EKİM 2018 TAŞIMACILIK İSTATİSTİKLERİ RAPORU YAYINLANDI | Uluslararası Nakliyeciler Derneği

EKİM 2018 TAŞIMACILIK İSTATİSTİKLERİ RAPORU YAYINLANDI

20.11.2018

 
İHRACAT TAŞIMALARI

UND’nin derlediği verilere göre; Türk araçlarının geçen yılın Ekim ayında 110.582 adet olan ihracat taşıma sayısı 2018 yılı Ekim ayında %5 büyüme ile 116.421 adet oldu. Türk araçlar 2018 yılı Ocak-Ekim toplamında bir önceki yılın aynı dönemine göre %2 düşüş ile 1.010.070 adet taşıma gerçekleştirdiler.
 
Yabancı araçların ise geçen yıl Ekim ayında 32.621 adet olan taşıma sayıları 2018 yılı Ekim ayında %2 düşüş ile 31.851 adet oldu. Ocak-Ekim toplamında bir önceki yılın aynı dönemine göre %6 büyüme ile 289.495 adet taşıma gerçekleştirdiler.
 
Türk ve Yabancı araçların 2017 yılı Ekim ayında gerçekleştirdiği toplam 143.203 adet olan taşıma sayıları 2018 Ekim ayında %3 büyüme ile 148.272 adet oldu. İlk 10 ay toplamında bir önceki yılın aynı dönemine göre ise Türk ve Yabancı araçlar toplamda gözle görülür bir değişim yaşamadılar ve 1.299.565 adet ihracat taşıması gerçekleştirdiler. İhracat taşımalarının %78‘i Türk, %22’si ise Yabancı plakalı araçlar ile yapıldı.  

İhracat taşımalarımızda %42 oranında büyük bir paya sahip olan Irak’ı hariç tutacak olur isek; Türk araçlar bir önceki yılın aynı dönemine göre %1 düşüş yaşadılar, Yabancı araçlar ise %7 büyüme sağladılar.
 
Suriye’ye yapılan taşımalar %19 düşüş yaşadı, Geçen yıl ilk 2 aylık dönemde hızlı başlayan Irak pazarı da geçen yıla oranla %8 düşüş gösteriyor. Irak ve Suriye’deki düşüş Ortadoğu ülkeleri toplamını da etkilediği için Ortadoğu’da %8 düşüş olduğu görülüyor.
 
Avrupa’nın genelinde yaşanan artış eğilimi özellikle komşu ülkelerde; Romanya %25, Yunanistan %17, Bulgaristan %29 olmak üzere olumlu etkilere sebep oldu. Polonya, Macaristan ve Avusturya gibi Orta Avrupa ülkelerinde de %10’e varan artışlar dikkat çekiyor. Avrupa ülkelerine toplamda %8 artış yaşandı. Avrupa ülkeleri ile yapılan KUKK toplantılarında alınan olumlu sonuçlar ile birlikte Avrupa ülkelerine ihracat taşımalarımız artmaya devam etmektedir. Eylül ayı içerisinde teslim alınan Macaristan Transit geçiş belgeleri ile birlikte AB ülkelerine yapılan ihracat taşımalarının rahatladığı görülüyor.
 
2017 yılında Azerbaycan ve Nahcivan’a yapılan ihracat pazarında azalma görülmüştü, 2018 yılı İlk 10 ay toplamında ise Nahcivan’a %9 düşüş olmasına karşın, Azerbaycan’a %11 artış olduğu görülüyor. Gürcistan’a yapılan ihracat taşımalarında ise Türk araçlarının payları %3 oranında düştü ve Gürcistan plakalı araçlar pazarda %12 artış ile yükselişe devam ettiler. Türk araçlarının İran’a yaptığı ihracat taşımalarında da %22 düşüş görülüyor. İran araçları ise Türkiye’den yaptığı ihracat taşımalarında %14 oranında artış gösteriyorlar.



Türk araçlarının ihracat taşıması yaptığı ilk 10 ülke toplam pazar payının %70’ini karşılamaktadır. İlk 15 ülke %82’sini ve ilk 20 ülke ise %90’dan fazlasını karşılamaktadır.


Türkmenistan’a yapılan taşımalarda %55 oranında ciddi düşüş olduğu görülmektedir. Bu konuda yapılan araştırmalarımızda, Türkmenistan’daki mevcut projelerin tamamlanması ve aynı ölçekte yeni projeler olmaması, ihracat taşımalarımızı olumsuz etkilemektedir. Türkmenistan’ın Tacikistan’a yapılan ihracat taşımalarında kendi ülkesi üzerinden transit geçişlere izin vermemesi de taşımalarımızı ve ihracatımızı olumsuz etkileyen durumlardan biri olmuştur. Türkmenistan taşımaları düşüşe geçmesine rağmen, Özbekistan taşımalarında ise %59 oranında artış yaşanıyor. Türkmenistan pazarındaki azalış, Özbekistan’a artan pazarımız ve Rusya’ya artan pazarımız ile ikame ediliyor. Mayıs ayı içerisinde Semerkant’ta gerçekleştirilen Özbekistan-Türkiye KUKK toplantısı ile birlikte %50 artan geçiş belgesi kotası ile birlikte Özbekistan’a olan taşımalarımız daha da artmıştır ve ekim ayı sonunda biten belgelerin kasım ayı içerisinde gelmesi sınır kapılarında beklemelere sebep olmuştur. BDT ve Asya güzergâhında Özbekistan taşımacılarımız için önemini her geçen gün artırmaktadır. 

BDT ülkelerine yapılan taşımalarda önemli bir yere sahip olan Rusya Federasyonu’na baktığımızda bu yıl taşımaların hızla yükselişe geçmesi ile birlikte ihracat taşımalarımızda %130 oranında artış olduğu görülüyor. Öyle ki Rusya için aylık dönemlerde açılan geçiş belgeleri Mayıs ayında yeterli gelmediği için ek 700 adet belge, Haziran ayında da ek 500 adet belge kullanıma açılmıştı. Temmuz’da 100 ve Ağustos ise 200, Eylül ayında 300 adet ek belge kullanıma açılmıştı. Sektörden gelen talepler doğrultusunda Eylül ayında Rusya’da kalan belgelerin tümü genel kullanıma açılmıştır. Ekim ayının başında kalan ikili belge sayısı 1400 adet idi, Kasım ayının başında ise belgelerin tamamı tükenmiştir. Eylül ayında Belarus ile yapılan KUKK toplantısında olumlu sonuçlar alınarak dönülmüştü, Rusya belgelerinin tükenmesi ile birlikte Belarus v.b. ülkeler üzerinden taşımaların devam etmektedir. Altyapı yatırımları ve süren inşaat projelerinin artması ile birlikte, ihracat taşımalarımızda Ukrayna’ya %39 oranında artış yaşanmıştır. Moldova’ya ise %29 oranında artış görülmektedir. BDT ve Orta Asya ülkelerine ilk 9 ay toplamında %1 düşüş yaşanmıştır. Bu düşüşün en büyük sebebi Türkmenistan’a yapılan taşıma sayılarının düşüş göstermesidir.
 



İlk 10 ayda, Türkiye’den yapılan ihracat taşımalarında; Türk araçlar yüzde 2 düşüş yaşadılar. Yabancı araçlar ise %6 artış yaşadılar, Genel toplamda ise bir değişiklik olmadı.






 
İTHALAT TAŞIMALARI


 
2018 yılının ilk 10 ayında ithalat taşımalarında genel toplamda %8 düşüş olduğu görülüyor. Türk araçların sayısında %8 oranında düşüş yaşanırken Yabancı araçların oranında ise %7 düşüş yaşandı. Geçen yıla göre Yabancı araçlar Pazar payında %34’e kadar paylarını artırmış durumdalar. İthalat taşıması yapan Yabancı araçları, başta Bulgaristan olmak üzere İran ve Romanya takip ediyor. Neredeyse tüm yabancı araçların ithal pazarındaki sayıları düşüşe geçmesine rağmen İran araçları %22 artış sağlamışlardır.



İlk 10 ayda, Türk araçlarının İthalat taşımalarında yük aldığı ülkelere bakıldığında, ilk sırada 78.017 adet taşıma ile Almanya geliyor. Geçen ay ikinci sıradaki Irak ise her ay artış eğiliminde olmuştu fakat ihracattaki düşüş ile birlikte ithalatta da düşüş eğilimine geçti ve yerini 49.254 ithalat taşıması yaptığımız ve %7 düşüş yaşanan İtalya’ya bıraktı. 3. Sıradaki Irak’ta ise İlk 10 ay toplamında %43 oranında düşüş yaşandı ve 43.254 adet ithalat taşıması gerçekleştirildi.

Avrupa ülkeleri arasında düşüşün yaşandığı ülkelerde %21 Birleşik Krallık, %10 Bulgaristan, %6 Romanya, %7 ile İtalya, %7 İspanya ve Yunanistan %3 bulunmaktadır.  Diğer tüm Avrupa ülkelerinden yapılan ithalat taşımalarımız istikrarlı bir şekilde artmaya devam ediyor. Bu ülkeler arasında Fransa %9, Hollanda %4, Belçika %33, Polonya %4 ve Avusturya %16 artış ile dikkat çekmektedir.
 
İran’dan yapılan ithalat taşımalarımızda ise Türk araçları %4 oranında düşüş yaşandı. Diğer dikkat çeken ülke ise %20 artış ile Özbekistan oldu. İhracat taşımasında da ciddi artış görülen Özbekistan’ın İthalat yönünde de artış göstermesi Özbekistan’ın önemini tekrar vurguluyor.
 



Bölgelere göre ihracat ve ithalat karşılaştırması yaptığımızda, Avrupa ülkelerine artan ihracatımızın, ithalatımızda aynı oranda olmadığı dikkat çekmektedir. Orta doğu ülkelerine (başta Irak ve Suriye olmak üzere) de aynı şekilde ithalatımızda ciddi oranda düşüş olduğu görülmektedir. İhracat taşımalarımızda bölgelere göre yaşanan artışların ithalat taşımalarımızda aynı düzeyde olmaması durumu boş girişleri de etkilemektedir.
 
 
TRANSİT TAŞIMALAR
 
Türkiye üzerinden yapılan Transit taşımalar incelendiğinde; Türk ve Yabancı araçlarının İran, Irak, Gürcistan, Azerbaycan, Bulgaristan, Romanya, Yunanistan başta olmak üzere komşu ülkelere taşıma yaptığı görülüyor.  Yoğun olmamakla birlikte İtalya, Almanya, Hollanda, Fransa gibi gelişmiş ülkelere de transit taşımalar yapılıyor. Transit taşımaları ülkemiz üzerinden yapan araçlar ise gene yoğunlukta olarak İran, Bulgaristan ve Gürcistan gibi komşu ülkeler.
 

 

BOŞ GİRİŞLER
 

 
Türk araçlarının boş girişlerinde bölgelere göre ayrım yaptığımızda çarpıcı bir etkiyi görebiliyoruz. Türk araçlarının Avrupa ülkelerine ihracat taşımalarını artırdığını önceki tablolarda görmüştük, ithalatın aynı oranda artmamasının etkisi Avrupa’dan boş dönüşlerde %73 oranında artış olduğunu gösteriyor. Geçen yıl ilk 10 ay toplamında Avrupa’dan 40.000 araç boş dönüş yapmış iken 2018 yılının ilk 10 ayında Avrupa’dan ~70.000 araç boş dönüş yapmıştır.



İlk 10 ay toplamında Türk araçları boş giriş sayılarını %6 düşürmesine karşın Yabancı araçlar %34 oranında boş girişlerini artırdılar. Türk taşımacılar; Avrupa’dan aylık ~6.700 araç, Irak ve Suriye’den ~45.000 araç, Azerbaycan ve Gürcistan’dan ~12.000 araç, İran’dan ~1.700 araç, Rusya’dan ~400 araç ile aylık ~70.000 araç ile kendi ülkelerine boş dönüş yapıyorlar. Yabancı araçlar ise aylık ~14.000 adet boş giriş yapıyor ve bu araçların başında Gürcistan, Bulgaristan, Romanya, Makedonya ve İran geliyor.