Mart 2018 Taşımacılık İstatistikleri Raporu Yayınlandı

24.04.2018


İhracat taşımalarımızın %55’i (~685.000) Ortadoğu ve Körfez Ülkelerine, %30’u (~380.000) Avrupa Ülkelerine, %15’i ise (~185.000) BDT ve Orta Asya Ülkelerine yapılmaktadır.


Değer olarak ($) ise İhracatımızın %54’ü Avrupa’ya %23’ü ise Yakın ve Orta Doğu’ya yapılmaktadır. İthalatımızda ise %53’ü Avrupa’dan, %26’sı Diğer Asya ülkelerinden, %9 ise Yakın ve Orta Doğu’dan yapılmaktadır.

İHRACAT TAŞIMALARI
 
2018 yılı ilk çeyreğinde, Türk araçları bir önceki yılın aynı dönemine göre %4 düşüş ile 299.305 adet, Yabancı araçlar ise %14 büyüme ile 85.977 adet ve toplamda geçen yıl ile aynı seviyelerde 385.282 adet ihracat taşıması gerçekleştirilmiştir.
 
Suriye’ye yapılan taşımalarda %30 oranında bir düşüş yaşanmış olsa da; Afrin operasyonunda alınan olumlu sonuçlar ve devam eden operasyonlar ile birlikte önümüzdeki dönemlerde taşımacılık sayılarında ciddi oranlarda artışlar olacağı öngörülüyor. Geçen yıl ilk 2 aylık dönemde hızlı başlayan Irak pazarı, geçen yıla oranla %10 düşüş gösteriyor. Iraktaki çifte vergilendirme uygulaması kaldırılır ise taşıma sayılarının ciddi oranlarda artışa geçeceği düşünülüyor. Irak ve Suriye’deki düşüş Ortadoğu ülkeleri toplamını da etkilediği için Ortadoğu’da %15 düşüş olduğu görülüyor.
 
Avrupa’nın genelinde yaşanan artış eğilimi özellikle komşu ülkelerde; Romanya %25, Yunanistan %13, Bulgaristan %24 olmak üzere olumlu etkilere sebep oldu. Polonya, Macaristan ve Avusturya gibi Orta Avrupa ülkelerinde de %22’e varan artışlar dikkat çekiyor. 2018 yılı ilk çeyreğinde Avrupa ülkelerine %9 artış yaşandı.
 
2017 yılında Nahçıvan ve Azerbaycan’a yapılan ihracat pazarında azalma görülmüştü, 2018 yılı ilk çeyreğinde ise Nahçıvan’a %122, Azerbaycan’a %22 artış olduğu görülüyor. Gürcistan’a yapılan ihracat taşımalarında ise Türk araçlarının payları %3 oranında düştü ve Gürcistan plakalı araçlar pazarda yükselişe geçtiler.
 
Türk araçlarının İran’a yaptığı ihracat taşımalarında %26 düşüş görülüyor. İran araçları ise Türkiye’den yaptığı ihracat taşımalarında %28 oranında artış gösteriyorlar.



Türkmenistan’a yapılan taşımalarda %65 oranında ciddi düşüş olduğu görülmektedir. Bu konuda yapılan araştırmalarımızda, Türkmenistan’daki mevcut projelerin tamamlanması ve aynı ölçekte yeni projeler olmaması, ihracat taşımalarımızı olumsuz etkilemektedir. Bunun dışında, Türkmenistan ihracat pazarına bakıldığında, Türkmenistan araçlarının paylarını %8’den %26’ya çıkarttıkları görülmektedir. Türkmenistan taşımaları düşüşe geçmesine rağmen, Özbekistan taşımalarında ise %66 oranında artış yaşanıyor. Türkmenistan pazarındaki azalış, Özbekistan’a artan pazarımız ile ikame ediliyor.
 
BDT ülkelerine yapılan taşımalarda en önemli yere sahip Rusya Federasyonu’na baktığımızda bu yıl taşımaların hızla yükselişe geçmesi ile birlikte ihracat taşımalarımız %937 oranında artış olduğu görülüyor. Bununla birlikte, ulaşımın Rusya üzerinden transit geçerek daha rahat sağlandığı güzergâhlarda da taşımaların arttığını görüyoruz; Kazakistan’a %9 ve Kırgızistan’a %33 oranında artışların olması Rusya’nın transit öneminin Türk taşımacılar için ne kadar etkili olduğunu da gösteriyor. Önceki yıllarda Rusya’da yaşanan sorunların artık çözülmüş olması ile birlikte Beyaz Rusya’ya yapılan taşımalarda %51 oranında düşüş yaşanmaktadır.
 
Altyapı yatırımları ve süren inşaat projelerinin artması ile birlikte, ihracat taşımalarımızda Ukrayna’ya %66, Moldova’ya ise %27 oranında artış görülmektedir. BDT ve Orta Asya ülkeleri %17 oranında artış olması oldukça sevindiricidir.
 


İlk çeyrekte, Türkiye’den yapılan ihracat taşımalarında; Türk araçlar bir önceki döneme göre yüzde 4 düşüş yaşadılar. Yabancı araçlar ise %14 artış yaşadılar, Genel toplamda ise bir değişiklik gözlemlenmemiştir. Yabancı araçların payı %22, Türk araçların payı ise %78 olarak gerçekleşti. Bu yıl yabancı araçların da ihracat taşımalarında sayılarını artırması ile Türklerin taşımacılıktaki pazar payları düşmektedir. Yabancı taşımacılar arasında başta Bulgaristan, İran, Romanya ve Gürcistan araçları olmak üzere ciddi oranlarda artışlar yaşandı.
 


İTHALAT TAŞIMALARI



2018 yılının ilke çeyreğinde ithalat taşımalarında genel toplamda %10 artış olduğu görülüyor. Türk araçları %9, Yabancı araçlar ise %10 oranında taşıma sayılarını artırdılar. Geçen yıla göre Yabancı araçlar yoğun bir artış sağladıkları için Pazar payında da %34’e kadar paylarını artırmış durumdalar. İthalat taşıması yapan Yabancı araçları, başta İran olmak üzere Bulgaristan ve Romanya takip ediyor.



Türk araçlarının İthalat taşımalarında yük aldığı ülkelere bakıldığında, ilk sırada 23.862 adet taşıma ile Almanya geliyor. İkinci sıradaki Irak ise her ay artış eğiliminde olmaya devam ediyor. İlk çeyrek toplamında Irak’tan yapılan ithalat taşımalarında %12 oranında artış yaşandı ve 15.710 adet ithalat taşıması gerçekleştirildi.

Avrupa ülkeleri arasında düşüşün yaşandığı ülkeler arasında %19 ile Birleşik Krallık ve %6 ile İtalya bulunmaktadır.  Diğer tüm Avrupa ülkelerinden yapılan ithalat taşımalarımız istikrarlı bir şekilde artmaya devam ediyor. Bu ülkeler arasında Yunanistan %19, Hollanda %20, Macaristan ve Polonya %8 artış ile dikkat çekmektedir. İran’dan yapılan ithalat taşımalarımızda ise Türk araçları %36 oranında artış yakaladılar.
 
Diğer dikkat çeken ülke ise %40 artış ile Özbekistan oldu. İhracat taşımasında da ciddi artış görülen Özbekistan’ın İthalat yönünde de artış göstermesi önümüzdeki dönemlerde Özbekistan’ın öneminin artacağı yönünde yorumlanıyor.
 
TRANSİT TAŞIMALAR
 
Türkiye üzerinden yapılan Transit taşımalar incelendiğinde; Türk ve Yabancı araçlarının İran, Irak, Gürcistan, Azerbaycan, Bulgaristan, Romanya, Yunanistan başta olmak üzere komşu ülkelere taşıma yaptığı görülüyor.  Yoğun olmamakla birlikte İtalya, Almanya, Hollanda, Fransa gibi gelişmiş ülkelere de transit taşımalar yapılıyor. Transit taşımaları ülkemiz üzerinden yapan araçlar ise gene yoğunlukta olarak İran, Bulgaristan ve Gürcistan gibi komşu ülkeler.
 
Transit taşımalarda yabancı araçlar arasında ilk sırada İran geliyor. İran araçları yoğunlukla Avrupa ülkelerinden aldığı yükleri İran’a veya İran’ın yükünü Avrupa ülkelerine taşıyorlar. Bulgaristan araçları ise Avrupa’dan aldıkları yükleri Türkiye’yi transit geçerek yoğunlukla Gürcistan ve Ermenistan’a taşıyorlar.



BOŞ GİRİŞLER
 
Türkiye’ye yapılan Boş girişler incelendiğinde; Türk araçları boş giriş sayılarını düşürmesine karşın Yabancı araçlar %23 oranında boş girişlerini artırdılar. Türk taşımacılar; Avrupa’dan aylık ~5.000 araç, Irak ve Suriye’den ~50.000 araç, Azerbaycan ve Gürcistan’dan ~10.000 araç, İran’dan ~2.500 araç, Rusya’dan ~2.000 araç ile aylık ~ 70.000 araç ile kendi ülkelerine boş dönüş yapıyorlar. Yabancı araçlar ise aylık ~10.000 adet boş giriş yapıyor ve bu araçların başında Gürcistan, Bulgaristan, Romanya, Makedonya geliyor.