltarak işlemini yaptırmak suretiyle ihraç etmek.
Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki, ithal edilmek istenen eşyalara ilişkin işlemlere başlayabilmek için (örneğin vergilerini öğrenmek veya gerekli belgeleri öğrenmek için) söz konusu eşyanın GTİP’inin öğrenilmesi gerekmektedir.

İthalatta ödenecek vergiler herhangi bir mevzuatta topluca yer almamakta olup aşağıda yer alan linklerden ithalatta alınan başlıca vergilerin öğrenilmesi mümkündür.

Gümrük vergisi: Ekonomi Bakanlığınca yayımlanan İthalat Rejim Kararı ile belirlenmekte olup, söz konusu Karara aşağıdaki linkten ulaşılabilir:

İthalat Rejim Kararındaki 

I Sayılı Liste; tarım ürünlerini
II Sayılı Liste; sanayi ürünlerini
III Sayılı Liste; işlenmiş tarım ürünlerini
IV Sayılı Liste; balık ve diğer su ürünlerini
V Sayılı Liste; Avrupa Birliğinde yürürlükte bulunan Askıya Alma Listesi kapsamı, AB'de üretimi bulunmayan bazı sanayi hammaddesi veya ara malı niteliğindeki eşyayı (bazı kimyasallar, mikro elektronik eşya vb.)
VI Sayılı Liste: Bu listede yer alan eşyanın, sadece madde ismi sütununda tanımlanan ürünler için, sivil hava taşıtlarında kullanılmak kaydıyla yapılan ithalatında, gümrük vergisi %0 olarak uygulanır ve bu halde gümrük mevzuatının nihai kullanıma ilişkin hükümleri tatbik edilir.
Kapsamaktadır.

Toplu Konut Fonu :  İthalat Rejim Kararı eki III Sayılı Liste (işlenmiş tarım ürünleri) ve IV Sayılı Liste (balık ve diğer su ürünleri) için geçerli olabilecek Toplu Konut Fonunun miktarı/yüzdesi yine yukarıdaki linklerden öğrenilebilir.

Katma Değer Vergisi: İthalatta ödenecek KDV’ye ilişkin bilgiye http://www.gib.gov.tr/index.php?id=830 linkinden ulaşılabilir.

Söz konusu mevzuat eki
I sayılı listede yer alan eşya %1,
II sayılı listede yer alan eşya %8,
Listelerde yer almayan eşya ise genel oranda (%18) KDV’ye tabidir.

Özel Tüketim Vergisi: İthalatta ödenecek ÖTV, Özel Tüketim Vergisi Kanunu eki listeler ile belirlenmiştir.Söz konusu listelere http://www.gib.gov.tr/fileadmin/mevzuatek/otv_oranlari_tum/ozeltuketimoranlari-OpenPage.htm linkinden ulaşılabilir.  

I sayılı liste yakıtlar ve yağları
II sayılı liste taşıtları,
III sayılı liste alkollü içkiler ve tütün ürünlerini,
IV sayılı liste ise elektronik eşya, kozmetikler ve muhtelif ürünleri kapsamaktadır.

Dampinge karşı vergi: İthal edilmek istenilen eşyaya ilişkin anti-damping vergisine   http://www.ekonomi.gov.tr/index.cfm?sayfa=mevzuat&bolum=746CADBC-19DB-2C7D-3DC00FC0C823D226 linkinden ulaşılabilir.

Ek mali yükümlülük: İthal edilmek istenilen eşyaya ilişkin ek mali yükümlülüğe  http://www.ekonomi.gov.tr/index.cfm?sayfa=mevzuat&bolum=73107CFD-19DB-2C7D-3D21F68467A3EC96 linkinden ulaşılabilir.
Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu: Kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekillerinde yapılan ithalatta % 6 oranında fon alınmaktadır.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Kesintisi: Söz konusu kesintiye tabi eşya ve kesinti oranına http://www.alomaliye.com/2008/her_turlu_bos.htm linkinden ulaşılabilir.

TRT Bandrolü: Radyo, televizyon, video ve birleşik cihazlardan alınacak bandrol ücretlerine http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/02/20110212-9.htm linkinden erişilebilir. Ticari nitelikte olmayan ithalatta tahsil edilecek bandrol ücretlerine http://www.alomaliye.com/2010/bkk_2010_1181.htm linkinden erişilebilir.

İthalatta alınan vergilerin hiçbiri Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca belirlenmemekte olup, gümrük vergisi, toplu konut fonu, dampinge karşı vergi ve ek mali yükümlülük ile ilgili soruların söz konusu mevzuatı düzenleyen Ekonomi Bakanlığına, KDV ve ÖTV ile ilgili soruların Gelir İdaresi Başkanlığına, fikir ve sanat eserleri kesintisi ile ilgili soruların Kültür ve Turizm Bakanlığına, TRT Bandrolü ile ilgili soruların ise TRT’ye yöneltilmesi gerekmektedir.   
İthal edilmek istenen eşyanın mevzuatı söz konusu eşyanın niteliğine göre değişmekte olup, bununla birlikte genel çerçeve olarak Ekonomi Bakanlığı’nın mevzuat sayfasından eşya ile ilgili ithalata ilişkin genel bilgilere ulaşmak mümkündür.

Örneğin, ithal edilmek istenen eşyanın elektronik bir ürün olması durumunda ayrıca Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na da başvurarak bilgi alınması yerinde olacaktır. Bilinmelidir ki ithal edilmek istenen eşyanın niteliğine göre birden fazla Bakanlığın görev alanına giren mevzuat uygulamaları ile karşılaşmak da mümkündür.
Bir eşyanın ithalatında ne gibi belgelerin istenildiğinin öğrenilebilmesi için vergisini öğrenme aşamasında olduğu gibi eşyanın GTİP’nin bilinmesine ihtiyaç duyulmaktadır. İthal eşyasının yurda girişi konusunda yasak, izin, kota, ihtisas gümrüğü uygulaması  v.b kısıtlamalar ile tabi olduğu standartlar, garanti belgesi , gözetim belgesi ,kontrol belgesi, sağlık  sertifikası, analiz raporu, CE belgesi gibi belgelerin talep edilip edilmediğini  araştırmak, varsa bu çerçevede ön hazırlık yapmak   gereklidir. Bu  bilgilere Ekonomi Bakanlığı (www.ekonomi.gov.tr) ve/veya ilgili Kurumların web sayfalarından  ulaşılması   mümkündür.
Eşyanın serbest dolaşıma giriş işlemleri eşyanın sahipleri ile bunların adına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya gümrük müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilir ve sonuçlandırılır.
İthal edilmek istenen eşyaya uygulanacak kontroller eşyanın niteliğine göre farklılık arz etmektedir. Bu kontrollere ilişkin mevzuata yine Ekonomi Bakanlığı’nın (http://www.ekonomi.gov.tr/index.cfm?sayfa=mevzuat&bolum=72A19E02-19DB-2C7D-3D94A250A943EE1B) web adresinden ulaşmak mümkündür. Bununla birlikte, yapılan kontroller eşyanın niteliğine göre bir çok farklı Bakanlık tarafından istenilmekte ve/veya bizzat kontrol yapılmaktadır. Örneğin Sağlık Bakanlığı veya Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından çok sayıda eşya için ithalat aşamasında kontrol uygulanmaktadır.

Bu konuda dış ticarette standardizasyon ve teknik düzenlemelere ilişkin mevzuata yine Ekonomi Bakanlığı’nın
(http://www.ekonomi.gov.tr/index.cfm?sayfa=mevzuat&bolum=9BEB67F4-19DB-2C7D-3DC30660399B9ADA) web adresinden ulaşmanız mümkündür.
Bakanlığımıza intikal eden taşıt ithalatına ilişkin bilgi talepleri hususunda aşağıdaki açıklamaların yapılmasında fayda görülmektedir.

Eski/Kullanılmış Taşıt İthali

İthalat Rejim Kararının 7 nci maddesine göre eski, kullanılmış, yenileştirilmiş malların ithali Ekonomi Bakanlığı’nın iznine tabidir. Buna göre kullanılmış otomobil ithalinde de söz konusu iznin alınması gerekmektedir. Bu konudaki soruların/başvuruların Ekonomi Bakanlığı’na (İthalat Genel Müdürlüğü) yöneltilmesi gerekmektedir. (2011/9 sayılı Tebliğe bakınız.)

Eski/kullanılmış taşıt ithalinde Ekonomi Bakanlığı’nın düzenleyeceği izin belgesi gümrük beyannamesine eklenerek işlem tesis edilmektedir.

Taşıtlara İlişkin Vergiler

Taşıtlara ilişkin gümrük vergilerinin tespiti için öncelikle bu eşyanın sınıflandırıldığı 12 haneli gümrük tarife istatistik pozisyonunun (GTİP) bilinmesi gerekmektedir. Binek taşıtlar 8703 tarife pozisyonunda, ticari taşıtlar ise 8704 tarife pozisyonunda yer almaktadır. Vergilerin tespiti için eşyanın sınıflandırıldığı alt açılımların da bilinmesi gerekmektedir. 2012 yılı tarife cetvelinin 87 nci faslına http://www.gumruk.gov.tr/tr-TR/ticareterbabi/sayfalar/tarife.aspx linkinden erişilebilir.

Ekonomi Bakanlığı’nca belirlenen gümrük vergilerine http://www.ekonomi.gov.tr/upload/D91BC0B6-D8D3-8566 45204520D2A03FFF/II_Sayili_Liste_82-97.xls  linkinden erişilebilir.
Taşıtlar genel oranda KDV’ye (%18) tabidir.

Taşıtlara ilişkin ÖTV’nin tespit edilmesi için taşıtın sınıflandırıldığı GTİP’in (gümrük tarife istatistik pozisyonu) yanı sıra motor hacminin de bilinmesi gerekmektedir. Maliye Bakanlığınca belirlenen ÖTV oranlarına http://www.gib.gov.tr/fileadmin/mevzuatek/otv_oranlari_tum/25_02_2011_II_sayili_liste.htm  linkinden ulaşılabilir.

Araçların gümrük vergilerine ilişkin soruların Ekonomi Bakanlığı’na, KDV ve ÖTV’ye ilişkin soruların ise Gelir İdaresi Başkanlığına yöneltilmesi gerekmektedir.

İthalat Kontrolleri

Taşıtların ithalinde Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nca veya yetki verdiği kurum veya kuruluşça yapılan kontrollere istinaden düzenlenen uygunluk yazısı ve garanti belgesi gümrük beyannamelerinin tescilinde gümrük idarelerince aranmaktadır. 

Gümrük Vergisinden Muaf Olarak Taşıt İthali

Vergilerden muafen taşıt ithal etme hakkı,

Yurtdışındaki yerleşim yerini Türkiye’ye nakleden kişilere,  Yurtdışındaki yerleşik kişinin ölümü ile miras yoluyla taşıt edinen Türkiye’de yerleşik kişilere,  Türkiye’de yerleşik malul ve sakat kişilere, Belirli şartlar çerçevesinde tanınmaktadır.  Bu şartlara http://www.gumruk.gov.tr/tr-TR/emevzuat/Bakanlar%20Kurulu%20Kararlar/2009.15481%202010.659%20ile%20değişik.pdf linkinde yer alan mevzuattan erişilebilmektedir. (yerleşim yeri nakli madde 46-47, miras 53-54, malul ve sakat madde 104) 

Bu hak yalnızca gümrük vergisinden muafiyet sağlamakta, taşıta ilişkin KDV ve ÖTV’nin ödenmesi gerekmektedir. (malul ve sakatların kullanımına mahsus taşıtlar KDV ve ÖTV’den de muaftır)

Muafiyet kapsamında getirilecek kullanılmış taşıt için İthalat Rejimi Kararının 7 nci maddesi çerçevesinde Ekonomi Bakanlığı’ndan izin alınması gerekmemektedir.
C türü yetki belgesi: Uluslararası ve yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:
  • C1 yetki belgesi: Sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili eşya taşımacılığı yapacak ve ticari maksatla taşımacılık yapmayacaklara,
  • C2 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara,
  • C3 yetki belgesi: Ticari amaçla ev ve büro eşyası taşımacılığı yapacaklara,
C yetki belgelerin yanı sıra aşağıdaki belgeler de mevcuttur:
  • L2 yetki belgesi: Uluslararası ve yurtiçi lojistik işletmeciliği
  • M3 yetki belgesi: Uluslararası ve yurtiçi kargo işletmeciliği
  • R2 yetki belgesi: Uluslararası ve yurtiçi taşıma işleri organizatörlüğü
19.03.2012 tarihinde 2012/KDGM–03 /EŞYA Genelgesi yayımlanmış olup Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde C2 yetki belgeleri için belirlenmiş olan asgari kapasite hesaplarında değişiklikler yapılmıştır. Buna göre; asgari kapasite şartı olarak belirlenen tonaj değerleri hesaplanırken motorsuz taşıtlar dikkate alınmaksızın (ÇEKİCİ ARAÇLAR DİKKATE ALINARAK) C2 yetki belgeleri için çekici cinsi taşıtların katar ağırlıkları ile kamyon cinsi taşıtların azami yüklü ağırlıkları toplamının 440 tondan az olmaması zorunludur.
Yetki belgesi alındıktan sonra taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtlarının kazaya uğraması, yanması,  hurdaya ayrılması veya benzer bir mücbir sebepten dolayı iş göremez duruma gelmesi halinde, bu durumu değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren 60 gün içinde Bakanlığa bildirirler. Bakanlığa bildirim veya söz konusu durumun Bakanlıkça tespiti halinde bu taşıtlar taşıt belgelerinden re’sen düşülür. (a) bendinde belirtilen nedenlerle veya bu Yönetmelik hükümlerine aykırılıktan dolayı yapılan re’sen düşümler sonucu, bu Yönetmelikteki asgari kapasitenin altına düşülmesi halinde; kapasite altına düşüldüğü tarihten itibaren, 90 gün içinde bu Yönetmelikte öngörülen asgari kapasiteyi tamamlayacak şekilde ilgili mevzuatın gerektirdiği iş ve işlemleri sonuçlandırarak yeterli sayıda/kapasitede taşıtı, taşıt belgelerine kayıt ettirirler.

Bu Yönetmelikte öngörülen asgari kapasitenin altına düşecek şekilde taşıt satışı yapmaları halinde bu hususu satış tarihinden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa bildirirler ve 60 gün içinde de bu Yönetmelikte öngörülen asgari kapasiteyi tamamlayacak şekilde ilgili mevzuatın gerektirdiği her türlü iş ve işlemleri sonuçlandırarak yeterli sayıda/kapasitede taşıtı, taşıt belgelerine kayıt ettirirler.
Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 18. maddesi uyarınca, yetki belgelerinin yenilenmesi için yetki belgesinin geçerlilik süresinin sona erdiği tarihten itibaren 60 gün içinde Bakanlığa yazılı olarak müracaat edilmesi halinde; yetki belgesi, yenileme ücretinin ödendiği tarih esas alınarak yenilenir. Yenileme ücretinin, söz konusu 60 günlük süre içinde ve ödeme tarihindeki geçerli yenileme ücreti olarak ödenmesi şarttır.

61 inci gün ile 90 ıncı gün arasında Bakanlığa yazılı olarak müracaat edilmesi halinde ise; yetki belgesi, yenileme ücreti ödeme tarihindeki geçerli tam ücretin yarısı olarak alınır ve bu ücretin ödendiği tarih esas alınarak yetki belgesi yenilenir. Söz konusu yenileme ücretinin belirtilen 61 inci gün ile 90 ıncı gün arasında ve ödeme tarihinde geçerli ücret esas alınarak ödenmiş olması şarttır.

Yetki belgesi sahipleri tarafından yetki belgesinin geçerlilik süresinin sona erdiği tarihten itibaren, bu maddenin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen süreler içinde müracaat edilmemesi veya müracaat edildiği halde yetki belgesi yenilemenin şartlarının yerine getirilmemesi halinde yetki belgesi yenileme hakkı kaybedilir.
Bilindiği üzere, 31.12.2011 tarihinde yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde yapılan değişiklik ile birlikte C2 yetki belgeli firmalar, KTY 25. Maddesi 1. Fıkrası (a) bendinin (2) numaralı alt bendinde uyarınca “özmal taşıt sayısının yarısını geçmemek” kaydıyla kiralık araç kayıt ettirebilirler.
  • Römork Muayene Evrakı- TÜVTÜRK
  • Çekici Muayene Evrakı- TÜVTÜRK
  • Çekici Yol Değerlilik Testi- TÜVTÜRK
  • Römork Yol Değerlilik Testi- TÜVTÜRK
  • Çekici Yeşil Motor Evrakı- Üretici Firma
  • Römork Yeşil Motor Evrakı- Üretici Firma
  • Takograf Kalibrasyon Evrakı- Yetkili Servis
  • Yetki Belgesi – UDH Bakanlığı
  • Taşıt Belgesi- UDH Bakanlığı
  • Çekici Taşıt Kartı- UDH Bakanlığı
  • Römork Taşıt Kartı- UDH Bakanlığı
  • Ruhsat- Emniyet Genel Müdürlüğü
  • Beynelmilel Ruhsat- TURING
  • Ehliyet- Emniyet Genel Müdürlüğü
  • Beynelmilel Ehliyet- TURING
  • Uygunluk Belgesi ve Resimler- Gümrük ve Ticaret Bakanlığı
  • Çekici Trafik Sigortası- Sigorta Firması
  • Römork Trafik Sigortası- Sigorta Firması
  • Çekici Kaskosu- Sigorta Firması
  • Römork Kaskosu- Sigorta Firması
  • Çekici Yeşil Kartı- Sigorta Firması
  • Güzergah Geçiş Belgeleri- Ticaret Odaları
  • KUBIS Formu- Ticaret Odaları
  • TIR Karnesi- Yüklenici Firma
  • Çekici Listesi- İhracatçı firma
  • CMR- Yüklenici firma
  • Yük Faturası- İhracatçı firma
Menşe bir eşyanın ekonomik milliyetidir.Örneğin; Türkiye’de hasat edilen bitkisel ürünler, Türkiye’de doğmuş ve yetiştirilmiş canlı hayvanlar vs. Menşe kavramı önemlidir çünkü eşyanın ithalatı sırasında gümrük vergilerinin hesaplanması, ticaret politikası önlemlerinin uygulanması(gözetim ve korunma önlemleri, miktar kısıtlamaları, anti-damping vergisi vs.) menşe ülkeye göre belirlenmektedir.Ayrıca, dış ticarete ilişkin istatistik tutulması bakımından da menşe önem arzetmektedir.
Menşe Şahadetnamesi, eşyanın tercihli olmayan menşe statüsünü kanıtlamaya yarayan bir belgedir. EUR.1 Dolaşım Sertifikası, sertifikası muhteviyatı eşyanın anlaşma kuralları çerçevesinde menşeli olduğunu gösteren, ihracatçı tarafından doldurultuktan sonra Ticaret/Sanayi Odaları tarafından gerekli kontroller yapılarak tespit edilen ve gümrük idaresince vize edilmesini müteakip geçerli olan menşe ispat belgesi olup aramızda tercihli ticaret anlaşması olan ülkelerle yapılan ticarette indirimli tarifeden yararlanmayı sağlar.
A.TR Dolaşım Belgesi 2002/4616 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre Türkiye veya Topluluk’ta serbest dolaşımda bulunan eşyanın Türkiye-Avrupa Topluluğu gümrük birliği çerçevesinde tercihli rejimden yararlanabilmesini sağlamak üzere, gümrük idaresince ya da bu idare tarafından yetki verilmiş kuruluşlarca düzenlenip gümrük idaresince vize edilen bir belgedir. A.TR Dolaşım Belgesi eşyanın serbest dolaşım durumunda olduğunu gösteren bir belge olup eşyanın menşeini göstermez.EUR.1 Dolaşım Belgesi ise eşyanın menşeini kanıtlamaya yarayan bir belgedir.
Gümrük Kanunu’nun 21 ve buna bağlı Gümrük Yönetmeliğinin 29 uncu maddesi hükümlerine göre menşe şahadetnamesi ibrazı ihtiyaridir. Ancak, uluslararası ve ikili anlaşma hükümlerine göre, menşe şahadetnamesine dayanılarak indirimli tarifeden yararlanılmak istenilmesi halinde, eşyanın anlaşmaya taraf ülke menşeli olduğunu veya o ülkede gördüğü değişiklik ve işlemler dolayısıyla öyle sayılması gerektiğini bildirir menşe şahadetnamesi ibrazı zorunludur.
Tedarikçi beyanı, Türkiye ile AB arasında serbest dolaşımda bulunan ve PAMK’a dahil ülkelerden biri menşeli eşyanın tercihli menşe statüsünü kanıtlayan belgedir. Tedarikçi beyanına ilişkin hükümler 18 Eylül 1999 tarih ve 23820 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Serbest Dolaşımda Bulunan Eşyanın Tercihli Menşe Statüsünün Kanıtlanmasına Dair Yönetmelik ile düzenlenmiştir.
Hayır.Çünkü menşe şahadetnamesi eşyanın tercihli olmayan menşeini kanıtlamaya yarayan bir belgedir. Tedarikçi beyanı ise eşyanın tercihli menşe statüsünü kanıtlayan bir belgedir.
Fatura beyanı da EUR.1 Dolaşım Sertifikası gibi eşyanın tercihli menşeini gösteren bir belge olup fatura muhteviyatı eşyanın anlaşma kurallarına göre menşeli olduğunun ihracatçı tarafından fatura, teslimat notu veeya başka bir ticari belge üzerinede yazılı olarak beyanıdır.Kıymeti 6000 EURO’nun altında olan eşya için tüm ihracatçılar tarafından, 6000 EURO’nun üzerinde olan eşya için ise sadece onaylanmış ihracatçılar tarafından düzenlenebilir. Ancak, bu konuda Türkiye’de henüz hiç kimseye onaylanmış ihracatçı statüsü verilmemiştir.
Evet. Form A Belgesi Genelleştirimiş Tercihler Sistemi(GTS) çerçevesinde tercihli rejimden faydalanması talep edilen eşyanın GTS ülkesi menşeli olduğunun ispatı için kullanılan bir belgedir. Yani eşyanın tercihli menşe statüsünü gösterir.Ancak menşe şahadetnamesi ise eşyanın tercihli olmayan menşe statüsünü gösteren bir belge olup herhangi bir şekilde indimli tarifeden faylanmayı sağlamaz.
GTS kapsamında tercihli ticaretten faydalanmak amacıyla düzenlenen Form A belgelerinin kabul edilebilmesi için GTS’den faydalanan ülkelerin Türkiye’ye, kendi ülkelerinde Form A Menşe Belgelerini düzenleme yetkisine sahip resmi idarelerin isim ve adreslerini, bu idarelerce kullanılan mühürlerin örnek baskılarını ve Form A Menşe Belgelerinin kontrolünden sorumlu ilgili resmi idarelerin isim ve adreslerini bildirmiş olmaları ve söz konusu ürünlerin menşeine ilişkin bilginin doğruluğunun veya belgenin geçerliliğinin kontrolü için Türkiye gümrük idarelerine gerekli yardımı sağlamayı taahhüt etmeleri gerekmektedir. Tüm bu prosedürler tamamlanmadan belgenin kabulü ve tercihli rejim uygulanması mümkün değildir.
Eşyaların menşe statülerini kanıtlayan EUR.1, fatura beyanı, Form A ve Menşe Şahadetnameleri gibi belgelerin doğruluğundan şüphe eden ithalatçı ülke gümrük idareleri ilgili anlaşma hükümlerine göre bu belgelerin doğruluğunu ve kurallara uygunluğunu teyit ettirmek amacıyla ihracatçı ülke gümrük idaresine gönderebilmektedirler. Bu işleme sonradan kontrol denmektedir.
AKÇT ürünleri Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği kapsamı dışındadır ve bunların ticareti menşe esasına dayanmaktadır. Bu nedenle, AKÇT ürünlerinin menşe statüsünü kanıtlamak amacıyla EUR.1 Dolaşım Belgesi ya da fatura beyanı kullanılmaktadır.
PAMK AB, EFTA ve Türkiye’nin dahil olduğu bir çapraz kümülasyon sistemidir. PAMK sistemine dahil tüm ülkelerin arasında serbest ticaret anlaşması (STA) vardır ve bu anlaşmaların hepsinde aynı menşe kuralları uygulanmaktadır.

PAAMK ise AB, EFTA ve Türkiye’nin yanı sıra 1996 yılında başlatılan Avrupa-Akdeniz Ortaklık Süreci kapsamında yer alan ülkelerin de (Suriye, Lübnan, Filistin, İsrail, Ürdün, Mısır, Libya, Tunus, Cezayir ve Fas) dahil olduğu bir çapraz kümülasyon sistemidir. PAAMK sistemine dahil tüm ülkelerin arasında, PAMK Sistemi’nden farklı olarak, serbest ticaret anlaşması bulunmamaktadır.

Bu nedenle “değişken geometri” (variable geometry) adı verilen bir sistem geçerli olup, bu çerçevede yapılan tercihli ticarete konu eşyanın üretiminde kullanılan girdilerin menşeli olduğu ülkelerin birbirleri arasında STA mevcut olup-olmadığının kontrol edilmesi gerekmektedir. Bu konuda, 26 Kasım 2009 tarihli ve 27418 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan PAAMK YÖNETMELİĞİ’nin VII nolu ekine bakılması yeterlidir.

PAMK, PAAMK’ın altında ayrı bir sistem olarak halen varlığını devam ettirmekte olup, özellikle geri ödeme yasağı ilkesinin mutlak anlamda uygulanması bakımından önemini korumaktadır.

BBMK da AB ve ülkemizin (yalnızca Gümrük Birliği kapsamı ürünler açısından) yanı sıra Hırvatistan, Bosna-Hersek, Sırbistan, Karadağ, Makedonya ve Arnavutluk’un dahil olduğu bir çapraz kümülasyon sistemidir. (EFTA dahil değildir)

BBMK sistemine dahil tüm ülkelerin arasında serbest ticaret anlaşması vardır (yalnızca ülkemizin Hırvatistan ve Bosna-Hersek’le mevcut STA’ları ile AB’nin Hırvatistan’la mevcut STA’sı henüz BBMK’ya uygun değildir;
değişiklik süreçleri halen devam etmekte olup, yakın bir tarihte yürürlüğe gireceklerdir) ve bu anlaşmaların hepsinde aynı menşe kuralları uygulanmaktadır. Bu konuda, 19 Temmuz 2009 tarihli ve 27293 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan BBMK YÖNETMELİĞİ’nin VI nolu ekine bakılması yeterlidir.

1) Doğal afetler nedeniyle / kriz hallerinde yurt dışından yapılacak bağışlara uygulanacak usul ve esaslar nerede düzenlenmiştir?

4458 sayılı Gümrük Kanununun gümrük vergilerinden muafiyet ve istisnaları düzenleyen 167 nci maddesinin 12 nci fıkrasının (b) bendinde tabiî afetler, tehlikeli ve salgın hastalıklar, büyük yangınlar, radyasyon ve hava kirliliği gibi önemli nitelikteki kimyasal ve teknolojik olaylar ile büyük nüfus hareketleri gibi kriz hallerinden zarar görenlere gönderilen eşya yer almaktadır.

Ayrıca 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 105 inci maddesi ile 1 Seri Nolu Gümrük Muafiyeti Tebliği’nin 33 ila 35 inci maddelerinde bu muafiyete ilişkin detaylar düzenlenmiştir.

2) Kimler bu muafiyetten yararlanabilir?

Kriz hallerinde zarar görenlere gönderilecek eşya ancak, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulu’nca vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından ithal edilebilir.
Ayrıca, bu kapsamdaki eşya, yurt dışında bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile resmi kuruluşlar tarafından hibe olarak da gönderilebilmektedir.

3) Eşyaya ilişkin şartlar nelerdir?

Bu kapsamdaki eşya ancak,
a) Yukarıda belirtilen kurumlar tarafından kriz hallerinde zarar gören kişilere ücretsiz olarak dağıtılmak amacıyla gönderilen eşya,
b) Söz konusu kurumların mülkiyetinde kalmak kaydıyla kriz hallerinden zarar görenlerin ücretsiz olarak kullanımına sunulacak eşya,
c) Yardım kuruluşları tarafından kriz hali süresince kendi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla serbest dolaşıma sokulan eşya,
olması halinde gümrük vergilerinden muaf olarak ithal edilebilir.
Kriz hallerinden zarar gören bölgelerin yeniden inşasına yönelik madde ve malzemeler muafiyet kapsamı dışındadır.

4) Gerçekleştirilmesi gereken gümrük işlemleri nelerdir?

Kriz hali nedeniyle yurt dışından gelen eşyaya ilişkin gümrük işlemleri aşağıdaki şekilde yapılır:
a) Kriz halinden etkilenen bölgeye yurt dışından insani amaçla gönderilen temel ihtiyaç maddeleri için gümrük mevzuatının öngördüğü şekilde konşimento veya taşıma belgesi ibrazı aranmakta, temel ihtiyaç maddesini kabul eden kuruluş tarafından düzenlenecek olan taahhütname (Ek:1)’deki eşya listesi alınarak, buna göre gümrük işlemleri tamamlanmaktadır.
b) Temel ihtiyaç maddeleri haricindeki eşyanın gümrük işlemleri, hibeye ilişkin belgelerin tamamının ibraz edilmiş olması halinde, eşyanın geldiği gümrük idaresince öncelikle yapılır. Ancak, eksik belge bulunması ve eşyanın hemen tesliminde zorunluluk bulunması halinde teminat alınmak suretiyle işlemler tamamlanır. Bu durumda bir ay içinde eksik belgelerin ilgili gümrük idaresine ibrazı zorunludur.
Kamu kurum ve kuruluşlarına teslim edilen yardım malzemeleri için teminat aranmaksızın mevcut belgelere istinaden işlemler tamamlanır.
Kriz bölgesine yardım amacıyla serbest dolaşıma sokulacak gıda maddeleri ile ilaç, ilk yardım malzemesi vb. sağlık malzemelerine ilişkin, gönderildiği ülkeden alınan insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığı yönünden güvenli olduğunu gösteren belgenin gümrük idaresine sunulması gerekmektedir.

5) Eşyanın devri veya satışına ilişkin kural ve kısıtlamalar nelerdir?

Gümrük vergilerinden muaf olarak serbest dolaşıma sokulan her türlü eşyanın, gümrük idaresinden izin alınmaksızınmuafiyetten faydalanamayan kişi, kurum ve kuruluşlara belli bir para karşılığı veya karşılıksız olarak ödünç verilemeyeceği, teminat olarak gösterilemeyeceği, kiralanamayacağı, devredilemeyeceği, satılamayacağı veya muafiyet amacı dışında kullanılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu eşyanın muafiyet amacına uygun kullanılmak ve gümrük idaresinden izin alınmak kaydıyla muafiyet hakkına sahip başka bir kişi, kurum veya kuruluşa ödünç verilmesinde, kiralanmasında, devredilmesinde veya satılmasında gümrük vergileri aranmamaktadır.
Muafen serbest dolaşıma sokulan eşyayı muafiyet koşullarını kaybeden veya başka amaçlarla kullanmayı talep eden kişi, kurum ve kuruluşların gümrük idaresine bildirimde bulunması zorunludur.
Gümrük vergilerinden muaf olarak serbest dolaşıma sokulan ambulans ve diğer kurtarma araçlarının, beyannamenin tescil tarihinden itibaren beş yıl geçmedikçe muafiyetten faydalanmayan kurum ve kuruluşlara gümrük vergileri tahsil edilmeden satışı, hibesi ve devri yapılamaz. On yıl sonrasında, söz konusu araçların satışı veya devrinde gümrük vergileri aranmamaktadır.
Gümrük idaresinden izin alınmaksızın muafiyetten faydalanamayan kişi, kurum ve kuruluşlara bedelli veya bedelsiz olarak ödünç verilen, teminat olarak gösterilen, kiralanan, devredilen, satılan veya muafiyet amacı dışında kullanılan eşyanın gümrük vergileri Gümrük Kanununun 181 ila 194 üncü maddelerindeki esaslara göre tahsil olunur ve gerekmesi halinde 5607 sayılı Kaçakçılık Kanunu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve varsa diğer kanun hükümlerine göre işlem yapılır.

EK-1 Eşya Listesi

VASITA İLE İLGİLİ BİLGİLER GELEN YÜK İLE İLGİLİ BİLGİLER
Kamyon ise Ülkesi, Plakası; 
Gemi ise Adı ve Acentesi; 
Uçak ise Sefer Sayısı
EŞYANIN
  Cins ve nevi Adedi Ağırlığı
       
       
       

1) Bağışlara uygulanacak usul ve esaslar nerede düzenlenmiştir?

4458 sayılı Gümrük Kanununun gümrük vergilerinden muafiyet ve istisnaları düzenleyen 167 nci maddesinin birinci fıkrasının 7 numaralı bendinde; kamu kurum ve kuruluşları ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından ticari gaye güdülmemek ve kuruluş amaçları doğrultusunda kullanılmak üzere ithal edilen eşya yer almaktadır.
Ayrıca 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 68 inci maddesi ile 1 Seri Nolu Gümrük Muafiyeti Tebliği’nin 19 ila 21 inci maddelerinde bu muafiyete ilişkin detaylar düzenlenmiştir.

2) Kimler bu muafiyetten yararlanabilir?

Kamu kurum ve kuruluşları, hayır kurumları veya insani yardım kurumları söz konusu muafiyetten yararlanabilmektedir.

3) Hangi eşya bu muafiyet kapsamında ithal edilebilir?

Kamu kurum ve kuruluşları, hayır kurumları veya insani yardım kurumları tarafından ticari gaye güdülmemek ve amacı doğrultusunda kullanılmak üzere ithal edilen eşyanın,
a) Malul ve sakatlara yardım sağlanması amacına yönelik olarak vakıflar ve kamu yararına faaliyette bulunan dernekler ile resmi kurumlara karşılıksız gönderilen ve ücretsiz dağıtılmak üzere belirtilen dernek, vakıf ve resmi kurumlar tarafından, serbest dolaşıma sokulan motorlu veya motorsuz koltuk, bisiklet ve diğer eşya hariç olmak üzere; ihtiyacı olan kişilere ücretsiz dağıtılmak üzere ithal edilen, insanların en temel ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli olan yiyecek, ilaç, giyecek, yatak malzemeleri ve benzeri  gibi temel ihtiyaç maddeleri,
b) Sadece onların çalışma ihtiyaçlarını karşılamak veya onların hayır ve insani amaçlarını yerine getirmede kullanılmak üzere, yabancı bir ülkede yerleşik kişi veya kurumlar tarafından ticari bir gaye güdülmeksizin karşılıksız olarak gönderilen malzemeler ve büro materyalleri,
c) Resmi kurumlar, hayır kurumları veya insani yardım kurumlarına yabancı bir ülkede yerleşik kişi veya kurumlar tarafından ticari bir gaye güdülmeksizin karşılıksız olarak gönderilen ve ihtiyacı olan kişiler yararına düzenlenecek hayır işlerinde kullanılmak üzere para toplanması amacına yönelik eşya,
ç) Ambulans, cenaze arabaları ve diğer kurtarma araçları, (sadece kamu kurum ve kuruluşları tarafından ithal edilebilir.)
olmaları halinde bu eşyaya gümrük vergilerinden muafiyet tanınmaktadır.

4) Hangi eşyanın ithalinde muafiyet tanınmaz?

Aşağıda yer alan eşya için muafiyet uygulanmamaktadır:
a) Alkol ve alkollü içkiler,
b)Tütün ve tütün ürünleri,
c) Kahve, çay,
d) Ambulans, cenaze arabaları ve diğer kurtarma araçları (İş makineleri hariç olmak üzere sadece kriz halinde kullanılabilecek nitelikteki araçlar ile itfaiye araçları ve ambulanslar) hariç olmak üzere diğer motorlu araçlar,

5) Bağış suretiyle yapılan ithalatta talep edilen belgeler nelerdir?

a)    Kurtarma araçlarının bağışlayana ait olduğunu gösteren ve araca ait model yılı, şasi ve motor numarası, araç sahibinin adı-soyadı gibi bilgileri içeren mülkiyet belgesi; mülkiyet belgesi üzerinde bağışlayanın adının kayıtlı olmaması halinde dış temsilciliklerimizce tasdik edilmiş fatura veya satış sözleşmesinin aslı ile bunların noter tasdikli Türkçe tercümesi.
b)   Kurtarma araçları dışında kalan ve bağış yoluyla gelen eşya için dış temsilciliklerimizce tasdik edilmiş fatura veya satış sözleşmesinin aslı ile bunların noter tasdikli Türkçe tercümesi.
c)    Dış temsilciliklerimizce veya noterlerce onaylanmış bağış belgesinin aslı.
d)   Ambulansın Ambulans Hizmetleri Yönetmeliğinde belirlenen özellikleri taşıdığına ilişkin olarak Ankara İl Sağlık Müdürlüğünden alınacak ve serbest dolaşıma girişi öncesinde ibraz edilecek olan uygunluk yazısı.
ç)  Eşyanın gümrük denetimine alındığını gösteren ambar makbuzu.
Kurtarma araçları dışında kalan ve bağış yoluyla gelen eşya ile yabancı bir ülkede yerleşik kişi veya kurumlar tarafından ticari bir gaye güdülmeksizin karşılıksız olarak gönderilen malzemeler ve büro materyallerinin kullanılmış olması durumunda, gümrük idaresine yapılacak başvurularda fatura ibraz edilememesi halinde, yukarıda belirtilen diğer belgeler dikkate alınarak işlemler tekemmül ettirilir.

6) Başvuru nereye yapılır?

Ambulans, cenaze arabaları ve diğer kurtarma araçları için Ankara Gar Gümrük Müdürlüğüne başvurulabilir.
Ambulans, cenaze arabaları ve diğer kurtarma araçları haricindeki eşya için eşyanın teslim edildiği herhangi bir Gümrük Müdürlüğüne başvurulabilir.

7) Gümrük idarelerinde gerçekleştirilecek işlemler nelerdir?

Kurtarma araçlarının serbest dolaşıma girişinde Ankara Gar Gümrük Müdürlüğü’nce düzenlenecek olan trafik şahadetnamesine aşağıda yer alan şerh konularak gümrük işlemleri tamamlanır.
“ÖZEL TERTİBATLI ARACIN/KURTARMA ARACININ TRAFİK ŞAHADETNAMESİNE KONULACAK ŞERH
Bu özel tertibatlı aracın/kurtarma aracının serbest dolaşıma sokan kurum, kuruluş, vakıf, dernek tarafından kullanılması zorunlu olup bir başkasının kullanımına ve istifadesine bırakılamaz. Özel tertibatlı aracın/kurtarma aracının Ankara Gar Gümrük Müdürlüğü’nden izin alınmadan muafiyetten faydalanmayan kişi, kurum ve kuruluşlara karşılıklı veya karşılıksız olarak ödünç verilmesi, teminat olarak gösterilmesi, kiralanması, devredilmesi, satılması veya muafiyet amacı dışında kullanılması yasaktır.”
Kurtarma araçları dışındaki eşyaya ilişkin talep, teslim edildiği gümrük idaresince gümrük müdürü veya yetkili kılacağı gümrük müdür yardımcısı başkanlığında iki muayene memurundan oluşan komisyon tarafından oybirliği ile karara bağlanır. Komisyon kararlarının olumlu olması halinde, eşya muayene edilerek belgelerine uygunluğu anlaşıldıktan sonra serbest dolaşıma giriş işlemleri tamamlanır.
Serbest dolaşıma giriş işlemlerinde ilgili gümrük müdürlüğüne ibraz edilen belgelerde tereddüde düşülmesi halinde; idari soruşturmayı gerektiren durumlar hariç, ilgililer hakkında cezai takibatta bulunulmasını teminen ilgili gümrük müdürlükleri tarafından en yakın yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. 

8) Satış veya devire ilişkin kurallar ve kısıtlamalar nelerdir?

Muaf olarak serbest dolaşıma sokulan her türlü eşya, gümrük idaresinden izin alınmaksızın muafiyetten faydalanamayan kişi, kurum ve kuruluşlara belli bir para karşılığı veya karşılıksız olarak ödünç verilemez, teminat olarak gösterilemez, kiralanamaz, devredilemez, satılamaz veya muafiyet amacı dışında kullanılamaz.
İzin alınmaksızın muafiyetten faydalanamayan kişi, kurum ve kuruluşlara bedelli veya bedelsiz olarak ödünç verilen, teminat olarak gösterilen, kiralanan, devredilen, satılan veya muafiyet amacı dışında kullanılan eşyanın gümrük vergileri Gümrük Kanununun 181 ila 194 üncü maddelerindeki esaslara göre tahsil olunur ve gerekmesi halinde 5607 sayılı Kaçakçılık Kanunu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve varsa diğer kanun hükümlerine göre işlem yapılır.
Söz konusu eşyanın muafiyet amacına uygun kullanılmak ve gümrük idaresinden izin alınmak kaydıyla muafiyet hakkına sahip başka bir kişi, kurum veya kuruluşa ödünç verilmesinde, kiralanmasında, devredilmesinde veya satılmasında gümrük vergileri aranmaz.
Muafen serbest dolaşıma sokulan eşyayı muafiyet koşullarını kaybeden veya başka amaçlarla kullanmayı talep eden kişi, kurum ve kuruluşların gümrük idaresine bildirimde bulunması zorunludur.
Ambulans, cenaze arabaları ve diğer kurtarma araçlarının beyannamenin tescil tarihinden itibaren beş yıl geçmedikçe muafiyetten faydalanmayan kurum ve kuruluşlara gümrük vergileri tahsil edilmeden satışı, hibesi ve devri yapılamaz. On yıl sonrasında, söz konusu araçların satışı veya devrinde gümrük vergileri aranmaz.
1) Muafiyetin kapsamı nedir?

Türkiye Gümrük Bölgesi dışında sürdürülen ekonomik bir faaliyetin kesin olarak sona erdirilerek, Türkiye Gümrük Bölgesine nakli dolayısıyla serbest dolaşıma sokulan sermaye malı (işletmenin faaliyetini devam ettirmesi için, gerekli teknik malzemeler ile büro ve dükkan malzemeleri) ve diğer malzemeye muafiyet tanınır.

2) Muafiyet kapsamında ithal edilebilecek eşyaya ilişkin şartlar nelerdir?

a) Mücbir sebep veya beklenmeyen haller saklı kalmak kaydıyla, Türkiye Gümrük Bölgesine nakletmek üzere yabancı ülkedeki faaliyetini sona erdirmeden önce en az oniki ay süreyle işletme tarafından fiilen kullanılmakta olan,
b) Nakilden sonra da aynı amaçla kullanılacak olan,
c) Söz konusu işletmenin niteliği ile büyüklüğüne uygun bulunan,
eşya ve malzeme gümrük vergilerinden muaf olarak ithal edilebilmektedir.

3) Muafiyete ilişkin şartlar nelerdir?

a) Muafiyet hakkı sadece, Türkiye Gümrük Bölgesinde de benzer bir faaliyeti yürütmek amacıyla, ayrıldıkları ülkedeki faaliyetlerini kesin olarak sona erdiren iş yeri sahibine tanınır. Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bulunan bir işletme ile herhangi bir bağlantı kurma amaçlarına yönelik işletmeler için muafiyet uygulanmaz.
b) Muafiyet hakkı sadece ayrıldıkları ülkede en az üç yıl süre ile aynı işte çalışan kişilere tanınır.
Ayrıca, kazanç sağlama amacına yönelik olmayan faaliyetlerle uğraşan ve bu faaliyetini Türkiye Gümrük Bölgesine nakleden tüzel kişiler tarafından serbest dolaşıma sokulan sermaye malları ve diğer malzemeye ilişkin muafiyet işlemleri de aynı kapsamda yürütülür.
Bir serbest meslek veya benzeri bir faaliyetle uğraşan gerçek kişilere de, mesleklerini Türkiye Gümrük Bölgesinde de yürüteceklerini ispat etmeleri halinde bu muafiyet tanınır.

4) Hangi eşya muafiyet kapsamı dışındadır?

a) Üretim veya hizmet endüstrisi makinesi olmayan, taşınabilir laboratuvar veya dış yayın yapma birimleri gibi ulaşım araçları.
b) Canlı hayvan, hayvan yemleri ile tohum ve fidanlar .
c) Ham, yarı mamul veya mamul madde stokları ile akaryakıtlar.

5) Eşyanın getirilme süresi ne kadardır?

Söz konusu muafiyet, mücbir sebep veya beklenmeyen haller saklı kalmak kaydıyla, işletmenin nakledildiği ülkedeki faaliyetlerini sona erdirdiği tarihten itibaren oniki ay içerisinde Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşya ve malzeme için uygulanır.

6) Muafiyetten yararlanmak için gereken belgeler nelerdir? 

Türkiye Gümrük Bölgesinde de benzer bir faaliyeti yürütmek amacıyla, ayrıldıkları ülkedeki faaliyetlerini kesin olarak sona erdiren iş yeri sahibi tarafından, işyeri faaliyetleri devam ederken veya sona erdirildikten sonra aşağıda belirtilen belgeler ile birlikte gümrük idaresine müracaat edilmesi gerekmektedir:
a) Yurtdışından temin edilerek dış temsilciliklerimizce tercümeleri onaylanmış belgeler:
1) Ekonomik faaliyetin sona erdirildiğine dair ilgili ülke resmi makamlarından alınacak belge.
2) İşletmenin son üç yıllık kazancı ve ödenen vergilere ilişkin belgeler.
3) Serbest dolaşıma girişi istenilen makina ve sair eşyanın varsa faturaları ve işyeri demirbaş kayıtlarına ilişkin belgeler.
4) Yerleşim yerinin nakledildiğine ilişkin dış temsilciliklerimizden alınacak ikamet nakil belgesi.
5) Serbest dolaşıma girişi istenilen malların marka, model, seri numarası ve kullanım amaçlarına ilişkin ayrıntılı olarak düzenlenmiş liste.
b) Türkiye’den temin edilecek belgeler:
1) İşyeri açma izin belgesi.
2) Mahalli esnaf, sanatkâr, ticaret veya sanayi odasına kayıt belgesi.

1) Özet beyan nedir?

Özet beyan, Türkiye Gümrük Bölgesine giren eşyanın emniyet ve güvenlik yönlerinden risk analizine tabi tutulması amacıyla, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine girmesinden/çıkmasından önce elektronik yolla verilen ve taşıt aracı ile eşyaya ilişkin genel bilgilerin yer aldığı beyandır.

2) Kimler özet beyan verebilir?

Özet beyan, eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesine getiren veya eşyanın gümrük bölgesine taşıma sorumluluğunu üstlenen kişi tarafından verilebilir. Bu kişilerin yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla özet beyan bu kişiler adına hareket eden kişi, eşyayı yetkili gümrük idaresine sunabilen veya eşyanın sunulmasını sağlayan kişi ya da bu sayılan kişilerin temsilcisi tarafından verilebilir.
Bu çerçevede, taşıma şekline göre farklılık arz etmeksizin, eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesine getiren taşıma aracının kullanıcısı/işleticisi tarafından özet beyan verilebileceği gibi, taşıyıcı dışında taşıyıcının temsilcisi tarafından da verebilir.
Bunun yanında, özet beyan, taşıyıcı (eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesine getiren veya eşyanın gümrük bölgesine taşıma sorumluluğunu üstlenen kişi) dışında üçüncü kişilerce de verilebilir. Bu durumda, özet beyan taşıyıcı adına değil,  onun yerine veriliyor demektir.

3) Kombine taşımacılıkta giriş özet beyanı kim verir?

Eşyanın yüklendiği aracın, aktif taşıma aracı olarak bağımsız şekilde hareket edecek nitelikte olduğu ve bu aracın başka bir araçla Türkiye Gümrük Bölgesine taşındığı kombine taşımacılıkta, özet beyanı verme yükümlülüğü taşınan taşıma aracının işleticisine aittir.

4) Taşıma aracının paylaşılması durumunda özet beyanı kim verir?

Deniz veya hava taşımacılığında, taşıma aracının paylaşımı veya taşıma işleminin sözleşme kapsamında yapılması durumunda, özet beyan verme yükümlülüğü, taşıma işlemini taahhüt ederek eşyanın araçta taşınması için taşıma belgesi düzenleyene aittir.

5) Özet beyan hangi gümrük idaresine ve nasıl verilir?

Özet beyanın, giriş gümrük idaresine, veri işleme tekniği yoluyla verilmesi gerekmektedir. Giriş gümrük idaresi, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirildiği ve risk analizine dayalı giriş kontrolüne tabi tutularak sevk işlemlerinin yapıldığı gümrük idaresidir.
Ancak, deniz veya hava taşıtlarının Türkiye Gümrük Bölgesinde birden fazla liman veya havalimanına uğraması halinde, özet beyan, eşyanın boşaltılacağı liman veya hava limanındaki gümrük idaresine verilir.

6) Varış Bildirimi Nedir?

Denizyolu ve havayolu taşımacılığında, Türkiye Gümrük Bölgesine girilirken kullanılan taşıma aracının işleticisi veya temsilcisi tarafından eşyanın boşaltılacağı gümrük idaresine ulaşıldığında yapılan ve boşaltılacak eşya için düzenlenen özet beyanların tespiti için gereken bilgileri içeren bildirimdir. Taşıma aracının gümrük idaresine varışıyla birlikte zaman kaybedilmeden taşıyıcı tarafından elektronik yolla gümrük idaresine “varış bildirimi”nin gönderilmesi gerekmektedir.

Varış bildirimi, eşyayı ve getirildiği taşıma aracını giriş gümrük idaresine tanıtmak amacıyla verilir ve bu nedenle bir önce sunulan giriş özet beyanının tanımlanması için gerekli olan bilgileri içermek zorundadır. Bu bilgiler, eşyaya ve taşımaya ilişin genel bilgilerdir.
Deniz ve hava yolu taşımacılığında varış bildirimi sunulması zorunlu iken karayolunda ve demiryolunda bu yükümlülük eşyanın sunulmasıyla yerine getirilir.

7) Çıkış özet beyan hangi durumlarda ve hangi gümrük idaresine verilir?

Çıkış özet beyan, Gümrük Yönetmeliğinde belirlenen özet beyan aranmayacak haller ve gümrük beyannamesi aranan haller dışında, çıkış gümrük idaresine verilir.

8) Çıkış bildirimi nedir?

Cevap:Türkiye Gümrük Bölgesini terk ederken kullanılan taşıtın işleticisi veya temsilcisinin, taşıtta taşınan tüm eşyayı kapsayacak şekilde çıkış gümrük idaresine (ihracat gümrük idaresi değil) taşıtın çıkışına ilişkin olarak yaptığı bildirimdir.
Kara sınır kapılarından transit rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesini terk edecek taşıma aracı için çıkış bildiriminde bulunulmaz. Bu durum dışında, Türkiye Gümrük Bölgesini terk eden tüm taşıma araçları için çıkış bildirimi yapılması gerekmektedir.
Çıkış bildiriminde, taşınan eşya için daha önce düzenlenmiş olan gümrük beyannamesi, beyanname yerine geçen belge veya özet beyanın tespiti için gerekli bilgiler ile taşımaya ilişkin bilgilerin yer alması gerekmektedir.

1) Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde kullanılan 12 rakamlı kodun ismi nedir ve bu sayılar ne anlama gelmektedir?

TGTC’de kullanılan 12 rakamlı kodun ismi Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP)’dur. Bu kodun ilk 6 rakamı Dünya Gümrük Örgütü’ne üye tüm ülkelerce kullanılan Armonize Sistem (Harmonized System-HS) Nomanklatürü kodunu, 7-8 inci rakamlar Avrupa Birliği ülkeleri tarafından kullanılan Kombine Nomanklatür (Combined Nomenclature-CN) kodunu, 9-10 uncu rakamlar farklı vergi uygulamalarımız nedeniyle açılan pozisyonları gösteren kodlarını, 11-12 inci rakamlar ise istatistik kodlarını göstermek için kullanılmaktadır.

Örnek:           540761               90                      90                                 11
                  AS Nom.kodu     Cn Kodu     Milli alt açılım kodu     İstatistik Kodu

2) Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) nedir?

BTB, eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde sınıflandırılmasına ilişkin olarak, kişinin yazılı talebi üzerine Bakanlık (Gümrükler Genel Müdürlüğü) veya Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüklerince verilen idari karardır.

3) BTB talebi ücretli midir?

BTB talep edene ücretsiz olarak verilir. Bununla birlikte, özellikle eşyanın kimyevi tahlili veya ekspertizi ya da talep edene geri gönderilmesi nedeniyle gümrük idarelerince yapılan masraflar talepte bulunan tarafından karşılanır.

4) BTB Başvuru Formu nasıl temin edilebilir?

BTB başvurusu Gümrük Yönetmeliğinin 1 nolu ekinde yer alan başvuru formu örneğine uygun bir form ile yetkilendirilmiş Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüklerine yapılır.

5) BTB başvurusu nereye yapılır?

BTB başvurusu, BTB Başvuru Formu ile yetkilendirilmiş Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüklerine yapılır. Halihazırda BTB düzenleme yetkisi, gümrük laboratuarı bulunan İstanbul, Ege, Orta Anadolu, Orta Akdeniz, Doğu Marmara, ve Uludağ Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüklerine verilmiştir.

6) BTB başvuruları hangi bilge ve belgeleri içermelidir?

BTB başvuruları aşağıdaki bilgi ve belgeleri içermelidir:

a) Hak sahibinin adı ve adresi,
b) Başvuran kişinin hak sahibi olmaması durumunda başvuranın adı ve adresi,
c) Eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetveli’ndeki yerinin belirlenmesini sağlayacak ayrıntılı tanımı,
ç) Sınıflandırılacak eşyanın hak sahibince daha önce ithal veya ihraç edilmiş olması halinde buna ilişkin gümrük beyanname ve eklerinin fotokopisi,
d) Eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetveli’ndeki yerinin doğru şekilde saptanmasında gümrük idaresine yardımcı olacak eşyaya ait numuneler, fotoğraflar, planlar, krokiler ya da mevcut diğer belgeler (yabancı dilde basılmış olanlarının yeminli tercüme bürolarınca onaylı tercümeleri),
e) Eşyanın ithalatı ya da ihracatının fiilen tasarlandığını tevsik edici (evvelce bir gümrük beyanında kullanılmamış) belgeler (proforma fatura, eşyanın alımı veya satımı üzerine bağlayıcı sözleşme v.b),
f) Gizli tutulması istenilen hususlar varsa bunlara ilişkin bilgi.

7)  BTB’den kim, kaç yıl süre ile yararlanabilir?

Bağlayıcı tarife bilgisinden sadece hak sahibi yararlanabilir. BTB, gümrük idarelerini hak sahibine karşı sadece eşyanın tarife pozisyonu konusunda ve yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlar. Bunun için bilgi alan kişinin gümrük işlemleri sırasında beyan edilen eşya ile verilen bilgide tanımlanan eşya arasında her bakımdan uygunluk bulunduğunu kanıtlaması zorunludur. BTB veriliş tarihinden itibaren 6 yıl geçerlidir.

8) BTB hangi durumda iptal edilir?

Talep edenin verdiği yanlış ve eksik bilgiye dayanan BTB iptal edilir. İptal, iptal kararının verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder.

9) BTB, hangi durumlarda geçerliliğini yitirir?

BTB;

a) Türk Gümrük Tarife Cetvelinde değişiklik yapılması ve verilen bilginin söz konusu değişiklikle getirilen hükümlere uymaması, 
b) Dünya Gümrük Örgütünün uymakla yükümlü bulunduğumuz nomanklatür, izahname ve tarife pozisyonlarına ilişkin kararlarındaki bir değişikliğe uymaması, 
c) BTB'nin iptal edildiğinin veya değiştirildiğinin bilgi verilen kişiye tebliğ edilmesi, durumlarında geçerliliğini yitirir.

10) Geçerliliğini yitiren BTB kullanılabilir mi?

Yanlış veya eksik belge ve bilgiye dayanması dışındaki nedenlerle geçerliliğini yitiren BTB'nin hak sahibi, söz konusu bilgiye dayanarak ve bu bilginin geçerliliğini yitirmesinden önce ilgili eşyanın alımı veya satımı üstüne bağlayıcı sözleşmeler yaptığını kanıtladığı takdirde, geçerliliğini yitiren tarife bilgisini, geçerliliğin sona erdiği tarihten itibaren 6 aylık süre boyunca kullanabilir. Gümrük işlemleri sırasında söz konusu ürünler için bir ithalat, ihracat ya da ön izin belgesinin gümrük idaresine ibraz edilmesi halinde, bu belgenin geçerlilik süresi esas alınır.

11) AB üyesi ülkeler ile 3 üncü ülkelerin kullandığı tarife pozisyonlarının (fatura, taşıma belgesi vb. belgeler üzerinde yer alan) ülkemiz açısından herhangi bir bağlayıcılığı var mıdır?

Bu belgeler üzerinde yer alan tarife pozisyonları, ülkemiz açısından herhangi bir bağlayıcılığa sahip olmamakla birlikte söz konusu belgeler muhteviyatı eşyanın tarife pozisyonunun tespiti esnasında yol gösterici olarak kullanılmaktadır. Türkiye’nin de taraf olduğu Armonize Mal Tanımı ve eşya kodlanmasına ilişkin uluslar arası sözleşmeyi kullanan tüm ülkelerde tarife pozisyonlarının ilk 6 hanesinin, AB üyesi ülkelerde ise eşyanın tarife pozisyonunun ilk 8 hanesinin aynı olması gerektiği unutulmamalıdır.

12) Halen yürürlükte olan Türk Gümrük Tarife Cetveli’ne nasıl erişilebilinir?

Bakanlığımıza ait www.gumrukticaret.gov.tr adresi altında III-TARİFE CETVELİ ikonları seçilmek suretiyle yürürlükte olan TGTC’ye fasıl bazında ulaşmak ve buradan indirmek mümkündür.

13) Müsteşarlığımızca düzenlenen Bağlayıcı Tarife Bilgilerine ulaşmak mümkün müdür?

Söz konusu BTB’lere Bakanlığımıza ait www.gumrukticaret.gov.tr adresi altında IV-BAĞLAYICI TARİFE BİLGİSİ ikonları seçilmek suretiyle ulaşmak mümkündür. Ancak, buradan sadece eşyanın sınıflandırıldığı GTİP, eşyanın tanımı, BTB’nin referans numarası ve eşyanın resmine ulaşılması mümkün bulunmaktadır.

14) Bir eşyanın tarife pozisyonunu (GTİP) ve bu eşyaya uygulanacak vergi oranlarını nasıl öğrenebilirim?

GTİP tespit talepleri Bakanlık tarafından karşılanmamakta fakat 13/3/2008 tarihli ve 26815 sayılı Resmi Gazete’de yayımlan Gümrük Genel Tebliği (Tarife) (Seri No: 10) ve 7/11/2008 tarihli ve 27047 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Tarife) (Seri No: 11) hükümleri gereği Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüklerinden Bağlayıcı Tarife Bilgisi veya Tarife Bilgisi başvurusu yapılması mümkün bulunmaktadır.

Eşyanın tarifesiyle ilgili olarak Türk Gümrük Tarife Cetveli (TGTC), TGTC Açıklama Notları, AB Kombine Nomanklatür Açıklama Notları, Sınıflandırma Avileri, muhtelif sınıflandırma kararlarına bakılabilir. (Söz konusu metinler Bakanlar Kurulu Kararı, Tebliğ, Genelge olarak web sitesinde yer almaktadır.)

Eşyanın tarifesi öğrenildikten sonra bu eşyaya uygulanacak vergi oranları veya dış ticaret önlemlerinin ilgili Kurum'dan öğrenilmesi gerekmektedir. Örneğin gümrük vergileri için Ekonomi Bakanlığı; ÖTV, KDV için Maliye Bakanlığı vb.) Gümrük Tarife Cetvelindeki vergi oranları uygulamada kullanılmamaktadır.

15) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından, Resmi Gazete’de yayımlanan tarife-eşya sınıflandırılmasına ilişkin mevzuata nasıl ulaşılabilinir?

Bakanlığımız tarafından çıkarılarak Resmi Gazete’de yayımlanan mevzuat aşağıdaki listede belirtilmiştir:

KOD RESMİ GAZETE TARİH/SAYISI KONU

1) 12.07.2004/25520 Gümrük Genel Tebliği (Tarife-Sınıflandırma Kararları-(AB Sınıflandırma Tüzükleri) (Seri No:1)
2) 11.07.2007 /26579 Gümrük Genel Tebliği (Tarife-Sınıflandırma Kararları )(Seri No: 10)
3) 29.01.2008 /26771  27/12/2007 tarih ve  2007/13066 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamenin eki sınıflandırma görüşleri
4) 13.03.2008 /26815 Gümrük Genel Tebliği (Tarife-BTB) (Seri No:10)
5) 13.09.2008 /26996(Mükerrer) (Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesi) (Seri No:1)
6) 07.11.2008 /27047 Gümrük Genel Tebliği (Tarife Bilgisi)(Seri No:11)
7) 24.07.2009 / 27298 Gümrük Genel Tebliği (Tarife sınıflandırma Kararları) (Seri No:11)
8) 11.11.2009 / 27403 Gümrük Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tarife-BTB) (Seri No: 12)
9) 06.02.2010 / 27485 Gümrük Tarife Cetveli Açıklama Notları (Seri No:2)
10) 12.09.2010 / 27697 Gümrük Genel Tebliği (Tarife Sınıflandırma Kararları) (Seri No: 12)
11) 27.10.2010 /27742 Gümrük Genel Tebliğinde Değişiklik yapılmasına Dair Tebliğ
(Tarife-BTB)(Seri No:13)"

1) TIR karnesi kullanmak için ne yapmam gerekir? 

TIR karnesi kullanmak için ikamet ettiğiniz ülkenin Kefil kuruluşuna üye olmak ve TIR Sözleşmesi şartları uyarınca TIR sistemine kabul edilmeniz gerekmektedir.

2) TIR sözleşmesine taraf ülke ile TIR Sözleşmesini uygulayan ülke arasında fark var mıdır?

Evet. TIR sözleşmesine taraf ülke, TIR Sözleşmesini imzalayan ülkedir. TIR Sözleşmesini uygulayan ülke ise Sözleşmeye taraf, TIR karnesi veren ve garanti eden kuruluşa sahip ve Gümrük Makamları TIR işlemi yapabilen ülkedir.

3) TIR Karnesi kapsamında kaç ülkeden geçiş yapabilirim? 

2 ülke ile 10 ülke arasında. 2 ülke arasındaki geçiş işlemi için 4 yapraklı bir TIR karnesi kullanılır. Ayrıca 6 yapraklı bir TIR karnesi ile 3, 14 yapraklı bir TIR karnesi ile 7 ve 20 yapraklı bir TIR karnesi ile 10 ülkeden geçiş yetkiniz vardır.

4) TIR işlemi tamamlandıktan sonra kullanılmış TIR karneleri ne yapılır? 

TIR karneleri her zaman IRU'nun mülkiyetinde kalır. Varış Gümrüğünde Karne sonlandırıldığında, karne sahibi karneyi bağlı bulunduğu Oda'ya iade eder. Kefil Kuruluş bu karneleri kontrol edilmek ve arşivlenmek üzere IRU'ya gönderir.

5) Birden fazla Gümrükten eşya yüklenebilir ya da boşaltılabilir mi? 

Evet. Yükleme ve boşaltma işlemleri toplamı 4'ü geçmeyecek şekilde eşyalar, birkaç gümrükten yüklenebilir ya da boşaltılabilir (kısmi boşaltma ya da yükleme).

6) Gümrükler "Triptik" gibi TIR prosedüründe seyahat eden aracın geçici ihracatını içeren özel Gümrük belgelerine ihtiyaç duyarlar mı? 

Hayır.

7) Bir TIR Karnesinin birkaç aracı birlikte kapsaması mümkün müdür? 

Evet.

8) Eğer seyahatin bir kısmı deniz veya tren yolunda geçiyorsa TIR karnesi muhteviyatı eşyalar nasıl denetlenir?

TIR karnesi kısmi deniz ve tren yolunu da içeren karayolu geçiş hareketlerinde kullanılabilir. Deniz veya tren yolu ile taşıma süresince TIR karnesi askıya alınır. TIR Karnesi özetleri yeniden karayolu ile taşımanın başladığı TIR geçiş işlemlerinin yapılabildiği ilk gümrükte kontrol edilir.

9) Gümrük TIR aracı için ekstra garanti talep edebilir mi? 

Hayır. Belirli ülkeler TIR Karnesi muhteviyatı eşyanın dağıtımından sonra TIR'ın boş dönebilmesi için "triptik" isteyebilir.

10) Gümrükler TIR eşyası için ekstra garanti talep edebilir mi? 

Hayır. Eğer gümrük TIR eşyası için ek bir garanti isterse, karne sahibi danışmak için karne veren kuruluşa başvurur.

1) Türkiye'deki serbest bölgelerde faaliyette bulunabilmek için ne yapmak gerekir?

Serbest bölgelerde faaliyette bulunabilmek için öncelikle faaliyet ruhsatı alınması gerekmektedir. Faaliyet Ruhsatları, Ekonomi Bakanlığı tarafından verilmektedir.

2) Serbest Bölge Müdürlüğü ile Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğü aynı birimler midir?

Serbest Bölge Müdürlüğü, Ekonomi Bakanlığına bağlı bir birim olup adı geçen Bakanlığın mevzuat gereklerine göre, Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğü ise Gümrük ve Ticaret Bakanlığına bağlı olarak gümrük mevzuatı çerçevesindeki işlemleri yürütmektedir.

3) Gümrük Statü Belgesi Nedir?

Eşyanın serbest bölgeden Türkiye Gümrük Bölgesinin başka bir yerine getirilmesi veya serbest bölgeye geri getirilmesi ya da bir gümrük rejimine tabi tutulması halinde, Türkiye Gümrük Bölgesinin başka bir yerinden serbest bölgelere ihracat beyannamesi kapsamında gönderilen eşyanın, serbest dolaşımda bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla bölgeye giriş aşamasında, Serbest Bölge İşlem Formu ile transit olarak serbest bölgeye giriş yapan Avrupa Topluluğu veya üçüncü ülke menşeli eşya için bölgeye giriş aşamasında düzenlenir.

1) Araç satışlarına ilişkin ihale ilanlarını nereden takip edebilirim?

Araç satışlarına ilişkin ihale ilanlarını Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğü düzenlemektedir. Bu nedenle belirtilen bilgilere TASİŞ sayfamızdan ulaşılması mümkün bulunmaktadır.

2) Gümrüğe sunulan eşyanın geçici depolama yerinde ve antrepoda bekleme süresi ne kadardır?

4458 sayılı Gümrük Kanununun 46 ncı maddesi ile Gümrük Yönetmeliğinin 71 inci maddesinde,  Türkiye Gümrük Bölgesine getirilip gümrüğe sunulan özet beyan kapsamı eşyaya, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilerek buna ilişkin işlemlerin denizyolu ile gelen eşya için, özet beyan verildiği tarihten itibaren kırkbeş gün, diğer bir yolla gelen eşya için ise yirmi gün içinde tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan, anılan Kanunun 101 inci maddesine göre ise eşyanın antrepo rejimi altında kalıt süresi sınırsız olarak belirlenmiştir. Ancak gümrük idarelerince gerek görülen hallerde, eşyaya gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanım tayin edilmesi için bir süre belirlenebilir.

3) Geçici depolama yerlerindeki eşyanın bekleme süresinin durdurulması veya uzatılması mümkün müdür?

Gümrük Yönetmeliğinin 72 nci maddesinde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde mümkün bulunmaktadır. Anılan Yönetmeliğin 72 nci maddesinde, eşyanın herhangi bir adli veya idari takibata konu olması halinde bu takibat nedeniyle geçen süreler ile eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması için dış ticaret mevzuatı ya da sair mevzuat gereğince ibraz edilmesi gereken uygunluk belgesi, kontrol belgesi, ithal lisansı, izin yazısı, gözetim belgesi gibi belgelerin alınması veya buna ilişkin işlemlerin yerine getirilmesi sırasında geçen sürelerin işlem tarihinin başladığı tarihte durdurularak yirmi veya kırkbeş günlük sürelerin hesaplanmasında göz önünde bulundurulmayacağı ve işlemin sonuçlandığı tarihten itibaren kalan sürenin verileceği hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan, 71 inci maddede (Kanunun 46 ncı maddesi) belirtilen sürelerin ilgilinin doğrudan veya mutat haberleşme araçları ile yazılı başvurusu üzerine gümrük müdürlüklerince uzatılacağı, bir ayı aşan süre uzatım taleplerinde, bu talebin gerekçesinin belirtilmesinin şart olduğu hüküm altına alınmıştır.

4) Eşyaya genel olarak hangi şartlarda tasfiye hükümleri uygulanır?

Bu husus 4458 sayılı Gümrük Kanununun 177 nci maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre geçici depolama yerlerinde ve antrepolarda bulunan ve Kanunda belirtilen süreler zarfında gümrük işlemleri tamamlanmayan veya süreleri bulunup bulunmadığına bakılmaksızın çabuk bozulma ve telef olma tehlikesine maruz bulunan veya saklanması masraflı ve külfetli olan,
4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca tasfiye edilecek duruma gelen,
Eşyaya tasfiye hükümleri uygulanır.

5) Tasfiye şekilleri nelerdir?

Bu husus 4458 sayılı Gümrük Kanununun 178’inci maddesinde düzenlenmiştir.
Buna göre eşya;
1) İhale yoluyla satış suretiyle,
2) Yeniden ihraç amaçlı satış suretiyle,
3) Perakende satılmak suretiyle,
4) Kamu Kuruluşları ile özel kanunla kurulmuş vakıf ve derneklere tahsis edilmek suretiyle,
5) İmha suretiyle,

Tasfiyeye tabi tutulmaktadır. Belirtilen tasfiyeye ilişkin usul ve esaslar ise Maliye Bakanlığı ile Müsteşarlığımızın bağlı olduğu Bakanlıkça müştereken hazırlanan tüzükle belirlenmiştir.
Bahis konusu Tasfiye Tüzüğü, 3.1.2001 tarihli, 24276 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

6) Tasfiyelik hale gelen eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulması mümkün müdür?

Tasfiyelik hale gelen eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulması mümkün bulunmaktadır. Buna ilişkin esas ve usuller 4458 sayılı Gümrük Kanununun 179’uncu ve Tasfiye Tüzüğünün 26’ncı maddesinde hüküm altına alınmıştır.

Bu madde hükümlerine göre, ithalatı yasak, sakıncalı ve kısıtlamaya tabi olan eşya hariç, ihaleye çıkarılan eşyanın beyan sahibi, ihale ilanının yayımlandığı tarihe kadar gümrük idaresine başvurarak söz konusu eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulmasını isteyebilmektedir. Bu talebin kabulü, eşyaya ait tüm ithalat vergileri, cezalar, ambarlama ve elleçleme giderleri ile diğer giderlerin beyan sahibi tarafından üstlenilmesine ve anılan Kanunun 240 ıncı maddesi uyarınca eşyanın döviz cinsinden CIF değerinin yüzde biri oranında para cezasının Türk Lirası olarak alınmasına bağlı bulunmaktadır.

7) Tasfiyelik hale gelen eşyanın tekrar yurtdışına çıkarılması imkanı var mıdı

Bu husus, Tasfiye Tüzüğünün 9 uncu maddesinde hüküm altına alınan “Yeniden İhraç Amaçlı Satış Suretiyle Tasfiye” hükümlerine göre mümkün bulunmaktadır. Buna göre;

- Tasfiyelik hale gelen ve ithalatı yasak, sakıncalı veya kısıtlamaya tabi olan eşyaya yeniden ihraç amaçlı satış suretiyle tasfiye hükümlerinin uygulanabilmesi için, bu hükümden yararlanmak isteyen eşya sahibince, eşyanın tasfiyelik hale geldiği tarihten sonra ihale ilanının yayımlandığı veya perakende satış ya da tahsis kararının alındığı tarihe kadar gümrük idaresine başvurulması, Tasfiye İdaresince talep sahibine yapılan bildiriş üzerine eşyanın tespit ve tahakkuk belgesinde belirtilen CIF bedelinin yüzde biri ve ayrıca hizmet karşılığı alacaklar ile yapılmış giderlerin ödenilmesi kaydıyla alınması ve bedelin yatırılışını izleyen 15 gün içinde gümrük idaresinin denetiminde yurtdışına çıkarılması gerekmektedir.

- İthalatı yasak, sakıncalı veya kısıtlamaya tabi olan ve olmayan ve eşya üzerindeki tasarruf hakkını üzerinde bulunduran sahibi yurt dışında yerleşik eşya hakkında da yukarıdaki hükümlerin uygulanması mümkün bulunmaktadır.

1) UBAK nedir? UBAK İzin belgesi hangi ülkelerde geçerlidir?

Ulaştırma Bakanları Avrupa Konferansı (ECMT), 1 Ocak 1974 tarihinde yürürlüğe konmuştur.2006 yılında UBAK, Uluslararası Ulaştırma Forumu (ITF) olarak değiştirilmiştir. UBAK belgesi, Sekretarya tarafından üye ülkelere tanınan kota dâhilinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bankalığımız tarafından belirli koşulları sağlayan firmalara her yılın başında tahsis edilen, beraberinde usule uygun olarak doldurulmuş bir seyir defteri olan, üye ülkeler arasında gerçekleştirilen taşımalarda kullanılan izin belgesidir. Bu belgeleri UBAK Kullanım Kılavuzu’nda belirtilen kural ve usuller çerçevesinde kullanılmaktadır.

Üye ülkeler: Arnavutluk, Ermenistan, Avusturya, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Belçika, Bosna Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Makedonya, Gürcistan, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İrlanda,  İtalya, Letonya, Litvanya, Lihtenştayn, Lüksemburg, Malta, Moldova, Hollanda, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Rusya Federasyonu, Sırbistan-Karadağ, Slovenya, İspanya, İsveç, İsviçre, Türkiye, İngiltere ve Ukrayna.

2) UBAK İzin belgesi ile yapılan taşımalarda başka hangi evraklara ihtiyaç vardır?

a) Seyir Defteri            (Sadece UBAK belgesi ile yapılan taşımalarda)
b) UBAK Belgesi         (Sadece UBAK belgesi ile yapılan taşımalarda)
c) EURO III-IV-V Motorlu Araçların Egzost ve Gürültü Emisyonları ile Güvenlik Zorunluluklarına İlişkin Teknik Hükümlere Uygunluk Belgesi
d) Römork ve Yarı Römorkun Güvenlik Gerekliliklerine İlişkin Uygunluk Belgesi
e) Motorlu Taşıt ve Römork ya da Yarı- Römork için Yol Değerlilik Testi
f) Geçerli Araç Muayenesi

3) UBAK İzin belgesi hangi taşımalarda kullanılabilir?

UBAK İzin belgesi geçerli olduğu topraklar içerisinde, yükleme ve boşaltma noktaları arasında ve Kullanım Kılavuzunda belirtilen gerekli evrakların aracın üzerinde bulunması şartıyla iki UBAK üyesi ülke arasında taşımacılığa izin vermektedir. Örneğin bir Türk aracı, firmasına o yıl tahsis edilmiş olan bir UBAK izin belgesi ile Türkiye’den aldığı bir yükü yine UBAK üyesi olan Romanya’ya varış ve transit geçilen ülkelerde başka bir geçiş belgesi ibraz etmeksizin taşıyabilmektedir.

Yine firmasına ait bir UBAK izin belgesi ile Romanya’da aldığı bir yükü başka bir geçiş belgesi ibraz etmeksizin Bulgaristan’a taşıyabilmektedir.

4) UBAK İzin belgesindeki istisnalar nelerdir?

UBAK üyesi ülkeler arasında “Avusturya, Macaristan, İtalya, Yunanistan ve Rusya” UBAK izi belgelerine kısıtlama getirmiştir. Ülkemize tahsis edilen UBAK izin belgelerinin ancak belirli bir kısmı bu kısıtlama getiren ülkelerde geçerlidir. Bu durumda ise, kısıtlaması olan bu 5 ülkeye her UBAK belgesi ile taşıma yapılamaz.

Şöyle ki, bir Türk nakliyecisi Avusturya geçerli bir UBAK izin belgesi ile Avusturya’ya ikili ve 3. ülke taşıması yapabilir, aynı zamanda eğer varış ülkesi Almanya ise Avusturya’yı Avusturya geçerli bu UBAK izin belgesi ile transit de geçebilir.

Ancak, eğer Türk nakliyecisinin aracında Avusturya geçersiz bir UBAK izin belgesi var ise, bu belge ile asla Avusturya’ya yük boşaltamaz ya da yük alamaz ( komple ya da parsiyel fark etmez). Varış ülkesi Almanya ise Avusturya geçersiz bir UBAK izin belgesi ile Avusturya’yı ya transit/tektip geçiş belgesi ibraz ederek ya da başka bir taşımacılık modu (Ro-La) ile transit geçebilir.

5) UBAK İzin belgelerinin icmal tabloları ne zaman Bankalığa gönderilmelidir?

Kendilerine İzin Belgesi tahsis edilen taşımacılar İzin Belgesi eki Karayolu Karnesi kullanım sayfalarını icmal tabloları ile birlikte ait oldukları ayı takip eden ayın sonuna kadar Bakanlığa vermek/göndermek zorundadırlar. İzin Belgesi eki Karayolu Karnesi kullanımı ile ilgili bilgilerin süresi içerisinde ve düzenli gönderilmemesinden dolayı 5 ceza puanı uygulanır.

İzin belgesini Haziran ayı sonuna kadar 6 seferden az kullananlara 15 ceza puanı, hiç kullanmayanlara ise 25 ceza puanı uygulanır ve yılın geri kalan döneminde de izin belgesini kullanmayacağı anlaşılan firmalardan izin belgesi geri alınır.

6) Geçiş belgesi nedir?

Geçiş belgesi, aramızda İkili Karayolu Anlaşması bulunan ülkeler ile bir yıl içerisinde yapılacak taşıma sayılarını belirleyen ve sefer sırasında aracın üzerinde bulunması gereken kıymetli evraklardan bir tanesidir. Geçiş belgeleri ülkeler ve taşıma şekillerine göre çeşitlilik gösterir. Her ülke ile geçiş belgesi kotamız ayrı olup evraklar da farklıdır.

Ülkemizde geçiş belgeleri C türü, L2, M3 ve R2 yetki belgesi sahibi firmaların “kamyon, kamyon-römork, çekici+yarı-römork  ve yarı-römorkları” için düzenlenir.

İstiap haddi 10 tondan az olan taşıtlara geçiş belgesi verilmez. Kara sınır kapılarımız olan komşu ülkelere yönelik 2’li taşımalarda; 3,5 ton ve üzeri araçlara, oto taşımaları ve özel donanımlı taşıtlara verilir.

Çeşitlerine göre:

a) İkili geçiş belgesi: İki ülke arasında yapılan bir taşımada varış ülkesinde ibraz edilmesi gereken belgedir.
b) Transit geçiş belgesi: Varış ülkesine gidişte güzergâh üzerinde transit geçilen her bir ülke için ibraz edilmesi gereken belgedir.
c) Üçüncü ülke belgesi: Aracın kayıt ülkesi haricinde bir ülkeden yük alıp yine kayıt ülkesi dışında başka bir ülkeye taşıması durumunda iki ülke için ibraz edilmesi gereken belgedir.
d) Dönüş Yükü belgesi:  Varış ülkesi dışında herhangi bir ülkeden alınan yük için ibraz edilmesi gereken belgedir.

Firmaların taşıma tip ve güzergâhlarına göre tahsis edilecek geçiş belgelerinin koşulları, her sene Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından yayımlanan “Geçiş Belgesi Dağıtım Esasları Yönergesi” ile belirlenmekte ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin ilgili Ticaret Odalarınca tahsisi yapılmaktadır.

7) İadesi zorunlu geçiş belgeleri hangileridir? İade edilememesi durumunda cezası nedir?

Taşıta bir önceki sefer için varsa tahsis edilen geçiş belgelerinden Azerbaycan,  Bulgaristan 3.ülke, Çek Cum. (3.ülke hariç), Gürcistan (çok girişli hariç), Fransa tektip, İspanya, İtalya tektip ve transit, Kırgızistan 3.ülke, Kazakistan, Lüksemburg, Macaristan ücretsiz, Polonya/boş giriş-3.ülke, Özbekistan, Romanya ücretsiz, Rusya, Slovenya (3.ülke hariç),Ukrayna/boş giriş-3.ülke, Tacikistan ve Yunanistan/ikili geçiş belgelerinin kullanılmış veya kullanılmamış haliyle iadesi zorunludur.

İadesi zorunlu olan bir önceki sefere ait geçiş belgesinin/belgelerinin taşıtın çıkışında iade edilmemesi halinde yetki belgesi sahibi hakkında; Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 43 üncü maddesinin yirminci fıkrasına aykırı hareketten dolayı aynı Yönetmeliğin 76 ncı maddesinin birinci fıkrası (n) bendi uyarınca 10 uyarma verilir.

Aynı ülkeye yönelik geçiş belgelerinin birinci uyarmanın veriliş tarihinden itibaren, bir yıl içinde üçüncü kez iade edilememesi halinde ise, ilgili firmanın yetki belgelerinde kayıtlı tüm araçlarına ihlale konu olan ülkeye ait geçiş belgeleri 10 gün süreyle tahsis edilmez.

10 gün süreyle belge tahsis edilmemesi uygulaması işlem tarihinden itibaren yedinci iş gününde başlatılır, ilgili firmanın talep etmesi halinde de bu süre en fazla 2 ay ertelenir.

8) UBAK ve geçiş belgeleri ile ilgili dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?

a) UBAK İzin belgesinin yüklemenin başlangıç ve bitiş noktaları arasında araçta olması,
b) UBAK belgesinin geçerli olduğu ülkelere dikkat edilmesi,
c) UBAK izin belgesinin beraberindeki evrakların araçta olması,
d) UBAK seyir defterinin eksiksiz ve doğru bilgiler ile doldurulmuş olması,
e) Taşımaya uygun geçiş belgesinin olması (ikili, transit,3. ülke),
f) Geçiş belgesinin doğru ve eksiksiz olarak doldurulmuş olması,
g) Çıkış yapmış olan araca geçiş belgesi tahsisi yapılmadığının dikkate alınması,
h) Süresi dolmuş UBAK ve geçiş belgeleri ile yurtdışına çıkış yapılmaması,
ı) UBAK izin belgesi icmal tablolarının zamanında Bankalığa iletilmesi,
i) İadesi zorunlu geçiş belgelerinin ilgili Ticaret Odalarına iade edilmesi.

23 Mart 1948’de kurulan IRU (International Road Transport Union:Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Birliği), 73 ülkeden 169 üyesiyle yerel ve küresel çapta faaliyet göstermektedir.

IRU ulusal dernekler aracılığıyla dünya genelinde karayolu taşımacılığı sektörünü temsil etmektedir. IRU otobüs işletmecilerinden, taksilere ve kamyonlara, büyük taşımacılık filolarından araç sahibi sürücülere kadar bir çok sektörün sorunlarını ve ihtiyaçlarını dile getirmektedir. Karayolu taşımacılığını etkileyen kararların alındığı uluslararası platformlarda, sektörün çıkarlarını savunmaktadır. Yüksek mesleki standartların geliştirilmesi ve benimsenmesi, karayolu taşımacılığının güvenlik düzeyinin ve çevrenin korunmasına katkının  arttırılması, kişilerin ve malların hareketliliğinin sağlanması yönünde çalışmalar gerçekleştiren IRU ayrıca, araçların çıkış yaptıkları sınır kapısında kontrol edildikten sonra varış noktasına kadar, yol boyunca geçiş yapılan diğer sınır kapılarında  başka kontrollerin yapılmasına ihtiyaç duyulmadan geçebilmelerine olanak sağlayan TIR sisteminin de uluslararası garantörü durumundadır.

Misyonu:

• Araçların yakıt tüketiminde güvenli, temiz, verimli ve ekonomik olmasını sağlamak için çalışır.
• Sağlıklı filo yönetimini, düzenli araç bakımını ve sürücüler için uygun çalışma koşulları sağlanmasını teşvik eder.
• Karayollarında güvenliğin arttırılması ve yollardaki yoğunluğun azaltılması için çalışmalar gerçekleştirir.
• Araçların çevresel performanslarının arttırılması için çaba sarf eder.
• İlgili ulusal kuruluşlar, sivil toplum kuruluşları ve hükümetler arası kuruluşlarla yakın ilişkiler içerinde bulunur.
• Karayolu taşımacılığına ilişkin prosedürlerin basitleştirilmesi ve uyumlaştırılması için çalışır.
• Ulusal ve uluslararası mevzuatta meydana gelen değişikliklerden sektörü haberdar eder.
• Uluslararası ticaret ve taşımacılığın önündeki engellerin kaldırılması için çalışır.

Yapısı:

IRU’da iki üyelik kategorisi bulunmaktadır:

a) Asil üyeler: Ulusal karayolu taşımacılığı derneklerinden oluşur.
b) Yedek üyeler: Araç, lastik, yakıt ve bilgi sistemleri üreticileri ve kombine taşımacılık şirketleri bu grupta yer alır.

Aktif üyeler sektörlerine göre aşağıdaki Konsey faaliyetlerine katılım sağlar:

a) Yolcu Taşımacılığı Konseyi: Otobüs veya taksi ile profesyonel yolcu taşımacılığı.
b) Eşya Taşımacılığı Konseyi: Başkası namına veya kendi namına yük taşımacılığı.

IRU Genel Kurulu aktif ve yedek üyelerden oluşur. Yılda iki kez toplanır ve izlenecek politikalara ilişkin önemli kararlar alır.

İki Konseyin temsilcilerinden oluşan IRU Başkanlık Divanı,  genel yönetim ve finansal konulardan sorumludur. Divan ayrıca Genel Kurul’a politikalar ve diğer konulara ilişkin öneriler sunar.

IRU Başkanı (Janusz Lacny), hem Genel Kurul’a, hem de Başkanlık Divanı’na başkanlık etmektedir. IRU Başkanı ve Başkanlık Divanının diğer üyeleri normal şartlarda iki yıl süreyle görev yapmaktadır.

IRU Genel Sekreteri (Martin Marmy), kuruluşun günlük işlerinden sorumludur. Cenevre’deki Genel Sekreterlik faaliyetleri Brüksel, Moskova, İstanbul ve Kazablanka’daki (2012) IRU daimi temsilcilikleri tarafından desteklenmektedir.

IRU Komisyonları, Çalışma Grupları, Avrupa Birliği ve Bağımsız Devletler Topluluğuyla İrtibat Komiteleri yukarıda bahsedilen platformlara önerilerde bulunur ve belirli alanlarda  çalışmalarını sürdürür.

TIR Sistemi ve IRU:

TIR Konvansiyonu uyarınca IRU, karayolu taşımacılık sektörünü temsil eden ulusal üye dernekler aracılığıyla, TIR transit işlemlerinin yürütülebildiği; bugün itibariyle sayıları 68 olan Taraf Ülkeleri kapsayan uluslararası bir teminat zincirini yönetmektedir. IRU üyesi ulusal dernekler, kendi ulusal gümrükleri ve IRU tarafından yerleşik oldukları ülkenin sınırları içerisinde TIR karnelerinin düzenlenmesinden ve teminatından sorumlu olarak yetkilendirilmişlerdir.
1) Derneğe üye olabilmek için hangi yetki belgesini almamız gerekiyor?

Tüzüğümüz gereği UND’ye  C2, L2, G2, H2, R2, C3, C1 veya M3 Yetki Belgesine sahip firmalar üye olabilmektedir, bu yetki belgelerinden birini Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından aldığınız takdirde üyelik başvurusu yapabilirsiniz.

2) Üyelik giriş bedeli ve üyelik aidatı ücretini öğrenebilir miyim?

Üyelik Giriş Bedeli                                3.000 TL 
Yıllık Aidat 1.650 TL  
(0-25 özmal çekicisi olanlar) 
2016 aidat bedeli                                                              2.250 TL
(26-50 özmal çekicisi olanlar)
3.500 TL 
(51-99 özmal çekicisi olanlar
5.000 TL 
(100 ve üstü özmal çekicisi olanlar / R2 / L2 belgeliler)

Ödemenizi aşağıdaki bankaya yapabilirsiniz.

(ULUSLARARARASI NAKLİYECİLER DERNEĞİ HESABI)

GARANTİ BANKASI - 1.LEVENT ŞUBESİ -ŞUBE KODU: 186
IBAN NO: TR71 0006 2000 1860 0006 2992 45


3) Asli Üyelik ve Fahri Üyelik arasındaki farkı öğrenebilir miyim?

Derneğin asli üyeleri, Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilen C2 yetki belgesine sahip uluslararası karayolu taşımacılığı yapan ve L2 yetki belgesine sahip uluslararası lojistik işletmeciliği yapan, R2 yetki belgesine sahip uluslararası taşıma işleri organizatörlüğü yapan, M3 yetki belgesine sahip uluslararası kargo işletmeciliği yapan ve C3 yetki belgesine sahip ev ve büro eşyası taşımacılığı yapan kişilerdir. Asli üyelerin oy hakkı vardır.

Derneğin fahri üyeleri, Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilen G2 yetki belgesine sahip uluslararası kargo taşımacılığı acenteliği yapan, H2 yetki belgesine sahip uluslararası eşya taşımacılığı konusunda komisyonculuk yapan ve C1 yetki belgesine sahip kendi işiyle ilgili eşya taşımacılığı yapan kişilerdir. Fahri üyelerin oy hakkı yoktur, Derneğin üyelerine sunduğu tüm hizmetlerden yararlanabilirler. Üyelik giriş bedeli ve üyelik aidat bedelini asli üyelikte ödenen rakamın yarısını öderler.

5 - Üyelik Başvurusunu nereden yapabilirim?

UND Üyeliği Ön Başvuru Formu İçin; Lütfen Tıklayınız
 


Uluslararası Nakliyeciler Derneği’nin 28 yıldır kesintisiz çıkan ve sektörünün resmi yayın organı ve referans dergisi olarak kabul gören UND’nin Sesi uluslararası nakliye sektörüne etkili iletişim imkanı sunuyor..

1) Derginiz ücretlimi, nasıl ulaşabiliriz?

UND’nin Sesi Dergisi UND üyelerine ücretsiz olarak dağıtılmakla birlikte üye olmayan firmalara yıllık abonelik sistemi ile gönderilebilmektedir. Abone ücreti yıllık kargo bedelini içermektedir. Dilerseniz dernek merkezinde ücretsiz temin edebilirsiniz.

2) Derginizin yayın periyodu ve basım adedi nedir?

Dergimiz aylık olarak yayınlanmakla birlikte, 2500 adet basılmaktadır.

3) Derginizin içeriği nedir? Nasıl haber ulaştırabiliriz?

UND’nin Sesi uluslararası nakliye sektörü ile ilgili olarak tüm paydaşları bilgilendirecek ve ticaretteki tüm gelişmeleri takip etmektedir. Bir yandan uluslararası nakliye sektöründe olup bitenler haber verilirken, diğer yandan da önümüzdeki yıllara ilişkin projeksiyon vermek amacıyla istatistikler ve özel dosyalara yer verilmektedir. Sektörümüzü ilgilendiren haberleri bizlerle paylaşmak için info@und.org.tr mail gönderebilirsiniz.

4Derginize ilan vermek etkili bir yöntemmidir, nasıl verebiliriz?

Uluslararası Nakliyeciler Derneği’nin paydaşlarına ulaşmak,UND Medyasında yerinizi almakla mümkün. 1000 den fazla nakliyeci, dış ticaret şirketleri, nakliye sektörünün tedarikçileri, sivil toplum kuruluşları, kamu ve medyaya dağıtımı yapılan UND’nin Sesi Dergisi sizlere etkin bir tanıtım kapısı açacaktır. İlan fiyatlarını öğrenmek için bizlere 0212 359 26 00’dan ulaşabilirsiniz.

Avusturya yetkilileri 2010 yılının başında Trieste Limanından Türk plakalı çekiciler tarafından çekilen Türk plakalı yarı römorkların, 21 Nisan 2010 tarihinde gerçekleştirilen Kara Ulaştırması Teknik Komitesi Toplantısında belirlenen özel ibareli süper bonus belgeleri olmaksızın Avusturya toprakları yükleme/boşaltma operasyonlarını AB içinde taşıma olarak değerlendirmektedir. Bu sebeple, ülkemizden Ro-Ro ile Trieste Limanına gönderilen römork/yarı römorkları yine Türk plakalı bir çekici ile alıp Avusturya içerisine boşaltmak isteyen firmaların çıkışta “özel ibareli Avusturya süper bonus belgesi” alması gerekmektedir.  Aksi takdirde 25.000€ civarında kabotaj cezası alınmaktadır.
Ülkemizden Ro-Ro hatları ile Fransa limanlarına varış yapan Türk plakalı römork/yarı römorklar limandan yine Türk plakalı bir çekici tarafından alınıp Fransa toprakları içerisinde herhangi bir yükleme/boşaltma işlemi yapılır ise Fransız makamları tarafından kabotaj olarak değerlendirilmekte ve 30.000€’ya varan cezalar uygulanmaktadır. Bu tip taşımalar ancak Fransa’yı transit geçmek suretiyle gerçekleştirilebilmektedir. Bu sebeple, Türk taşımacısı Fransa varışlı Ro-Ro hatlarına araçlarını ya komple bindirmekte, ya UBAK izin belgesi kullanmakta ya da Fransa limanlarında Fransız plakalı bir çekici ile çektirme işlemlerini gerçekleştirmektedir.

Dışişleri Bakanlığımız tarafından Bulgaristan’da uygulanan cezalara ilişkin gönderilen bilgilendirme metninde en çok dikkati çeken uygulama ise AETR Konvansiyonu çerçevesinde uyulması zorunlu olan sürüş ve dinlenme saatleridir. Bu kapsamda, uluslar arası taşımacılık yapan sürücülerimizin günlük ve haftalık dinlenme sürelerine riayet etmeleri, geriye dönük 28 günlük takograf kayıtlarını (analog ve/veya sayısal) muhafaza etmeleri ve kayıtlarının mevcut olmadığı zamanlar için ise yine AETR Konvansiyonu’nda son hali bulunan “İzin ve Hastalık Formunu” yapılan kontrollerde ibraz etmeleri gerekmektedir. Bulgaristan ceza çeşitleri ve miktarlarını belirtir bilgi notu ve izin formu Bulgaristan ülke dosyasında bulunmaktadır. Türk nakliyecisinin geçiş belgeleri, UBAK, takograf gibi konularda en çok ceza ödediği ülke Bulgaristan’dır.
Romanya ile yapılan ikili toplantılar neticesinde yıllık belirlenen geçiş belgesi kotasında Türk araçları için 3. ülke taşımasına yer verilmemiştir. Bir Türk plakalı araç Romanya’dan aldığı bir yükü ancak UBAK izin belgesi ile yine UBAK üyesi bir ülkeye gerçekleştirebilir.
Ülkemize tahsis edilen geçiş belgelerinin bir kısmı tek girişli iken bir kısmı ise bir sene boyunca herhangi bir sayı kısıtlaması olmaksızın birden fazla kullanılabilmektedir. Hollanda, Almanya, Belçika, Gürcistan ve Fransa’da çok girişli belgelerimiz mevcuttur. Almanya ile ülkemiz arasında belirlenen geçiş belgesi kotasında da çok girişli belgeler mevcuttur. Ancak diğer ülkelerden farklı olarak, bir Almanya çok girişli belgesini o firmaya ait sadece 5 araç kullanabilmektedir.

Macaristan ve Romanya transit geçişlerimiz için ülkemize her sene ücretli ve ücretsiz transit geçiş belgeleri tahsis edilmektedir. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme bakanlığı tarafından söz konusu belgeler, nakliyecimizin maliyetlerini dengeleyebilmek adına bir ay ücretli/bir ay ücretsiz olarak birlikte açılmaktadır. Her yılın ilk ayı iki ülke için ücretsiz geçiş belgesi açılmaktadır. 
İtalya’da kiralık ya da leasingli araçların kullanılması yasak olup bu gibi durumlarda araç 3 ay boyunca bağlanmakta ve maliyeti yüksek TIR parklarına çekilmektedir.

Slovenya’da ise aşağıdaki şartların sağlanması durumunda kiralık/leasing araç izni vardır;

•Slovenya, Türk nakliyecilerinin kiralık araç kullanmasını kabul etmiştir, bu itibarla, kiralama sözleşmesinin aslının ve noterden onaylı İngilizce veya Slovence tercümesinin (Almanca kabul edilmemektedir) mutlaka çekici araçta bulundurulması gerekmektedir. Söz konusu sözleşme anlaşılır ve açık olmalıdır.

•Öte yandan aracın ve şoförün (beynelmilel ehliyet, maaş bordrosu, işe giriş bildirgesi vb.) belgelerinin de tam olması gereklidir.
AB’nin 1315/88 Sayılı Tüzüğü 112inci Maddesinde; Topluluk gümrük bölgesine giren özel, ticari taşıtlar, motosikletler ve özel amaçlı konteynerlerin standart depolarındaki akaryakıt ithalat vergilerinden muaftır denilmektedir. Madde 113’te ise, ticari taşıtlar ve özel amaçlı konteynerlerın standart depolarındaki akaryakıt söz konusu olduğunda ise, Üye Ülkeler bu desteğin uygulanmasını her bir araç, özel amaçlı konteyner ve seyahat için 200 litre ile sınırlayabilir denilmektedir.

Söz konusu direktif “uygulamada” geçerli değildir. Ancak Avrupa Birliği ülkeleri kendi insiyatifleri doğrultusunda 200 litre uygulamasını zaman zaman yürürlüğe sokmuştur.

Günümüz itibari ile uygulamanın geçerli olduğu ülke Yunanistan’dır.  09.06.2010 tarihi itibariyle Yunanistan’a yapılan girişlerde Türk plakalı araçlara kontroller yapılmaya başlanmıştır ve depolarında 200 litrenin üzerinde akaryakıt bulunan araç sürücülerinden fazla her litre için 0.58 Euro ücret ödemeleri talep edilmektedir.

Ayrıca Fransa, ülkeye Toulon Limanı üzerinden Ro-Ro ile giriş yapmış olan araçlara bazı dönemlerde kontroller gerçekleştirmekte ve söz konusu kısıtlama nedeni ile ceza uygulamaktadır.
2007 yılı Geçiş Belgesi Dağıtım Esasları Yönergesine göre, İtalya’da İtalyan plakalı çekicilere römork çektiren firmalarımıza Ulaştırma Bakanlığımız tarafından bu çektirmeleri karşılığında 3 (üç) adet römork çektirmesi karşılığında 1 (bir) adet İtalya geçiş belgesi ödül olarak tahsis edilmektedir.

Kullanılan Römork Çektirme Belgeleri 3’er aylık dönemler halinde aşağıdaki hususlar dikkate alınarak UND’ne teslim edilmektedir. Dernek tarafından Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’na iletilen belgelerin karşılığında hak edilen ödül belgeleri İtalya hükümeti tarafından teslim alındıkları tarihte hazırlanan bir Liste ile duyurulmaktadır.  

Başvuruların döneminde ve aşağıdaki hususlara dikkat edilerek yapılması gerekmektedir;

• İtalyan kontrol makamlarınca mühürlenmiş römork çektirme belgesinin aslı ibraz edilecektir.
• İtalyan taşımacı tarafından kesilen faturanın aslı veya ikinci sureti geçiş belgesi ekinde yer almalıdır.
• Faturalar çekme işlemini yapan ve İtalyan Taşımacılar Birliğine kayıtlı bir şirket tarafından düzenlenecektir.
• Fatura üzerinde römork çektirme belgesinin numarası, çektirmeyi gerçekleştiren İtalyan çekicinin plakası, firmanın İtalyan Taşımacılar Birliğindeki kayıt numarası, römorkun hareket ve varış yerlerinin (ve tersi) yazılı olması şarttır.
• Tüm belgeler ait oldukları dönem içinde ve bir asıl + 2 kopya şeklinde olmak üzere ayrı ayrı hazırlanmış 3 dosya şeklinde UND’ye teslim edilecektir.
Evet. Türkiye ve Mısır arasındaki 2 Ro-Ro hattı bu imkânı vermektedir. Ayrıca Lübnan’a Ro-Ro seferleri başlamıştır.
İlgili ülkeye vize gerekmekte olup, Türkiye’deki Azerbaycan Büyükelçiliklerinden veya Tiflis’deki Azerbaycan Büyükelçiliğinden vize alınabilmekte, sınıra kesinlikle vizesiz gidilmemesi gerekmektedir.
Mevcut sistem içinde Rusya ikili geçiş belgeleri Rusya’ya taşıma yapan C türü, L2 ve M3 firmalara her bir Rus aracı yüklemeleri karşılığında 1 adet hakediş geçiş belgesi olarak tahsis edilir.

R2 yetki belgesi sahiplerine ise her bir Rus aracı yüklemeleri karşılığında 1 adet hakediş geçiş belgesi tahsis edilir. R2 yetki belgesi sahipleri bu belgelerini bir ay içerisinde kullandırtmak zorundadırlar. Bir ay içerisinde belgelerini kullandırmayan R2 yetki belgesi sahiplerine, söz konusu belgeleri kullandırıncaya kadar hakediş geçiş belgesi tahsis edilmez.

R2 hariç, C türü, L2 veya M3 yetki belgesi sahipleri kendilerine tahsis edilen Rusya ikili geçiş belgelerini, başka firmalara devredemez ve kullandıramazlar.

Rus taşıtı yüklemelerine ilişkin evrakların yükleme tarihinden itibaren en geç 2 ay içinde TOBB’a ibraz edilmesi şarttır. Bu süreden sonra yükleme evraklarını ibraz eden firmalara 1 Rus aracı yüklemesi karşılığında sadece ½ oranında hakediş geçiş belgesi tahsis edilir.

Taşımacılar, Rus taşıtı yüklemelerine ilişkin kanıtlayıcı evrakları (Navlun faturası ve/veya Tahsilat makbuzu, Rus aracı tescil belgesi, Tasdikli Gümrük Beyannamesi veya Serbest Bölge İşlem Formu veya TIR Karnesi ekli Transit Dilekçe, CMR, Rus aracı sürücü pasaportu ve T.C Geçiş Belgesi fotokopilerini) geçiş belgesi dağıtım bürolarına teslim edecektir. Bu belgelerden herhangi birini usulsüz olarak düzenleyip ibraz eden veya sahtesini üretenler ile belgeler üzerinde silinti, kazıntı veya ekleme yapmak suretiyle yanlış ve yanıltıcı belge ibraz ettiği tespit edilen firmalara, bu Esaslarda ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde yer alan müeyyidelerin yanı sıra bir yıl süresince Rusya geçiş belgesi de tahsis edilmez. 

Bir Gümrük Beyannamesi veya bir Serbest Bölge İşlem Formu kapsamında birden fazla Rus taşıtı yüklemesi yapan firmaların, bu Yönerge’nin 13 üncü maddesi B-Özel Şartlar bölümünün altıncı fıkrasında belirtilen yükleme evraklarını her bir taşıma için ayrı olarak ibraz etmesi halinde de bu taşımalar Rus yüklemesi olarak değerlendirilir.
Basitçe ifade edilmek gerekirse, Ortak Transit Rejimi 1987 tarihli Ortak Transit Sözleşmesine dayanan ve AB üyesi ülkelerin uyguladığı transit kurallarının komşuları olan EFTA Ülkelerince (İsviçre, Norveç ve İzlanda) de uygulanmasını sağlayan ve ileride de bu Ortak Transit Sistemine dahil olmak isteyen tüm üçüncü ülkelere de uygulanabilecek bir transit sistemidir.

Ortak Transit Rejiminin amacı bir AB üyesi ülkede açılan transit beyannamesinin, verilen teminatın ve tanınan basitleştirmelerin AB’ye üye olmayan ancak Ortak Transit Rejimine taraf olan bir ülkede de geçerli olması ve bu ülkeye girişte ayrıca bir transit beyanında bulunulmasına gerek kalmadan ortak transit işleminin kesintisiz bir şekilde tamamlanmasıdır. Aynı durum bir EFTA ülkesinde başlatılan her ortak transit işlemi için de söz konusudur.

Anlaşılacağı üzere, Ortak Transit Rejimi transit eşyasının işlemlerinin hızlandırılmasını ve basitleştirilmesi sağlayan, dolayısıyla ticaret erbabının zaman kaybetmesini önleyerek maliyetlerinin düşmesini amaçlayan bir sistemdir.
Ortak Transit Rejiminin amacı transit işlemlerini hızlandırmak ve basitleştirmek olduğundan bunun “tamamen kağıtsız bir sistem” olmadan gerçekleştirilmesi düşünülemezdi. Bu nedenle 1990’lı yıllarda başlatılan elektronikleşme çalışmaları sonucunda 2005’te tüm taraf ülkelerin ortak transit işlemlerinde transit beyannamesinin 1, 4 ve 5 no.lu  nüshalarının kullanımına son vermeleri ve NCTS’in (Yeni Bilgisayarlı Transit Sistemi) kullanılması zorunlu hale gelmiştir.

Kısaca NCTS; transit beyanının sunulmasından rejimin ibra edilmesine kadarki her aşamanın tamamen elektronik ortamda gerçekleştirildiği, gerek gümrük idareleri arasındaki gerekse gümrük idareleri ile ticaret erbabı arasındaki iletişimin elektronik mesajlar ile sağlandığı ve bu şekilde güvenilir ticaret erbabı için önemli basitleştirmelerin uygulandığı bir programdır.
Ülkemizin Ortak Transit Sözleşmesine taraf olmak üzere yürüttüğü mevzuat, teknik ve organizasyona ilişkin hazırlıklar son aşamasına gelmiştir. Ortak Transit Yönetmeliği 24/08/2011 tarihli ve 28035 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş, Bakanlığımızın NCTS Programı geliştirilerek test uygulaması gerçekleştirilmiş ve Ortak Transit Rejiminin işleyişine ilişkin diğer gerekli hazırlıklar tamamlanmıştır.

Ortak Transit Sözleşmesine taraf olabilmek için AB Komisyonu tarafından ülkemize bir değerlendirme ziyareti gerçekleştirilmesi ve söz konusu ziyarette ülkemizin ulusal NCTS uygulaması ve konuya ilişkin gerçekleştirdiği hazırlıkların yerinde görülmesi gerekmektedir. Anılan ziyaretin olumlu sonuçlanması halinde ülkemiz Sözleşmeye taraf olmak için resmi olarak davet edilecektir. Ülkemizin anılan Sözleşmeye taraf olması için 01/07/2012 tarihi öngörülmüştür.

Ülkemiz Ortak Transit Sözleşmesine taraf olana kadar ortak transit işlemleri sadece ulusal düzeyde gerçekleştirilecektir. Bir başka deyişle, ortak transit beyanlarında gerek hareket gerekse de varış gümrük idaresi ülkemiz gümrük bölgesinde bulunacak ve varış idaresinde ortak transit işlemi sonlandırılacaktır.
Transit rejimi sadece Türkiye Gümrük Bölgesinde uygulanırken, Ortak Transit Rejimi tüm AB ve EFTA ülkelerinde uygulanmaktadır ve dolayısıyla ülkemizde yapılan bir ortak transit beyanı ve buna ilişkin teminat bu ülkelerde de geçerli olacaktır. Benzer şekilde ülkemizde verilen bir teminat ile Almanya’dan ülkemize yönelik bir transit işleminin gerçekleştirilmesi mümkün olacaktır.

Kağıt ortamda transit beyannamesinin (1, 4 ve 5 no.lu nüshalar) kullanılması yerine NCTS’ten elektronik ortamda beyan yapılacaktır.

Basitleştirmelerden (Kapsamlı Teminat ve Teminattan Vazgeçme, İzinli Gönderici, İzinli Alıcı ve Özel Mühür) faydalanılacaktır.
Ortak Transit Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinde izin makamınca aşağıdaki basitleştirmelerin kullanımına izin verilebileceği hükme bağlanmıştır:

a) Kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme,
b) Özel tip mühürler,
c) İzinli gönderici,
ç) İzinli alıcı,
d) Belirli taşıma şekillerine özgü usuller;

1) Demiryolu ile taşınan eşya,
2) Havayolu ile taşınan eşya,
3) Boru hattı ile taşınan eşya.

Bu basitleştirmelerden AB uygulamasında sıklıkla kullanılanlar kapsamlı teminat ve teminattan vazgeçme, izinli gönderici ve izinli alıcı uygulamalarıdır. Tüm basitleştirmeler için Yönetmeliğin 31 inci maddesinde tanımlanan genel koşullar yanında her bir basitleştirmeye ilişkin yine Yönetmelikte düzenlenen özel koşulların yerine getirilmiş olması gerekmektedir.

Kapsamlı Teminat: Bir kişinin birden fazla ortak transit işleminde kullanabileceği bir teminat türüdür. Başvuran kişinin geçmişte yaptığı transit işlemlerinden faydalanılarak bir hafta süresince gerçekleştireceği transit işlemlerinde kendisine gereken teminat tutarı hesaplanır. Bu tutara referans tutar adı verilir ve referans tutar kadar teminat idaresine teminat mektubu verilir. Kapsamlı teminat düşümlü olarak çalışmaktadır.

İndirilmiş tutarda kapsamlı teminat: Kapsamlı teminat tutarı, asıl sorumlunun yeterli ortak transit rejimi deneyimi bulunduğunu kanıtlaması durumunda, referans tutarın % 50'sine; asıl sorumlunun yeterli ortak transit rejimi deneyimi bulunduğunu ve yetkili makamlarla çok yakın işbirliği yaptığını kanıtlaması durumunda, referans tutarın % 30'una indirilebilir.

a) Teminattan vazgeçme: Asıl sorumlunun yeterli ortak transit rejimi deneyimi bulunduğunu, yetkili makamlarla çok yakın işbirliği yaptığını, taşıma işlemlerini yönetim altında bulundurduğunu ve yükümlülüklerini karşılayacak yeterli mali kaynağa sahip olduğunu kanıtlaması durumunda tanınabilir. Asıl sorumlunun yükümlülüklerini karşılayacak yeterli mali kaynağa sahip olması, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen şartları taşıyan ve bağımsız denetim yetkisi verilen bağımsız denetçi tarafından firmanın son üç yılı esas alınmak üzere mali tabloları incelenerek Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen Denetim İlke ve Kuralları ile Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerine göre hazırlanan ve referans tutarın beş katını karşılayacak kadar öz sermayesinin bulunduğunu gösteren rapor ile kanıtlanır. Teminattan vazgeçme durumunda, teminat tutarı referans tutarın % 1'i olur. Ülkemiz Ortak Transit Sözleşmesine taraf olduktan sonra teminatın tamamından vazgeçilmesi söz konusu olacaktır.

b) İzinli gönderici: Transit beyannamesine konu eşyayı hareket idaresine sunmaksızın ortak transit işlemleri gerçekleştirmek isteyen kişilere izinli gönderici statüsü verilebilir. Bu basitleştirme sadece kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izni verilen kişilere tanınır.

c) İzinli alıcı: Ortak transit rejimine tabi eşyayı ve transit refakat belgesini varış idaresine sunmaksızın eşyayı kendi tesislerinde veya belirlenmiş bir başka yerde teslim almayı isteyen kişilere izinli alıcı statüsü verilebilir.
Ortak Transit Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinde sayılan kapsamlı teminat, izinli gönderici veya izinli alıcı gibi basitleştirilmiş usullerden faydalanmak için anılan Yönetmeliğin 31 inci maddesinde sayılan genel koşulları taşıyanlar, ayrıca her bir basitleştirilmeye ilişkin Yönetmelikte düzenlenen özel koşulları da taşıyor olmaları halinde izin makamı olan Gümrükler Genel Müdürlüğüne başvurabilirler.
Kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izni başvurularının Ortak Transit Yönetmeliğinin 22 no.lu ekinde yer alan form ile yapılması gerekmektedir
Ortak Transit Yönetmeliğinin Geçici Madde 1’i uyarınca Bakanlığımız, Türkiye’nin Ortak Transit Sözleşmesine taraf olacağı tarihe kadar, transit rejiminde hali hazırda kullanılmakta olan teminatları kapsamlı teminat olarak kabule bu Yönetmelik hükümlerine bağlı kalmaksızın yetkili kılınmıştır.
Bilge Sisteminde tanımlı toplu teminatı veya Uluslararası Nakliyeciler Derneği kefaletinde yürütülen Global Teminat Sistemi teminatı bulunanlar söz konusu teminatlarını NCTS üzerinden yapacakları ortak transit işlemlerinde de kullanabilirler.

Ancak, belirli mali ve güvenirlik koşullarını taşıyan kapsamlı teminat kullanıcılarına tanınan teminat tutarında referans tutarın %50’sine veya %30’una kadar indirme veya teminattan vazgeçme uygulamasından faydalanabilmek için kullanıcılara kapsamlı teminat için başvurmaları önerilmektedir. Ülkemizin 1 Temmuz 2012 tarihinde Ortak Transit Sözleşmesine taraf olması öngörüldüğünden, toplu teminatlar veya UND teminatları bu tarihten sonra NCTS’te kullanılamayacaktır.
Asıl sorumlu şahsen veya yetkili temsilcisi aracılığı ile eşyayı ortak transit rejimine tabi tutan kişidir.
Asıl Sorumlunun sorumlulukları ve yükümlülükleri de Ortak Transit Yönetmeliğinin 15 ve 16 ncı maddelerinde düzenlenmiştir.

Asıl sorumlu, ortak transit rejiminde transit beyannamesinin 50 no.lu kutusunu imzalamaktadır. Asıl sorumlu olabilmek için Bakanlığımızın herhangi bir özel iznine gerek bulunmamakta olup, BİLGE sisteminde transit beyannamesi düzenleyebilen herkes aynı kullanıcı adı şifresi ile NCTS’e giriş yapabilecektir.
NCTS’e transit beyannamesi gönderebilmek için gümrük idarelerindeki veri giriş salonlarına gelmenize gerek yoktur. NCTS’in internet linki kullanılarak internet bağlantısı bulunan her bilgisayardan NCTS’e transit beyannamesi sunulabilir.
Transit refakat belgesi transit beyannamesi bilgilerine dayanan ve eşyaya refakat etmek üzere NCTS’ten bastırılan belgedir. Hareket gümrük idaresinde eşyanın gümrük işlemleri tamamlanarak sevk edilmesinden önce gümrük memuru tarafından sistemden beyaz A4 kağıt üzerine alınan bir çıktıdır. Sağ üst bölümünde barkod ve MRN adı verilen tescil numarasını taşır. 

Transit beyannamesi sistemde tescilli beyanname olup, transit refakat belgesi yalnızca sistemdeki beyannamenin MRN numarasını taşıyan bir çıktı olup, beyannamenin birden fazla kalemi içeriyor olması halinde kalem listesinin de çıktısı gümrük memurunca alınarak transit refakat belgesine eklenir.
Ortak Transit İşlemleri NCTS üzerinden elektronik ortamda yürütüleceğinden, sisteme erişilemeyen durumlar hariç (fallback) kağıt beyanname kullanılmayacaktır. 
İzinli gönderici statüsüne sahip kullanıcıların eşyayı hareket idaresine, izinli alıcı statüsüne sahip kullanıcıların da eşyayı varış idaresine sunmasına gerek bulunmamaktadır. Bunun dışında standart usulde yapılan her ortak transit işleminde eşyanın gümrük idaresine sunulması gerekmektedir. 
1- NCTS uygulamasına nasıl giriş yaparım?

http://www.gumruk.gov.tr/tr-TR/euygulamalar/Sayfalar/Projeler.aspx

Yukarıda yer alan linkin altında çıkan NCTS  bölümünden yükümlü menüsüne ulaşılabilmektedir.

2-Transit beyannamesini NCTS sistemi üzerinden nasıl doldurabilirim?

http://www.gumruk.gov.tr/TR-TR/EUYGULAMALAR/NCTS/Sayfalar/default.aspx

Yukarıda yer alan linkten NCTS Uygulaması yükümlü kullanıcı kılavuzuna ulaşılabilmektedir.

3-NCTS üzerinde transit beyannamesi doldurmak için gümrüğe gitmek zorunda mıyım?

NCTS uygulaması internet üzerinden çalışmakta olup internet bağlantısı olan herhangi bir bilgisayardan beyanname tescil ederek gümrük idaresine göndermeniz mümkün bulunmaktadır.

4-Beyanname dolduruken hata alıyorum, ne yapmalıyım?

“Error” şeklinde çıkan hatalarda sizin düzeltme yapabilmeniz için hatanın kaynağı olan kutu ve bölümler belirtilmekte olup, ilgili bölümlerin uygun olarak doldurulup doldurulmadığını yükümlü kullanıcı kılavuzunu takip ederek kontrol etmeniz gerekmektedir.

NCTS sisteminin zorunlu olduğu gümrük idarelerinde özet beyan modülünden transit işlemi yapılamayacak olup, beyanın NCTS uygulaması üzerinden transit beyannamesi doldurularak verilmesi gerekmektedir. NCTS transit beyannamesi detaylı bir beyannamedir. Kılavuzda doldurulması zorunlu olan alanlar belirtilmiş olup, zorunlu alanlar doldurulmadığında sistem bu şekilde hata vermektedir.

5-Transit beyannamesini yanlış doldurup gümrük idaresine gönderdim. Düzeltme yapamaz mıyım?
Transit beyannamesi hareket gümrük idaresinde onay memurunca kabul edilene kadar kılavuzda belirtilen şekilde istenildiği kadar düzeltme yapılabilmektedir.

6-Taşıtın plakasını yanlış yazdım ve hareket gümrük idaresinden araç çıkış yaptı, ne yapmalıyım?

Taşıt plakası varış gümrük idaresince düzeltilebilmektedir.

7-Bir taşıma aracı için birden fazla transit beyannamesi düzenleyebilir miyim?

Bir araç için mevzuat dahilinde birden fazla transit beyannamesi düzenlenebilmektedir.

8-NCTS sistemi kağıtsız beyanname sistemi midir?

NCTS uygulaması kağıtsız bir uygulama olmayıp, transit rejiminde beyanname ekine eklenmesi gereken tüm belgelerin NCTS uygulasında üretilen transit refakat belgesinin ekine konulması gerekmektedir.

9-Ülke ve gümrük kodları neden farklı?

NCTS uygulaması ülkemizin ortak transit sözleşmesine taraf olması halinde kullanılabilecek şekilde tasarlanmış olup, uluslar arası uygulamanın gereklerine göre tasarlanmıştır.

10- Beyannamenin kutuları arasında BİLGE de “enter” tuşu ile geçiş yapılabiliyor; NCTS de böyle yapılamaz mı?

NCTS uygulaması internet üzerinden çalışmakta olup, kutular arası geçişlerde TAB tuşu kullanılabilmektedir.

11- Alıcısı ve gönderici farklı kalemlerde eşya için nasıl beyanda bulunmalıyım?

Beyannamenin ana ekranında alıcı ve gönderici boş bırakıldığında, kalem ekranında yer alan alıcı ve gönderici her kalem için ayrı ayrı girilebilmektedir.

12- Transit beyannamesi ile eşyamı doğrudan antrepoya indireceğim zaman ne olacak?

YGM lerin kendi programları üzerinden transit beyannamelerinin gelişini gümrüğe bildirmesi mümkün bulunmakta olup, gümrük idareleri YGM lerden gelecek bildirime göre varış bildirimini yapacaktır. 

13- Varış gümrük idaresinde eskiden transit işleminden sonra RL kodlu teslim alma özet beyan veriyordum, şimdi de verecek miyim?

NCTS sisteminde varış gümrük idaresince aracın gelişi hareket idaresine bildirildiğinde sistem onaylanmış statüde RL kodlu bir teslim alma özet beyanı üretmekte ve numarası beyannamenizin sağ alt köşesinde görünmektedir.

Ancak bu özet beyan sadece taşıt üstü veya antrepo beyannamesi tescil edilmesi durumlarında varış haber edildiği andan itibaren kullanılabilmekte; diğer durumlarda kullanılabilmesi için transitin sonlanması gerekmektedir.

Sistemin üretmemesi halinde ÖzetbeyanTC modülünden RL kodlu özet beyan vermeniz mümkün bulunmaktadır.

14- Gümrük idaresinde uygulama başlamadan tescil edilmiş transit beyannamem var, transit özet beyan (yavru beyanname) veremiyorum ne yapmalıyım?

Transit özet beyan yerine NCTS sisteminden beyanname tescil ederek, beyannamenin önceki beyan bölümüne eski sistemde tescil edilmiş beyanname bilgilerini girmeniz gerekmektedir. 

15- Beyannamenin kalem ekranını dolduramıyorsam ne yapmalıyım?

Ortak Transit Yönetmeliği’nin 14/9 maddesine göre işlem yapılabilmektedir.

1)Rejimin Tanımı

Transit Rejimi, ithalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş, ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmış eşyanın gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içindeki bir noktadan diğerine taşınmasına uygulanır.

Gümrük idareleri, transit rejimine tabi tutulan eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde;

• Yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye,
• Yabancı bir ülkeden Türkiye’ye,
• Türkiye’den yabancı bir ülkeye,
• Bir iç gümrük idaresinden diğer bir iç gümrük idaresine,

taşınmasına izin verir.

2)Rejimde Kullanılan Belgeler

Transit rejimine tabi eşya kağıt usul uygulanmasına karar verilen durumlar hariç bilgisayarlı transit rejimi aracılığıyla beyan edilir.

Transit Rejiminde rejim beyanı gümrük beyannamesi ile yapılır. Aşağıdaki belgeler gümrük beyannamesi yerine kullanılabilir:

• TIR Karnesi
• Form 302 (NATO Eşyası, NATO-SOFA Anlaşması kapsamı eşya)
• ATA Karnesi(*)

3)Rejimin unsurları (Transit beyannameli işlemler)

a)Teminat:

Transit eşyası için tahakkuk edebilecek gümrük vergilerinin ödenmesini sağlamak üzere teminat verilmesi zorunludur. Ancak; havayoluyla, boru hattıyla, demiryoluyla (Gümrük Yönetmeliğinin 33 no.lu ekinde yer alan eşya hariç) , denizyoluyla yapılan taşımalarda teminat aranmaz.

• TIR Karnesi teminat hükmünde olduğundan ayrıca teminat aranmaz.

Ortak Transitte teminat türleri

• Bireysel teminat
• Kapsamlı teminat şeklinde olabilir.

Teminatla ilgili detaylar için http://www.gumruk.gov.tr/tr-TR/emevzuat/Sayfalar/genelgeler.aspx” adresinde yer alan 10.02.2012 tarihli 2012-04 sayılı Genelgenin 4 üncü maddesine bakınız.  

b)Ayniyet önlemleri

-Mühürleme: Hareket gümrük idaresi, gerekli gördüğü ayniyet önlemlerini alır. Genel bir kural olarak, eşyanın ayniyeti, mühürleme yoluyla sağlanır.

c)Transit Süresi:

Transit eşyasının giriş veya hareket gümrük idaresinden karayolu ile sevki tarihinden itibaren çıkış veya varış gümrük idaresine sunulması için giriş veya hareket gümrük idaresince transit süresinin belirlenmesinde taşıtın sürati, coğrafi yol durumu, kat edeceği mesafe ile mevsim şartları dikkate alınır. Türkiye Gümrük Bölgesinde transit halinde olan araçlara Gümrük Genel Tebliğinin (TIR İşlemleri) (Seri No:1) 8 inci maddesinde belirtilen süreler esas alınarak transit süresi verilir

Ancak, söz konusu süreler Karayolları Genel Müdürlüğünce düzenlenen Özel Yük Tasıma İzin Belgesi ile taşınan eşya için anılan belgede belirtilen taşıma sürelerini geçmeyecek şekilde ilgili gümrük idaresi tarafından arttırılabilir. Demiryolu ve denizyolu ile yapılan transit işlemlerinde transit süresi verilmez. ATS cihazı takılan araçlara mümkün olan en kısa transit süresi verilir.

Transit süresi, giriş veya hareket gümrük idaresindeki işlemlerin bitirilerek aracın sevk edildiği saatten itibaren başlatılır ve sürenin bitim tarihi transit belgesinde gün, ay ve yıl olarak belirtilir. Ayrıca, sürenin bitim saati de yazılır. Bir araçta birden fazla varış idaresine sevk edilecek transit beyannamesi bulunması halinde her hareket gümrük idaresinde transit süresi verilirken aracın başka gümrük idaresine uğrayıp uğramayacağı göz önünde bulundurulur. Aynı araçta taşınan eşya için düzenlenen transit beyannamelerinden herhangi birisine verilen transit süresinin 4 üncü fıkrada belirtilen durumlar haricinde aşılması halinde usulsüzlük cezası uygulanır.

Para cezası tatbikinde, özellikle sınır kapılarında yaşanan kuyruklar nedeniyle transit eşyası taşıyan araçların süresi içerisinde gümrük sahasına giriş yapamadığı durumlarda, Bölge Müdürlüğü koordinesinde ilgili gümrük idaresince mobil ekipler oluşturularak kuyrukta bekleyen araçlar tutanakla tespit edilir ve söz konusu araçların transit sürelerinin geçip geçmediğinin hesaplanmasında mezkur tutanağın düzenlendiği tarih (saat) esas alınır.

Giriş veya hareket gümrük idaresince verilen transit süresinin, güvenlik sorunu, arıza, kaza, yol yapımı, yol kapanması, hastalanma veya araç şoförünün emniyeti suistimal suçu işlemesi veya başka bir nedenle geçirilmesi durumunda ilgililerin en yakın emniyet, jandarma, gümrük, sağlık gibi ilgili mercilerden alacakları belgelerle bu durumlarını belgelendirmeleri koşuluyla; ayrıca,deprem ve sel gibi herkesçe bilinen ve duyulan olaylarda para cezası uygulanmaz. Ancak, hareket gümrük idaresince verilen transit sürelerinin vize problemleri nedeniyle aşılması durumunda, vize müracaat tarihinin ilgili konsolosluktan alınacak belge ile ispat edilmesi şartıyla, vize müracaat tarihi ile vize alma tarihi arasındaki süre söz konusu transit süresini keseceğinden para cezası uygulanıp uygulanmayacağı hususu belirlenirken vize alma süreleri de göz önünde bulundurularak işlem yapılır.

Serbest bölgelere transit olarak sevk edilen eşyanın serbest bölgeye alınması için gerekli belgelerinin alıcısı tarafından ibraz edilemediği durumlarda bahse konu eşyayı taşıyan araçların serbest bölgeye geliş tarihi (saati) gümrük idaresi tarafından düzenlenecek bir tutanakla belirlenir ve söz konusu araçların transit sürelerinin geçip geçmediğinin hesaplanmasında mezkur tutanağın düzenlendiği tarih (saat) esas alınır.

d)Memur Refakati

Gümrük Yönetmeliğinin 229 uncu maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla ve aynı Yönetmeliğin 249 uncu maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca aşağıda sayılan istisnai haller dışında transit beyannamesi kapsamı eşya varış gümrüğüne her durumda teminatlı olarak, memur refakati olmaksızın ve herhangi bir üst yazıya bağlanmaksızın sevk edilir, sevk edilen transit beyannamelerinin teyitleri titizlikle takip edilir.

-  İthali yasak eşyanın transit beyannamesi ile sevki mutlak surette teminatlı ve memur refakatli olarak yapılır.
- Aşağıdaki durumlarda, eşyanın transit beyannamesi kapsamında varış gümrük idaresine sevkinde yükümlüsünce teminat verilemediği ve yazılı talepte bulunulduğu hallerde gümrük idaresinin imkanları dahilinde memur refakati uygulanır:

1) Sürülerek götürülen taşıtlar (taşıtın kendisinin eşya olduğu durumlar),
2) Özel kullanıma mahsus taşıtlarda bulunan eşya,
3) Aynı Bölge Müdürlüğüne bağlı ve aynı belediye sınırları içerisinde yer alan gümrük idareleri arasında taşınacak eşya,
4) Serbest bölgelerden çıkarılarak yurtdışı edilecek olan Türk menşeli eşya.
Yukarıda sayılan durumlar haricinde transit beyannamesi kapsamı eşyaya memur refakati uygulanmasını gerektirecek bir durumun ortaya çıkması halinde talep gerekçesiyle birlikte ilgili Bölge Müdürlüğünce Bakanlığa bildirilir ve alınacak talimata göre işlem yapılır.

Avrupa’da otoban, köprü ve tünel geçiş ücretlerin yüksek olması, kara yolu taşımacılığı yapan firmaları alternatif çözümler üzerinde durmaya yöneltmiştir. Bu hususta, otoban, köprü ve tünel geçişlerini indirimli olarak yapabilmek için otoban geçiş cihazları/kartları kullanılmaktadır. Otoban geçiş cihazı/kartı kullanarak, Fransa, İtalya, İspanya, Portekiz, Alp Dağları, Avusturya, Almanya, İspanya ve Polonya’daki otoban, köprü ve tünellerden indirimli olarak geçiş yapma hakkına sahip olursunuz.
Bu hizmet ile herhangi bir akaryakıt kartına bağlı kalmaksızın, en iyi indirimlerden faydalanabilir, tarafınıza her ay gönderilecek otoyol faturalarınızı vadeli olarak ödeme imkânına sahip olursunuz. 

Detaylı Bilgi İçin: http://und.web.tr/tr/37/avrupa-otoyol-kartlari

Derneğimiz, nakliye sektöründeki üyelerimizin artmakta olan maliyetlerini azaltmaya yardımcı olmak adına yapmış olduğu Vodafone GSM Projesi ile hizmetlerine bir yenisini ekleyerek, üyelerimizin talepleri ve ihtiyaçları doğrultusunda Vodafone tarafından belirlenecek en uygun tarife ve seçeneklerden yararlanmalarını amaçlamıştır.

Vodafone GSM Hizmetinden yararlanabilmek için firmanızın UND üyesi olması yeterli olmakla beraber, Vodafone yetkilileriyle yapılacak görüşmenin ardından belirlenecek tarifeler ile çeşitli indirim ve avantajlardan hemen yararlanmaya başlayabileceksiniz.

Bu hizmetten yararlanmak için lütfen tıklayınız  http://und.web.tr/tr/34/gsm-hizmetleri
 
Reps Danışmanlık, Sigortacılık konusunda aktif ve özellikle hasar konularının çözümlenmesinde uzmanlaşmış bir danışmanlık organizasyonu ve UND’nin işbirliği içerisinde bulunduğu çözüm ortaklarından biridir.

Dünyanın neresinde olursa olsun, hasarın türü ve taşıyıcı vasıta fark etmeksizin, gerçekleşmiş olan taşımacılık hasarlarında şirketinizin haklarını en etkin şekilde korumak adına yapılması gereken işlemleri yürütür ve zarar tutarını, hasarın oluşumunda kusuru olan taraflardan sizin adınıza tahsil eder, şirketinize yüklenen maliyetlerden kurtulmanızda size yardımcı olmaktadır.

Ayrıntılı bilgi için lütfen tıklayınız  http://und.web.tr/tr/38/yurtdisi-hasar-danismanligi

UND’nin işbirliği içerisinde bulunduğu şirket kanalıyla, nakliye firmalarının yurtdışında yapmış olduğu akaryakıt, tamir-bakım ve ücretli geçişler (otoyol, köprü ve tünel) için ödedikleri KDV bedellerinin, UND üzerinden başvurularak geri alınması ve üye hesaplarına aktarılmasıdır. 

Fransa, Avusturya, İngiltere, İrlanda, Belçika, Lüksemburg, Hollanda, İsveç, Danimarka, Finlandiya, Norveç, İtalya, Slovenya ve Romanya’da firmaların yaptıkları mazot, tamir-bakım ve ücretli geçiş harcamalarının (otoyol, köprü ve tünel) KDV bedelleri için başvuru yapılabilmektedir.
Siteme dahil olacak firmalardan talep edilen başvuru evrakları her ülkede farklılık göstermekte olup, güncel evraklar ve detaylar için Derneğimizden bilgi temin edebilirsiniz. Ülkelere göre istenen belgeleri görüntülemek için lütfen tıklayınız.  http://und.web.tr/tr/5755/yurtdisi-kdv-iadeleri
Standart KDV iadesi, dönemlik başvuru olarak da adlandırılabilir. KDV iade başvuruları firmaların isteğine göre 3, 6 ve 12 aylık dönemler halinde yapılabilmektedir.  Standart KDV iadesinin işlem süreleri ilgili ülke maliye bakanlıklarının belirlemiş olduğu sürelere göre sonuçlanmaktadır. Standart KDV İadelerinin ülkelere göre sonuçlanma sürelerini, ülke isimlerini seçerek http://und.web.tr/tr/5755/yurtdisi-kdv-iadeleri linkinden görebilirsiniz.
Ekspres KDV iadesi ile ilave bir hizmet bedeli karşılığında 15 gün gibi kısa bir sürede KDV iadeleri temin edilmekte ve üye hesaplarına aktarılmaktadır.

Ekspres KDV iadesinde sadece global akaryakıt faturalarının (Essocard, Shellcard, AS2,BP, OMV, DKV gibi) ibraz edilmesi gerekmektedir. (Ekspres KDV iadesi komisyon oranlarını görmek için lütfen tıklayınız. http://und.web.tr/tr/5755/yurtdisi-kdv-iadeleri )